Giữ bình yên từ việc ngăn ngừa, giải tỏa mâu thuẫn ở cơ sở

Khi xung đột đời thường biến thành án mạng đau lòng

Cuối năm 2025, dư luận tỉnh Thanh Hóa bàng hoàng trước vụ án đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại phường Ngọc Sơn. Theo điều tra ban đầu, xuất phát từ mâu thuẫn trong đời sống hôn nhân, chị V.T.N.A nảy sinh ý định ly hôn với chồng là Dương Văn Khánh. Do không chấp nhận việc vợ muốn chấm dứt quan hệ vợ chồng, Khánh nhiều lần có lời nói đe dọa gia đình bên vợ.

Ngày 27/12/2025, chị V.T.N.A bỏ về nhà mẹ đẻ ở tổ dân phố Hồng Phong 1, phường Ngọc Sơn sinh sống. Sự việc tưởng chỉ dừng ở mâu thuẫn gia đình, nhưng sự tức giận, cực đoan của người chồng đã đẩy tất cả đến thảm kịch. Sáng 30/12/2025, Dương Văn Khánh mang theo dao, điều khiển xe mô tô đến nhà mẹ vợ rồi ra tay sát hại vợ. Chưa dừng lại, đối tượng tiếp tục tìm đến nhà chị dâu của nạn nhân là chị Đ.T.N ở tổ dân phố Nam Tiến, phường Ngọc Sơn. Thời điểm này, chị N. cùng con trai nhỏ mới hơn 2 tuổi đang ngủ thì bất ngờ bị Khánh dùng dao tấn công. Hai mẹ con bị thương nặng, được đưa đi cấp cứu nhưng cháu bé đã không qua khỏi. Sau khi gây án, Khánh di chuyển đến một bệnh viện trên địa bàn tỉnh rồi nhảy lầu tự tử.

Vào đêm mùng 2 Tết Bính Ngọ (2026), tại phường Nghi Sơn cũng xảy ra vụ án đặc biệt nghiêm trọng khiến 10 người bị thương. Khoảng 18h45 ngày 18/2, tại nhà ông Lê Thế Hưng ở tổ dân phố Bắc Hải bất ngờ phát nổ tại khu vực phòng khách, nghi do vật liệu nổ tự chế gây ra. Các nạn nhân nhanh chóng được đưa đi cấp cứu. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng Công an xác định Kiều Văn Thanh, trú tại tổ dân phố Ngọc Sơn, phường Nghi Sơn có liên quan đến vụ việc. Khi lực lượng chức năng truy tìm, đối tượng được phát hiện đã tử vong trong tư thế treo cổ.

Từ các vụ án trên có thể thấy, nhiều hành vi phạm tội nghiêm trọng đều bắt nguồn từ những xung đột âm ỉ trong cuộc sống. Đó có thể là tranh chấp đất đai, mâu thuẫn tình cảm, vay mượn tài sản, va chạm giao thông hoặc những hiềm khích nhỏ trong quan hệ xã hội. Điểm chung của các vụ việc là quá trình tích tụ mâu thuẫn kéo dài nhưng thiếu sự quan tâm, can thiệp kịp thời từ gia đình, cộng đồng và chính quyền cơ sở. Khi người trong cuộc không tìm được tiếng nói chung, không kiểm soát được cảm xúc, những suy nghĩ tiêu cực rất dễ dẫn đến hành vi bạo lực.

Hậu quả sau mỗi vụ án luôn là mất mát chồng chất. Người bị xâm hại chịu tổn thương về sức khỏe, tinh thần, thậm chí mất đi tính mạng. Người gây án phải trả giá bằng bản án nghiêm khắc của pháp luật hoặc kết cục bi thảm cho chính mình. Phía sau đó là những gia đình tan vỡ, trẻ nhỏ mất người thân, nỗi ám ảnh kéo dài trong cộng đồng dân cư.

Thực tế ấy đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chủ động phát hiện, giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở; không để những xung đột nhỏ tích tụ thành “điểm nóng” về an ninh trật tự.

Chủ động rà soát, hóa giải mâu thuẫn từ cơ sở

Trước diễn biến phức tạp của tình hình an ninh trật tự xuất phát từ các mâu thuẫn trong cộng đồng dân cư, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đợt cao điểm rà soát, phát hiện và giải quyết mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân trên phạm vi toàn tỉnh. Mục tiêu của đợt cao điểm là phát hiện sớm các nguy cơ phát sinh xung đột; quản lý chặt chẽ, giải quyết dứt điểm các vụ việc ngay từ khi mới manh nha; hạn chế tối đa việc mâu thuẫn kéo dài, bùng phát thành hành vi vi phạm pháp luật.

Theo đó, Công an 166 xã, phường đồng loạt tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức các hội nghị chuyên đề về công tác nắm tình hình, giải quyết mâu thuẫn trong nhân dân. Nhiều lực lượng cùng được huy động tham gia như Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị - xã hội, tổ hòa giải, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở, bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố…

Tại xã Yên Định, Công an xã đã tham mưu UBND xã tổ chức hội nghị chuyên đề về công tác nắm tình hình, giải quyết mâu thuẫn trong nhân dân gắn với tuyên truyền, hướng dẫn lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy. Tại hội nghị, các đại biểu được quán triệt những nội dung trọng tâm trong công tác rà soát, phân loại mâu thuẫn; làm rõ vai trò của từng lực lượng trong phát hiện sớm, chủ động tham gia hòa giải, không để phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự. Việc phân loại cụ thể tính chất, mức độ từng vụ việc giúp các lực lượng áp dụng biện pháp giải quyết phù hợp, hạn chế tình trạng xử lý chung chung, thiếu hiệu quả. Hội nghị cũng nhấn mạnh vai trò của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở, tổ hòa giải và các tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật, xây dựng tình đoàn kết trong cộng đồng.

Trung tá Lê Trọng Thủy, Phó Trưởng Công an phường Ngọc Sơn cho biết, sau khi triển khai đợt cao điểm, Công an phường đã tham mưu UBND phường chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể và 37 tổ dân phố đồng loạt rà soát tình hình mâu thuẫn trong khu dân cư. Khi phát hiện vụ việc, các lực lượng sẽ đánh giá mức độ, tính chất để lựa chọn biện pháp giải quyết phù hợp. Lực lượng Công an phân công cán bộ bám địa bàn, phối hợp tổ dân phố và các đoàn thể chủ động tuyên truyền, vận động người dân giữ bình tĩnh, kịp thời thông báo cho chính quyền và Công an khi phát sinh xung đột. Ngoài ra, Công an phường tăng cường tuần tra khép kín địa bàn, nhất là khu vực đông người, địa bàn tiềm ẩn phức tạp về an ninh trật tự nhằm chủ động phòng ngừa các vụ việc phát sinh. “Từ khi triển khai cao điểm đến nay, Công an phường phối hợp các tổ hòa giải phát hiện 4 vụ mâu thuẫn; đã giải quyết, hòa giải thành công 1 vụ, các vụ việc còn lại đang tiếp tục được xử lý. Do được phát hiện sớm nên các mâu thuẫn chưa bùng phát thành hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng”, Trung tá Lê Trọng Thủy thông tin.

Thượng tá Đỗ Xuân Sơn, Trưởng Công an phường Quảng Phú khẳng định, thời gian tới đơn vị tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa với phương châm lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Theo đó, lực lượng Công an sẽ tăng cường quản lý nhân hộ khẩu, nắm chắc địa bàn, lập hồ sơ quản lý các đối tượng có nguy cơ cao; đồng thời phối hợp hiệu quả với tổ hòa giải, Mặt trận và các đoàn thể để vận động người dân giải quyết mâu thuẫn trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Công tác tuyên truyền cũng được đổi mới với nhiều hình thức đa dạng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về hậu quả của hành vi vi phạm pháp luật, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc phát hiện, cung cấp thông tin và tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại khu dân cư.

Sau 6 ngày triển khai đợt cao điểm, lực lượng Công an toàn tỉnh Thanh Hoá đã phát hiện, đưa vào giải quyết 17 vụ mâu thuẫn tại nhiều địa bàn. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét trong công tác phòng ngừa từ sớm, từ xa, góp phần kéo giảm nguyên nhân phát sinh tội phạm. Hiện, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục chỉ đạo Công an các địa phương duy trì thường xuyên công tác rà soát, giải quyết mâu thuẫn trong nhân dân, xem đây là giải pháp căn cơ để giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Thực tế cho thấy, để phòng ngừa hiệu quả các vụ án nghiêm trọng, không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng. Điều quan trọng là mỗi gia đình, mỗi khu dân cư cần chủ động xây dựng nếp sống văn minh, đoàn kết, biết lắng nghe và chia sẻ để hóa giải những bất đồng ngay từ khi mới phát sinh. Bởi khi mâu thuẫn được nhận diện sớm và giải quyết kịp thời, những bi kịch đau lòng sẽ không còn cơ hội xảy ra. Bình yên của mỗi khu dân cư cũng được bắt đầu từ chính sự sẻ chia, trách nhiệm và tinh thần thượng tôn pháp luật trong cộng đồng.