Việt Nam lan toả tinh thần đối mới sáng tạo
Ngày 21/4 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026.
Sự kiện nhằm khơi dậy và lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, thúc đẩy chuyển biến từ nhận thức sang hành động, đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực để triển khai thực chất hoạt động đổi mới sáng tạo trên mọi lĩnh vực, góp phần hình thành và nuôi dưỡng văn hóa đổi mới sáng tạo rộng khắp.
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, việc hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới 21/4 không chỉ mang ý nghĩa tham gia sáng kiến toàn cầu mà còn khẳng định quyết tâm đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột phát triển quốc gia.
Đổi mới sáng tạo phải trở thành hành động cụ thể, tạo ra kết quả thực chất và giá trị cho phát triển đất nước”, ông nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng, thời gian qua, hệ thống chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được hoàn thiện; hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển; các chương trình công nghệ chiến lược tập trung vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học… cho thấy tư duy phát triển đang chuyển từ dàn trải sang có trọng tâm, từ tiếp nhận sang chủ động làm chủ công nghệ.
Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào lợi thế chi phí thấp hay khai thác tài nguyên. Thứ trưởng cho rằng, muốn phát triển nhanh, chúng ta phải dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo là con đường nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và phát huy nguồn lực con người Việt Nam.
Được biết, một nội dung trọng tâm của Lễ hưởng ứng năm nay là phát huy vai trò của các chủ thể trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học giữ vai trò tạo ra tri thức và công nghệ; doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa; Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thể chế và tổ chức thực thi. Khi ba trụ cột này được kết nối hiệu quả, hệ thống đổi mới sáng tạo sẽ vận hành thông suốt, tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Đáng chú ý, các Trung tâm Đổi mới sáng tạo được xác định là hạt nhân kết nối cung - cầu công nghệ, hỗ trợ thử nghiệm và nhân rộng các mô hình hiệu quả. Trong khuôn khổ sự kiện, Diễn đàn phát triển hệ thống Trung tâm Đổi mới sáng tạo được tổ chức nhằm trao đổi về mô hình tổ chức, cơ chế vận hành và đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, hướng tới phát triển hệ thống trung tâm theo hướng đồng bộ, gắn với nhu cầu thị trường.
Các hoạt động hưởng ứng năm nay được triển khai trên phạm vi toàn quốc theo hướng thiết thực, hiệu quả, lấy kết quả và tác động cụ thể làm thước đo. Bộ Khoa học và Công nghệ khuyến khích các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức chủ động tổ chức các hoạt động đa dạng như hội thảo, tọa đàm, triển lãm, cuộc thi, trình diễn công nghệ… gắn với các bài toán phát triển cụ thể, đồng thời chú trọng phát hiện, tôn vinh và nhân rộng các sáng kiến tiêu biểu.
Khẳng định tinh thần xuyên suốt của sự kiện, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho rằng đổi mới sáng tạo không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một nhóm đối tượng, mà là sự nghiệp của toàn dân. “Một quốc gia muốn đi nhanh trong thời đại này phải biết khơi dậy, kết nối và chuyển hóa mọi nguồn lực sáng tạo thành những kết quả phát triển cụ thể”, ông nói.
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng sáng tạo và đổi mới là động lực cốt lõi của tiến bộ và tương lai. Bà dẫn chiếu Hiệp ước Toàn cầu về Kỹ thuật số của Liên Hợp Quốc và Nghị quyết 57 của Việt Nam như những định hướng quan trọng nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo một cách bao trùm và có trách nhiệm. Theo bà, khi con người được kết nối bằng công nghệ số, những ý tưởng có thể trở thành giải pháp thực tiễn, từ nông nghiệp, khởi nghiệp đến bảo tồn văn hóa.
Bà cũng khẳng định rằng sáng tạo chỉ thực sự phát triển trong hệ sinh thái hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp, học thuật và cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đại diện Liên Hợp Quốc kêu gọi hành động chung để biến ý tưởng thành tác động, đồng thời tin tưởng Việt Nam có thể trở thành không chỉ quốc gia tiên phong về đổi mới mà còn là ngọn hải đăng sáng tạo của thế giới.