Nóng bỏng cuộc chiến ma túy ở Hà Lan

Khủng hoảng

Vào tuần cuối cùng của tháng 7 vừa qua, Bộ trưởng Tư pháp Dilan Yesilgoz-Zegerius có phiên giải trình trước Quốc hội Hà Lan về việc tội phạm có tổ chức rửa tiền trong nền kinh tế. Sau khi cho biết trung bình một năm có khoảng 15- 30 tỷ euro lợi nhuận từ ma túy được “hợp pháp hoá” qua đầu tư bất động sản và kinh doanh dịch vụ, nữ bộ trưởng phát biểu: “Chưa bao giờ tội phạm có tổ chức lại “xâm nhập” nền kinh tế nước ta sâu  như lúc này. Chúng đang “làm tổ” trong những nhà hàng, sân golf, khách sạn của chúng ta”.

Phiên điều trần diễn ra hơn một năm sau vụ ám sát nhà báo điều tra Peter de Vries ngay trên đường phố Amsterdam. Peter de Vries là nhà báo viết bài về tội phạm nổi tiếng nhất Hà Lan. Vào thời điểm ông bị sát hại, Peter de Vries là phát ngôn viên cho Nabil B., một tên côn đồ đã hoàn lương trở thành nội gián cho cảnh sát. Trước đó anh trai của Nabil B. và luật sư đại diện Derk Wiersum cũng đã bị đồng bọn cũ của Nabil ám sát.

Luật sư Peter Schouten, người trực tiếp chứng kiến vụ ám sát, thuật lại mọi chuyện: “Khoảng nửa tiếng sau khi chúng tôi quay xong chương trình bàn tròn do De Vries dẫn, tôi lên xe rời đài truyền hình. Tôi đang đi xe thì nhìn thấy nhà báo đi bộ một mình ra bãi đậu xe. Tôi hỏi anh ấy: “Peter, sao anh lại đi một mình giữa đêm thế này?”. De Vries trả lời: “Tôi đi lấy xe thôi”. Mấy phút sau đó, một chiếc xe van chạy lướt qua De Vries, và tôi nghe thấy tiếng súng tiểu liên”.

Sau cái chết của Peter de Vries, không ít nhân vật quan trọng trong chính trường và giới báo chí Hà Lan nhận được những bức thư đe dọa nặc danh. Băng đảng mafia Morco tự nhận mình đứng đằng sau vụ ám sát và thề sẽ tiếp tục giết người nếu như truyền thông Hà Lan không ngừng đưa tin về chúng. Trong số các cá nhân bị chúng đe dọa có cả Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte. Cũng từ lúc đó ông Rutte ngừng việc đạp xe tập thể dục mỗi sáng và lúc nào cũng đi cùng các cận vệ.

Nhà báo điều tra Paul Vugts là chuyên gia về băng đảng Morco. Anh cho biết: “Cái tên “Morco Mafia” là từ một quyển tiểu thuyết cùng tên do Marijn Schrijver và Wouter Laumans viết. Họ dựa trên những tư liệu có thật để kể lại hành trình của nhóm Morco từ chỗ chỉ là những tên trộm kim hoàn trở thành ông chủ của “đế chế” ma túy rộng khắp châu Âu”.

Bản thân nhà báo Paul Vugts cũng đã sống nửa năm nay dưới sự bảo vệ của cảnh sát sau khi ông nhận được những lời đe dọa ám sát. Nhà báo viết trên tờ Het Parool: “Kể từ khi cảnh sát mở cuộc điều tra, đã có bốn người chết: một   blogger điều tra tội phạm, anh trai và luật sư của nhân chứng, và đồng nghiệp của tôi. Hà Lan không có mafia như Ý,  nhưng tội phạm Hà Lan không hề thua kém mafia Ý về sự manh động”.

Kẻ tình nghi chỉ đạo cả bốn vụ ám sát trên là ông trùm Ridouan Taghi của băng đảng Morco. Trong một vài năm gần đây, Taghi đã “phát động” một cuộc chiến với các ông trùm khác trên khắp châu Âu để dành quyền kiểm soát mạng lưới ma túy ở lục địa già.

Một nhà điều tra Hà Lan giấu tên giải thích: “Hiện nay tội phạm ma túy không còn trực tiếp “nhúng tràm” nữa mà thuê hẳn sát thủ ngoài. Giá cho mỗi vụ ám sát rơi vào khoảng 500.000 euro, bao gồm cả chi phí thuê sát thủ, theo dõi nạn nhân, mua vũ khí và ôtô để tẩu thoát. Ở những vùng kinh tế khó khăn như miền Nam Hà Lan có không ít thanh niên sẵn sàng giết người vì tiền và cơ hội được tham gia băng đảng”.

Amsterdam từ trước đến nay vẫn duy trì chính sách “dễ dãi” với một số loại ma túy hạng nhẹ như cần sa. Ban đầu chính sách này đem lại không ít tác dụng tích cực, từ việc thúc đẩy nghiên cứu sử dụng ma túy trong chữa bệnh đến thu hút khách du lịch, nhưng không ai ngờ rằng nó cũng giúp tội phạm có tổ chức lớn mạnh. Các băng đảng vẫn kinh doanh ma túy hợp pháp nhưng lại ngấm ngầm buôn lậu những thứ thuốc nguy hiểm hơn. Kiểu kinh doanh “nửa trắng nửa đen” này đã khiến cho các ông trùm Hà Lan trở thành triệu phú trong chốc lát.

Đã có tiền rồi thì gangster tất nhiên sẽ mua súng. Các vụ bạo lực có sử dụng vũ khí nóng xuất hiện nhiều hơn tại Hà Lan. Trước 2012, trung bình mỗi năm có 20 người Hà Lan chết vì súng đạn. Con số này tăng gấp sáu lần vào năm 2012 khi nổ ra cuộc chiến giữa các băng đảng nhằm giành giật địa bàn. Côn đồ giết không chỉ kẻ thù mà cả những người có bất kỳ hành động nào chống lại chúng. Năm 2016, một thanh niên bị bắn chết, sau đó đầu nạn nhân bị cưa ra rồi ném xuống trước cửa quán cà phê gần đó. Anh này là một tình nguyện viên tham gia giáo dục trẻ thành niên về tội phạm.

Một bản báo của Văn phòng Chống tội phạm thuộc Chính phủ Đức viết: “Hà Lan là trung tâm sản xuất và trung chuyển ma túy cho cả châu Âu… Phần lớn các chủng cần sa mới tại châu lục xuất phát từ Hà Lan, mà chính xác hơn là từ các nhà kính chưa được nhà nước cấp phép… Hà Lan có tiếng là nhà cung cấp ma túy tổng hợp với mức giá vừa phải và chất lượng được đảm bảo. Nhà tội phạm học Pieter Tops ở Đại học Leiden ước tính lợi nhuận từ ma túy tổng hợp mỗi năm lên tới 18,9 tỷ euro”.

Để giành được “miếng bánh” Hà Lan, các băng đảng sẵn sàng làm cả những chuyện vô nhân tính nhất. Mới đây, tòa án nước này đã kết án 11 bị cáo vì tội mở… một nhà tù bí mật nhằm giam giữ thành viên các băng đảng đối địch. Nhà tù thực chất là 7 thùng container đặt sâu trong một khu rừng tại miền Nam Hà Lan. Một container được dành riêng làm phòng tra tấn, bên trong có chiếc ghế nha sĩ cùng các công cụ như cưa, kìm, khoan tay, v.v…

Kẻ chủ mưu trong vụ này là Roger P. hay còn gọi là “Piet Costa”. Y có quan hệ mật thiết với các nhóm cartel ở Costa Rica. Cảnh sát Hà Lan phát hiện ra nhà tù này sau khi xâm nhập vào máy chủ của dịch vụ nhắn tin an ninh EncroChat và tìm được những tin nhắn giữa Piet Costa và đồng bọn bàn chuyện tra tấn tù nhân. Ông trùm bị kết án 15 năm cho tội buôn lậu ma túy, 33 tháng cho tội bắt cóc, giam giữ và tra tấn người khác.

Mặt trận ác liệt

Cảnh sát Hà Lan hiện đang dồn hết sức vào cuộc chiến với tội phạm ma túy. Mới đây, họ đã mở nhiều cuộc truy quét lớn vào một số cảng biển ở Rotterdam, đồng thời cộng tác với cảnh sát Bỉ để bắt giữ các tầu chở ma túy ra vào cảng Antwerp. Mặt khác đơn vị Can thiệp đa ngành mới được thành lập sẽ điều tra các vụ án rửa tiền do tội phạm có tổ chức đứng đằng sau.

Theo thông tin nội bộ, đơn vị này đang “đặt vào tầm ngắm” ban quản lý sân bay Schiphol ở Amsterdam. Trước đó họ đã bắt hàng loạt ngân hàng phải nộp phạt vì tội rửa tiền. Ông trùm Mink K bị bắt khi đang lẩn trốn tại Lebanon cũng nhờ công của đơn vị Can thiệp đa ngành.

Không chỉ có cảnh sát tham gia cuộc chiến chống tội phạm. Rotterdam đang dẫn đầu các thành phố Hà Lan trong việc giáo dục thanh thiếu niên. Thị trưởng Rotterdam mới đây đã ký sắc lệnh chi 10 triệu euro cho việc mở các nhà văn hóa, trung tâm dạy nghề, v.v… cùng với hỗ trợ tài chính cho những người trẻ có hoàn cảnh khó khăn.

Nhà nghiên cứu tội phạm học Thimo van der Pol, một trong những người khởi xướng kế hoạch trên, cho biết: “Xã hội Hà Lan vẫn còn giữ suy nghĩ lỗi thời rằng màu da quyết định việc liệu một thanh niên có trở thành tội phạm hay không. Các nghiên cứu đều chỉ ra rằng có các nguyên nhân khác quan trọng hơn nhiều như hoàn cảnh kinh tế, hạnh phúc gia đình hay môi trường học tập… Nếu chúng ta muốn tránh cho các em trở thành tội phạm thì phải cho các em thấy ngay từ năm 11, 12 tuổi rằng có những tương lai khác tốt hơn đang chờ các em”.

Mối lo hàng đầu của nhà chức trách Hà Lan hiện nay là súng đạn bất hợp pháp. Chiến tranh tại Ukraine vô hình chung đã tạo cơ hội cho vũ khí từ Đông Âu tuồn sang Tây  Âu. Vào ngày 25-8 vừa qua, cảnh sát Hà Lan đã bắt giữ một nhóm người vác những bao chất đầy súng AK-47 đang tìm cách vượt qua biên giới nước này. Số tiểu liên trên có nguồn gốc từ Ukraine, còn người vác hàng được thuê bởi một đối tượng nói tiếng Ba Lan tại Luxembourg.

Không thể loại trừ khả năng tội phạm có tổ chức ở Hà Lan đã “móc nối” được với những kẻ buôn bán vũ khí ở Đông Âu để lợi dụng dòng người và hàng ra vào Ukraine nhằm buôn lậu súng. Hải quan Hà Lan đã gửi lên chính phủ đề nghị được tăng cường thêm nhân lực và máy móc tại các cửa khẩu miền Đông đất nước.