Khởi tố hàng loạt vụ buôn lậu thuốc lá "khủng", trị giá hàng chục tỷ đồng
Cơ quan Hải quan bắt giữ, khởi tố và xử lý hàng loạt vụ việc buôn lậu, buôn bán hàng giả, vi phạm về sở hữu trí tuệ (SHTT) với hơn 1,3 triệu bao thuốc lá điếu, trị giá hàng chục tỷ đồng.
Thông tin từ Cục Hải quan cho biết, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 (Đội 3) – Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã phát hiện, bắt giữ, phối hợp xử lý nhiều vụ việc về buôn lậu và vi phạm hàng giả, hàng SHTT đối với mặt hàng thuốc lá.
Một trong những vụ việc điển hình là vụ xuất lậu 84.000 bao thuốc lá Marlboro giấu trong bồn thép xuất khẩu đi Canada. Cụ thể, ngày 5–6/6, tại cảng Cát Lái (TP Hồ Chí Minh), Đội 3 phối hợp kiểm tra container khai báo chứa bồn thép, nhưng bên trong giấu thuốc lá Marlboro không rõ nguồn gốc, trị giá hơn 3 tỷ đồng. Ngày 25/6, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã khởi tố vụ án hình sự theo Điều 188 Bộ luật Hình sự và chuyển hồ sơ sang Công an TP Hồ Chí Minh tiếp tục điều tra.
Tiếp đó, lực lượng chức năng phát hiện 525.000 bao thuốc lá CHESTERFIELD giả mạo quá cảnh đi UAE vào ngày 17/6. Đội 3 chủ trì, phối hợp với Hải quan cửa khẩu (HQCK) cảng Cái Mép và Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế và buôn lậu, Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa chứa trong container số SEGU6572450.
Lô hàng do Công ty T.T.H mở tờ khai vận chuyển độc lập ngày 8/4 tại HQCK quốc tế Bình Hiệp (Long An) - Chi cục Hải quan khu vực XVII để vận chuyển quá cảnh từ Cambodia qua lãnh thổ Việt Nam đi UAE. Tên hàng theo khai báo là thuốc lá điếu, nhãn hiệu CHESTERFIELD, hàng mới 100%, tổng trọng lượng là 21.120 kg.
Kết quả kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện thuốc lá điếu nhãn hiệu CHESTERFIELD, hàng mới 100%, tổng số có 1.050 thùng, 52.500 cây, có 2 loại gồm: Loại CHESTERFIELD PURPLE có 550 thùng, mỗi thùng 50 cây (bằng 27.500 cây), mỗi cây có 10 bao (275.000 bao), mỗi bao 20 điếu và loại CHESTERFIELD SILVER có 500 thùng, mỗi thùng 50 cây (bằng 25.000 cây), mỗi cây có 10 bao (250.000 bao), mỗi bao 20 điếu.
Tại thời điểm kiểm tra, đại diện Công ty T.T.H không xuất trình được các chứng từ liên quan đến nguồn gốc, quyền sở công nghiệp của hàng hóa.
Căn cứ vào mẫu hàng, ngày 25/6, Công ty Luật TNHH T&G (đại diện của chủ sở hữu quyền) có công văn xác nhận: Mẫu sản phẩm CHESTERFIELD PURPLE và CHESTERFIELD SILVER đều là hàng giả mạo nhãn hiệu theo quy định tại khoản 2 Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019 và 2022)
Như vậy, toàn bộ lô hàng thuốc lá đóng trong container SEGU6572450 được xác định là hàng hóa (thuốc lá) giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu.
Về giá trị hàng hóa, theo cơ quan chức năng, do mặt hàng thuốc lá CHESTERFIELD chưa được chủ sở hữu quyền phân phối chính thức ở Việt Nam nên đại diện chủ sở hữu quyền ước tính trị giá hàng theo thị trường của nước nhập khẩu là Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), theo đó, giá niêm yết là 130 Dirham/cây thuốc (khoảng 926.376 Việt Nam đồng/cây thuốc). Như vậy trị giá hàng hóa khoảng hơn 48,6 tỷ đồng.
Trong một vụ việc khác cũng tại Cảng Cái Mép, ngày 28/4, lô hàng 1.050 thùng thuốc lá mang nhãn “Manchester - United Kingdom” bị phát hiện làm giả nhãn hiệu của Công ty J.S.S Tobacco Ltd. (Anh quốc). Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án hình sự về tội "Buôn bán hàng giả" vào ngày 11/6. Thủ đoạn trong vụ việc này là khai sai tên hàng hóa (giấy ăn) để tránh sự kiểm tra của Hải quan.
Từ các vụ việc trên, Cục Hải quan nhận định tình hình buôn lậu thuốc lá qua đường biển đang có dấu hiệu gia tăng, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, đa dạng. Việt Nam đang trở thành một mắt xích trung chuyển thuốc lá lậu ra thị trường quốc tế, với địa bàn trọng điểm là các cảng lớn phía Nam như Cát Lái, Cái Mép. Đây là địa bàn được các đối tượng lợi dụng, sử dụng để thực hiện các hành vi vi phạm với mặt hàng thuốc lá như buôn lậu, hàng giả, hàng SHTT.
Theo Cục Hải quan, hình thức vi phạm từ xuất khẩu, quá cảnh, sản xuất nội địa, vận chuyển từ Bắc vào Nam để xuất khẩu. Các thương hiệu bị làm giả, hàng vi phạm phổ biến như Marlboro, Manchester, CHESTERFIELD, DOUBLE HAPPYNESS, ESSE. Điểm đến của các lô hàng trải rộng khắp toàn cầu: Australia, Canada, UAE, Malaysia, Israel..., cho thấy thị trường tiêu thụ rộng khắp và hoạt động buôn lậu có xu hướng gia tăng trở lại với thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn.