Tổ tiên của con người đã 2,3 triệu năm tuổi?

Loài người ra đời tại Nam Phi

Qua nhiều năm khai quật, chính trong cái nôi của loài người, người ta đã có thể tìm thấy và khôi phục niên đại về quá trình biến đổi tổ tiên loài người thành những Homo đầu tiên, và nơi tập trung nhiều nhất các phát hiện cổ nhân chủng học cũng được quan sát thấy. Đây là cách các nhà khoa học biết được về những người không biết nói, mới bắt đầu đi bằng hai chân và thường cư xử như những cư dân trong cái nôi ấy.

Người Cro-Magnons, sống cách đây 40.000 năm, dường như đã là những người cực kỳ cổ xưa. Chúng ta có thể nói gì về những sinh vật giống như con người đã sinh sống trên hành tinh này từ 3.000- 4.000 năm trước? Và nhìn xa hơn nữa, 3 triệu năm trước? Điều đáng ngạc nhiên là cái nôi của loài người mang đến cơ hội nghiên cứu những người ở cách xa nhau về thời gian hàng nghìn lần so với những người hiện đại và người Neanderthal.

Không thể nói chính xác loài người bắt đầu từ đâu, và rất có thể một ngày nào đó sẽ có những khám phá làm thay đổi hoàn toàn quan niệm của các nhà nhân chủng học về các giai đoạn tiến hóa của loài người và sự di cư của con người qua các vùng đất và lục địa khác nhau.

Hiện tại, điều thú vị nhất đã xảy ra ở khu vực thuộc tỉnh Gauteng, Nam Phi, cách Johannesburg khoảng 50 km. Địa điểm cổ nhân chủng học, được gọi là "cái nôi của loài người", có diện tích khoảng 474 km2 và được công nhận là Di sản thế giới.

Vấn đề là ở đây có một số lượng lớn các hang động đá vôi. Sự kết hợp các đặc tính khác nhau của chúng đã đảm bảo việc bảo tồn những di tích cổ xưa ngoạn mục của loài vượn nhân hình, và trong một số trường hợp, các bộ xương đã được phát hiện gần như còn đầy đủ. Người ta không biết chính xác khu vực này trông như thế nào cách đây hàng trăm nghìn năm, hàng triệu năm, nhưng có một điều rõ ràng: nó trông khác so với bây giờ. Công việc nghiên cứu độ sâu của "cái nôi của loài người" vẫn đang được tiến hành nhưng ngay cả bây giờ khá nhiều thứ đã được tìm thấy và khôi phục.

Các hang động có tuổi đời lên tới 2,8 thậm chí 3,5 triệu năm tuổi. Vào thời đó, chưa có người (chi Homo), nhưng có loài Australopithecines. Đấy là loài không còn là khỉ nữa, vì chúng có thể đi bằng hai chân nhưng chưa phải là đại diện của loài người, vì chúng biết quá ít các công cụ và không thể nói chuyện một cách rõ ràng nên không biến chúng thành hiện thực. Trong nhóm hang động Sterkfontein, một tập hợp các hang động đá vôi đặc biệt nằm ở Mulderdrift, gần thị trấn Krugersdorp thuộc tỉnh Gauteng, cách thành phố Johannesburg khoảng 40 kilômét về phía Tây Bắc, vào năm 1947 bác sĩ y khoa và nhà cổ sinh vật học người Anh gốc Nam Phi Robert Broome cùng người cộng sự John Talbot Robinson đã phát hiện ra hài cốt của một loài vượn nhân hình có tên là Australopithecus Africanus. "Australopithecus" được dịch từ tiếng Latin có nghĩa là "khỉ phương nam", tức là cái tên này không liên quan gì đến lục địa Australia (đấy là xứ sở mà người ta đến đó muộn hơn nhiều).

Tuổi của Australopithecus Africanus được ước tính là 2,3 triệu năm và bản thân bộ xương được gọi là "Mrs. Ples", mặc dù không thể xác định giới tính của loài Australopithecus này. Các nghiên cứu về hài cốt của "Mrs. Ples" cho phép gán Australopithecus Africanus và "đứa trẻ Taung" để lại hộp sọ được tìm thấy trước đó vào năm 1924 là thuộc loài này. Mọi thứ đã được tìm kiếm và phát hiện ở Sterkfontein từ cuối thế kỷ XIX, nhưng vào năm 1966, các cuộc khai quật thực sự đã bắt đầu và vẫn đang tiếp tục, lâu hơn bất kỳ cuộc khai quật nào khác.

Nhân đây cũng nên biết là Robert Broome đã có một khám phá phi thường vào thời của mình, đã tìm kiếm ở Sterkfontein từ năm 1935. Ông và John T. Robinson đã thực hiện một loạt phát hiện ngoạn mục, bao gồm các mảnh vỡ từ 6 vượn nhân hình ở Sterkfontein mà họ đặt tên là Plesianthropus Transvaalensis, thường được gọi phổ biến là "Mrs. Ples", nhưng sau đó được phân loại là Australopithecus Africanus trưởng thành, cũng như nhiều khám phá khác tại các địa điểm ở Kromdraai và Swartkrans.

Năm 1937, R. Broome đã thực hiện khám phá nổi tiếng nhất của mình, bằng cách xác định chi Hominin mạnh mẽ Paranthropus cùng với khám phá về Paranthropus Robustus và chỉ 11 năm sau, nỗ lực của ông đã nhận được phần thưởng thực sự, được trao Huân chương Daniel Giraud Elliot từ Viện Hàn lâm khoa học quốc gia năm 1946.

Trong quần thể hang động Drimolen nằm cách Johannesburg khoảng 40 km về phía Bắc, người ta đã tìm thấy hài cốt của một loài khác của tổ tiên chúng ta - nhưng các nhà khoa học tranh luận hài cốt ấy thuộc về loài nào: đó là Homo Erectus, hay Homo Rudolf, hoặc thậm chí có thể là Homo Habilis. Hóa thạch có niên đại khoảng 2 triệu năm. Năm 1938, gần hang động Kromdraai cách Johannesburg khoảng 45 km về phía Tây Bắc, một cậu học sinh vô tình tìm thấy những mảnh xương sọ và cậu quyết định đưa cho các chuyên gia xem. Không giống như bất cứ thứ gì đã quen thuộc, chủ nhân đầu tiên của hộp sọ được gán cho loài Paranthropus Robustus, một nhánh của nhánh cụt, không giống như loài Australopithecus.

Những phát hiện mới nhất và cái nôi của loài người

Cuối thế kỷ XX và thế kỷ mới mang đến nhiều khám phá: năm 1997, tại hang động Silberberg, nhà cổ nhân loại học tại Viện Tiến hóa con người Ron Clark tại Đại học Witwatersrand (Nam Phi) đã tìm thấy hộp sọ và bộ xương của một loài Australopithecus khoảng 3 triệu năm tuổi. Mẫu vật được gọi là "Chân nhỏ" - hay lãng mạn hơn - là "Cô bé lọ lem" và đây thực sự là hài cốt của một sinh vật nữ cao khoảng 120- 130 cm. "Cô bé lọ lem" di chuyển dọc mặt đất bằng hai chân, nhưng tốn rất nhiều thời gian thời gian trèo cây. Bộ xương của "Chân nhỏ" được ghép thành nhiều mảnh và một phần đáng kể của xương hóa ra được gắn vào độ dày của breccia, một tảng đá làm từ các mảnh góc cạnh được gắn ximăng. Công việc khai thác bộ xương mất hơn 15 năm.

Vào thời điểm này, các nhà nhân chủng học từ lâu đã hiểu rằng “cái nôi của loài người” có thể được khám phá liên tục và điều này sẽ mang lại kết quả. Trên lãnh thổ của nó, chỉ trong những thập niên gần đây, không những nhiều di tích của tổ tiên loài người và người cổ đại đã được biết đến, mà còn cả những loài mới chưa được biết đến trước đây đã được tìm thấy. Ví dụ, nhà nhân chủng học người Nam Phi gốc Mỹ và là nhà thám hiểm địa lý quốc gia Lee Berger vào năm 2008  đã khám phá ra cả Australopithecus Sediba và Homo Naledi bí ẩn. Khám phá sau này đã cung cấp cho các nhà khoa học không phải một hoặc hai hộp sọ, mà là 1.500 xương và các mảnh vỡ của chúng thuộc về khoảng 12 người. Homo Naledi là một loài muộn hơn nhiều, tồn tại đồng thời với con người, vượt trội hơn đáng kể so với chúng về giải phẫu và sự phát triển.

Các nhà khoa học đã rất ngạc nhiên trước bộ não quá nhỏ của Homo Naledi - hóa ra nó nhỏ hơn hai lần so với bộ não của Homo Habilis cổ xưa và khá nguyên thủy, đấy là loài "cao cấp" trong dòng dõi Homo. Cấu trúc từng xương của các bộ xương cũng rất ấn tượng: bàn tay và bàn chân của Homo Naledi bí ẩn gần giống như của người hiện đại, nhưng vai lại hẹp và toàn bộ cấu trúc của cơ thể cho thấy những sinh vật này đã dành thời gian trên cây nhiều hơn trên mặt đất, mặc dù loài này được xác định là đứng thẳng. Họ nhai rất nhiều và thức ăn đặc - điều này được quyết định bởi răng và hàm được tìm thấy, và dường như họ không chuẩn bị thức ăn theo bất kỳ cách nào, mặc dù lửa vào thời đó (367.000 - 236.000 năm trước) đã quen thuộc với con người từ lâu. Hiện các nhà khoa học chưa xác định được Homo Naledi có phải là tổ tiên của chúng ta không.

Hang Swartkrans, một hang động hóa thạch nằm cách Johannesburg 32 km, không chỉ tiết lộ hài cốt của người vượn mà còn là dấu vết lâu đời nhất về việc sử dụng lửa có kiểm soát, có niên đại 1 triệu năm. Không thể coi mình là một nhà uyên bác hiểu biết về quá trình tiến hóa của loài người nếu không theo dõi những gì đang diễn ra trong lĩnh vực tìm kiếm các địa điểm thời tiền sử và các cuộc khai quật chúng. Việc phát hiện gần đây về nhiều hài cốt của người đàn ông cổ xưa nhất và tổ tiên của chúng ta, hoặc "anh họ" của Homo Sapiens, hóa ra là một cảm giác thực sự. Chúng ta có thể giả định một cách an toàn rằng cái nôi của loài người sẽ sớm mang đến những cảm giác mới hoặc ít nhất là đưa ra câu trả lời cho một số câu hỏi.

Theo Khoa học Văn hóa (Nga)