MMA và “bóng ma” mafia

Tuy nhiên, mới đây MTK Global tuyên bố họ sẽ đóng cửa vào ngày 30-4 tới. Lý do được họ đưa ra là muốn tránh phải chịu thêm áp lực truyền thông. Nhưng bất kỳ người nào quan tâm đến MMA cũng biết MTK Global đang bị kéo vào cuộc chiến ngầm trong thế giới mafia Ireland.

Cuộc chiến đẫm máu

Nhà Kinahan là một băng đảng cartel nổi tiếng ở Ireland. Các hoạt động buôn bán ma túy, rửa tiền, giết thuê,… của nhà Kinahan có “chân rết” không chỉ trên khắp Vương quốc Anh mà còn cả toàn bộ châu Âu. Ông trùm của nhà Kinahan là Daniel Kinahan hiện bị cảnh sát Ireland, Anh, Tây Ban Nha và Mỹ đặt lệnh truy nã với tổng giá trị tiền thưởng lên tới 20 triệu USD. Y và em trai Christopher Kinahan Jr. hiện đang lẩn trốn tại Dubai, Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất. Daniel Kinahan chính là nhà sáng lập và giám đốc của MTK Global.

Ở phía bên kia chiến tuyến với nhà Kinahan là băng đảng Hutch. Chúng được lãnh đạo bởi Gerry Hutch, một nhân vật đầy quyền lực trong thế giới ngầm Dublin. Cảnh sát Ireland coi y là kẻ cướp ngân hàng, rửa tiền và lừa đảo nguy hiểm nhất Ireland. Cả một thời băng đảng Hutch liên minh với nhà Kinahan để “làm mưa làm gió” khắp đất nước. Thế nhưng rồi hai băng đảng cũng trở thành kẻ thù không đội trời chung với nhau.

Sau khi cháu trai của Gerry Hutch bị nhà Kinahan ám sát, ông trùm băng đảng Hutch “tuyên chiến” với đồng minh cũ. Trong một cuộc họp báo trước trận đấu quyền Anh do MTK Global tổ chức tại khách sạn Regency (Dublin), bốn kẻ bịt mặc giả trang làm cảnh sát cơ động đã ập vào khách sạn xả súng. Daniel Kinahan lúc đó đang ở trong khách sạn chỉ kịp thoát chết trong gang tấc, còn cấp phó David Byrne thiệt mạng. Đây chỉ là cuộc tấn công đầu tiên của băng đảng Hutch. Đến cuối năm 2019, đã có 15 thành viên của cả hai băng nhóm bị ám sát.

MTK Global từng tuyên bố là Daniel Kinahan đã rời khỏi vị trí lãnh đạo công ty. Đa số các nhà quan sát không tin điều này là sự thật. Tờ thể thao Bloddy Elbow viết: “Daniel Kinahan không thiếu gì tham vọng đối với quyền anh và MMA. Hắn mơ về một đế chế thể thao tỷ đô và mối quan hệ với những nhân vật có quyền thế ở Trung Đông. Không có lý do gì để không tin rằng Daniel Kinahan vẫn đang tiếp tục “giật dây” MTK Global”.

Võ sỹ MMA, nhà vô địch UFC Conor McGregor từng khiến “dậy sóng” dư luận khi xuất hiện tại đám tang Paul Kavanagh, cấp dưới thân cận của Daniel Kinahan. Một số tờ báo sau đó còn điều tra ra rằng Conor McGregor và nhà vô địch quyền Anh hạng nặng Tyson Fury có quan hệ thân mật với Daniel Kinahan. Chính  nhờ Kinahan mà hai người họ quen biết được với hoàng tử Khalid bin Hamad Al Khalifa của Vương quốc Bahrain. Hiện Daniel Kinahan đang làm cố vấn cho công ty quản lý vận động viên KHK Sports của hoàng tử Khalid Al Khalifa.

Việc MTK Global ngừng hoạt động có thể là bước đầu trong kế hoạch thay đổi hoạt động kinh doanh của Daniel Kinahan. Một chuyên gia giấu tên của Interpol trả lời phỏng vấn tờ The Guardian: “Daniel Kinahan hiện là “cầu nối” giữa thế giới đấm bốc và MMA với ba nước Trung Đông là UAE, Bahrain và Arập Xêút. Rất có thể hắn đang dự định thoái vốn khỏi MTK Global, sau đó lập ra một công ty mới đặt trụ sở ở một trong ba đất nước này. Như thế hắn vừa thoát khỏi sự truy đuổi của cảnh sát châu Âu, vừa tiện việc phát huy những mối quan hệ của mình trong kinh doanh”.

Bóng ma tội phạm

Vụ việc MTK Global không phải là lần đầu tiên MMA có dính dáng với tội phạm có tổ chức. Theo nhà báo thể thao Jon Bois, lịch sử của giải UFC nói riêng và MMA nói chung gắn liền với dòng họ Gracie ở Brazil. Ông tổ Carlos Gracie của họ học được Judo từ võ sư huyền thoại người Nhật Mitsuyo Maeda. Hậu duệ và học trò của Carlos Gracie từ Judo đã phát triển thành môn võ jiu-jitsu nổi tiếng.

Nhờ tiền tài và jiu-jitsu mà trong cả thế kỷ XX dòng họ Gracie trở thành thế lực nắm quyền thế giới ngầm ở Rio de Janero. Vào khoảng đầu thập niên 1980 của thế kỷ trước, dòng họ Gracie nghĩ ra ý tưởng quay phim các võ sỹ của họ đấu với võ sư của những môn phái khác, sau đó in phim ra băng VHS để bán. Doanh nhân người Mỹ Art Davie sau khi xem xong một đoạn băng như vậy bèn nảy ra ý tưởng một giải đấu võ thuật tổng hợp mang tên UFC.

Trong những năm đầu tiên của mình, UFC được điều hành chung bởi Art Davie và ông trùm Rorion Gracie. Rorion là người “tay hòm chìa khoá” cho họ Gracie, đồng thời cũng là một nhà kinh doanh nhanh nhạy. Nhờ ông ta mà UFC trở thành sự kiện thể thao lớn hằng năm, mỗi lần tổ chức lại thu hút được 4.000-6.000 lượt người mua vé.

Tờ Washington Post từng đăng loạt bài điều tra về mối liên hệ giữa lãnh đạo UFC và các thế lực mafia chuyên kinh doanh cá độ ở Las Vegas. Chủ tịch UFC Dana White là bạn thân của Lorenzo Fertitta, em trai ông trùm Frank Fertitta. Gia đình Fertitta sở hữu 6 casino ở Las Vegas, trong khi nhiều thành viên băng đảng giữ các chức vụ quan trọng trong chính quyền thành phố. Dana White và Lorenzo Fertitta đã chung tiền mua lại giải UFC từ tay những nhà sáng lập. Theo một cựu thành viên của băng đảng Fertitta thì: “Lorenzo nhận thấy doanh thu từ việc cá độ đấm bốc giảm đi nên mua lại UFC nhằm thu hút thêm người cá độ vào MMA”.

Cố Thượng nghị sỹ John McCain từng nhận xét: “MMA chẳng khác gì mấy đá gà ăn tiền”. Chính phủ Mỹ cũng từng đề ra nhiều quy định mới nhằm ngăn chặn hoạt động cá độ trong MMA. Nhưng theo ý kiến của nhiều người trong cuộc, hiện tượng này vẫn chưa có chiều hướng thuyên giảm. Nhà cái bí mật tại Las Vegas ngày nay nhận kèo của không chỉ khách Mỹ mà còn cả các khách nước ngoài. Để tránh chuyển những khoản tiền triệu USD dễ bị cảnh sát Mỹ nghi ngờ, người nước ngoài cá độ bằng các tài khoản họ mở tại casino Las Vegas.

Mối quan hệ giữa MMA và mafia ở Nhật Bản còn lộ liễu hơn. Từng có một thời Pride Fighting Championship (PRIDE) là giải thi đấu MMA lớn nhất thế giới. PRIDE được sáng lập bởi Hiromichi Momose, con trai một ông trùm Yakuza. Sau sáu năm ở tù, Hiromichi Momose thuyết phục được đài truyền hình Fuji đồng tài trợ và phát sóng PRIDE. Trong vòng mấy năm mà PRIDE trở thành sự kiện thể thao “hot” tại Nhật với trung bình khoảng 400.000 người xem mỗi trận.

Bình luận viên Stephen Quadros, người từng có nhiều năm làm việc cho PRIDE, nhớ lại: “Thành công của PRIDE thu hút những thành phần bất hảo như mật ngọt hút ruồi. Tôi còn nhớ trước đêm diễn ra một trận đấu, hai nhóm Yakuza kéo quân đến đánh nhau trước cửa khách sạn nơi các võ sỹ ở. Họ đánh nhau vì không thỏa thuận được với nhau ai sẽ làm chủ kèo cá độ cho trận đấu hôm sau”.

Hiromichi Momose bị ông trùm gốc Hàn Quốc Kim Dok Soo đẩy ra khỏi PRIDE. Năm năm sau, Momose chết trong phòng khách sạn vì quá liều thuốc lắc. Không ít ý kiến cho rằng có kẻ đã bỏ thuốc vào chai rượu sâm-panh của ông ta. Về phần Kim Dok Soo, ông trùm này đưa cá độ MMA lên một tầm cao mới. Những dòng tiền cá độ đổ về Nhật Bản từ Trung Quốc, Hàn Quốc hay Nga đều đi qua tay đám đàn em của Kim Dok Soo. Các võ sỹ bị ép phải chịu thua. Võ sỹ huyền thoại người Nga Fedor Emelianenko không chịu nổi được việc này đã phải bỏ PRIDE. Ngay ngày hôm sau khi anh ra tuyên bố, hai tên Yakuza cầm kiếm Nhật vào phòng của Fedor để dọa giết võ sỹ.

Vụ việc chỉ được tạp chí Shukan Gendai phanh phui một năm sau khi nó diễn ra. Đài truyền hình Fuji buộc phải ngừng phát sóng PRIDE vì áp lực dư luận. PRIDE sau đó bị Lorenzo Fertitta mua lại. Ý đồ ban đầu của ông trùm là biến PRIDE trở thành chi nhánh châu Á của UFC, nhưng do chính lúc đó nhà Fertitta cũng đang bị FBI điều tra nên Lorenzo đành phải cho đóng cửa PRIDE.

Chỉ mới chạm bề nổi

Theo nhà báo Jon Bois thì mối quan hệ giữa MMA và mafia đang đứng trước một ngưỡng cửa mới. Với việc những tiểu bang ở Mỹ nối tiếp nhau hợp pháp hóa hoạt động cá độ, các băng đảng mafia đang được tạo cơ hội trở thành doanh nghiệp làm ăn chân chính. Đây là điều ông trùm nào cũng muốn sau khi đã làm giàu phi pháp. Vấn đề ở đây là chính quyền mới chỉ cho phép người Mỹ cá độ chứ không cho người nước ngoài đặt cửa ở Mỹ. Việc liệu các nhóm mafia sẵn sàng bỏ qua những đồng tiền cá độ nước ngoài béo bở hay không đang là một dấu hỏi lớn.

Ngành MMA ở châu Âu hiện phải đối mặt với một vấn đề còn tội tệ hơn cá độ. Một báo cáo mới đây của cảnh sát Pháp và Europol cho biết các phần tử cực đoan đang lấy những câu lạc bộ dạy MMA làm nơi chiêu mộ khủng bố. Họ mở cuộc điều tra này sau vụ Abdoulakh Anzorov (18 tuổi) chặt đầu thầy giáo Samuel Paty (49 tuổi) vào tháng 10-2020.

Anzorov bị những phần tử Hồi giáo cực đoan người Chechen dụ dỗ sau khi gia nhập một câu lạc bộ MMA ở thị trấn Évreux, tỉnh Normandy. Europol tuyên bố sẽ phối hợp với lực lượng cảnh sát các nước châu Âu khác để rà soát mạng lưới câu lạc bộ, giải thi đấu MMA nhằm tìm ra những phần tử cực đoan khác.