Những “công nhân lành nghề” ở Trại giam Xuân Hà
Quá trình thực hiện Chỉ thị số 17/CT-BCA-C81 ngày 26/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Công an về “tăng cường công tác quản lý giam, giữ người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân trong tình hình mới”, Ban giám thị Trại giam Xuân Hà luôn xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nên đã cụ thể hóa nội dung và triển khai thực hiện gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Chiều ngày 13/3, Đoàn khảo sát số 2 của Bộ Công an do Đại tá Nguyễn Văn Yên - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng làm trưởng đoàn, đã có chuyến khảo sát, đánh giá kết quả thực hiện Chỉ thị số 17/CT-BCA-C81 ngày 26/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Công an về “tăng cường công tác quản lý giam, giữ người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân trong tình hình mới” tại Trại giam Xuân Hà, đóng chân trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Trại giam Xuân Hà (tiền thân là cơ sở giáo dục Xuân Hà), được thành lập từ năm 1996, đóng chân trên địa bàn xã Lưu Vĩnh Sơn, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Tính đến thời điểm hiện nay, đơn vị có 2 phân trại, đang quản lý, giam giữ và cải tạo 1.518 phạm nhân. Hằng năm, đơn vị đã triển khai đồng bộ các biện pháp công tác nghiệp vụ, chủ động nắm tình hình, diễn biến tư tưởng của phạm nhân; thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách cho phạm nhân nên trật tự, kỷ cương trong trại giam luôn ổn định, đảm bảo an ninh, an toàn trong công tác quản lý, giam giữ, không để phạm nhân trốn thoát hoặc xảy ra các vụ việc đột xuất, bất ngờ.
Bên cạnh đảm bảo chế độ chính sách pháp luật đối với phạm nhân, Trại giam Xuân Hà còn chú trọng việc dạy văn hóa, dạy nghề và lao động đối với phạm nhân. Hiện đơn vị đang có các ngành nghề gồm nông nghiệp (sản xuất rau xanh, chăn nuôi lợn); tiểu thủ công nghiệp (bóc tách long nhãn, làm mi mắt giả) và một số ngành nghề khác như mộc, hàn - điện, xây dựng… Đơn vị cũng phối hợp với các trường đào tạo nghề để mở các lớp dạy nghề và cấp chứng chỉ nghề cho phạm nhân. Từ năm 2017 đến nay, đơn vị đã đào tạo và cấp chứng chỉ cho 450 phạm nhân. Hiện, đơn vị đang gửi hồ sơ xin phê duyệt đào tạo nghề cho 105 phạm nhân nghề nề và nghề hàn.
Cũng từ năm 2015 đến nay, thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước về công tác đặc xá, Trại giam Xuân Hà đã hoàn thiện hồ sơ đặc xá cho 266 phạm nhân đủ điều kiện. Trong thời gian nói trên, đơn vị đã đề nghị và được cấp có thẩm quyền ra quyết định giảm thời hạn chấp hành án phạt tù cho 7.422 phạm nhân. Trong đó, giảm hết thời hạn là 1.657 phạm nhân và giảm có thời hạn 5.785 phạm nhân. Từ năm 2018 đến năm 2022, đơn vị cũng đã đề nghị tha tù trước thời hạn có điều kiện cho 59 phạm nhân.
Báo cáo tại buổi khảo sát với đoàn công tác của Bộ Công an, lãnh đạo Trại giam Xuân Hà cho biết, xác định công tác quản lý, giam giữ phạm nhân là nhiệm vụ trọng tâm nên đã tổ chức tuyên truyền, quán triệt, phổ biến đến toàn thể cán bộ chiến sĩ về nội dung Chỉ thị số 17/CT-BCA-C81 ngày 26/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Công an về “tăng cường công tác quản lý giam, giữ người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân trong tình hình mới”. Cụ thể hóa nội dung và triển khai thực hiện Chỉ thị số 17 gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Bên cạnh những thuận lợi, quá trình triển khai công tác giam giữ, cải tạo phạm nhân, Trại giam Xuân Hà cũng gặp không ít những khó khăn như địa bàn đơn vị đóng chân khí hậu khắc nghiệt, khó khăn trong lao động sản xuất. Cơ sở vật chất tại Phân trại số 1 là mô hình của Cơ sở giáo dục trước đây để lại nên đã xuống cấp nghiêm trọng; phương tiện, kỹ thuật nghiệp vụ được trang bị qua thời gian sử dụng đã hư hỏng, xuống cấp nhưng chưa được sửa chữa thay thế kịp thời; số phạm nhân chấp hành án chuyển đến không đồng đều, đa phần có mức án thấp, nhiều tiền án, tiền sự, nhân thân xấu nên khó khăn trong việc bố trí lao động, sản xuất; công tác đào tạo nghề còn gặp khó do cơ sở vật chất, trang thiết bị học nghề còn thiếu, chất lượng đào tạo nghề còn thấp…
Đề xuất với đoàn công tác, Ban giám thị Trại giam Xuân Hà kiến nghị thường xuyên mở các lớp tập huấn nghiệp vụ về công tác quản lý, giam giữ; công tác vận hành, tu sửa các thiết bị an ninh để hỗ trợ công tác quản lý, giam giữ. Kiến nghị cấp kinh phí để sửa chữa, xây dựng các công trình giam giữ đã bị xuống cấp; lắp đặt các thiết bị giám sát an ninh; mua sắm dụng cụ để phục vụ công tác giảng dạy, học tập và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, TDTT; xây nhà xưởng lao động, tạo điều kiện để phối hợp với các doanh nghiệp nhằm phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp…
Qua quá trình khảo sát thực tế tại các cơ sở giam giữ thuộc Phân trại K1 và thông qua nghe báo cáo, đề xuất của Ban giám thị cũng như các đội nghiệp vụ tại buổi làm việc, Đoàn khảo sát đã ghi nhận những khó khăn, bất cập tồn tại trong quá trình giam giữ, cải tạo phạm nhân tại Trại giam Xuân Hà. Những khó khăn này đã tồn tại trong thời gian dài, gây ra không ít khó khăn, vất vả cho cán bộ chiến sĩ trong quá trình công tác tại đơn vị.
Phát biểu kết luận buổi khảo sát, Đại tá Nguyễn Văn Yên cho biết, đoàn khảo sát ghi nhận những khó khăn, đề xuất của Ban giám thị cũng như các đội nghiệp vụ Trại giam Xuân Hà đã nêu ra. Trong đó, đặc biệt là quan tâm đến việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng buồng giam đủ diện tích, an toàn cho phạm nhân; xây dựng nhà giam giữ riêng cho phạm nhân bị bệnh tật nguy hiểm. Đầu tư hệ thống camera an ninh và phương tiện, kỹ thuật nghiệp vụ để đảm bảo tốt nhất quá trình giam giữ, cải tạo và an ninh, an toàn trại giam.