Chuyển đổi từ "truyền thống" sang "hiện đại" trong phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi
Trong 2 năm (2021 – 2022), số vụ xâm hại trẻ em giảm 5,5%; số trẻ bị xâm hại giảm 5,3% so với cùng kỳ giai đoạn 2019 – 2020; số vụ vi phạm pháp luật do người dưới 18 tuổi gây ra giảm 2,4%.
Chiều 7/12, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức Hội nghị trực tuyến sơ kết 2 năm thực hiên công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi giai đoạn 2021 – 2025 nhằm kiểm điểm, đánh giá kết quả đã đạt được, đề ra phương hướng tiếp tục thực hiện trong giai đoạn tiếp theo.
Trung tướng Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an chủ trì hội nghị. Dự hội nghị có đồng chí Nguyễn Thị Mai Thoa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội; đại diện lãnh đạo các đơn vị Vụ, Cục thuộc các Bộ và đại diện lãnh đạo các Cục nghiệp vụ thuộc Bộ Công an.
Ngày 15/12/2020, Bộ Công an ký ban hành Kế hoạch số 506 về phòng, chống tội phạm xâm trẻ em và phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi giai đoạn 2021 – 2022 (gọi tắt là KH506), được kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được của Dự án 4 “Đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em và người chưa thành niên vi phạm pháp luật và phòng, chống bạo lực gia đình, mua bán người” giai đoạn 2018 – 2020.
Báo cáo tại hội nghị nêu rõ, 2 năm qua, công tác này đã đạt được những kết quả trọng tâm nổi bật. Trong đó, giai đoạn 2021 – 2022, Ban chỉ đạo KH506 liên ngành Trung ương và địa phương đã có hơn 400 báo cáo Quốc hội, Chính phủ về tình hình, công tác chấp hành pháp luật, kết quả công tác phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em và phòng, chống tội phạm vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi; tham mưu, đề xuất ban hành hơn 500 kế hoạch triển khai các chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ trong tăng cường các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa với loại tội phạm này; Ban chỉ đạo KH506 địa phương chủ động xây dựng ban hành và triển khai trên 2.000 kế hoạch chuyên đề; ban hành 3 Thông tư liên tịch, 2 Quy chế phối hợp liên quan đến trẻ em, người dưới 18 tuổi…
Trong 2 năm 2021 – 2022, toàn quốc phát hiện hơn 3.500 vụ, với trên 4.000 đối tượng và gần 3.500 trẻ em bị xâm hại. Trong đó, có 75% số vụ xâm hại tình dục trẻ em (so với cùng kỳ giai đoạn 2019 – 2020 giảm 220 vụ, 218 trẻ em); xảy ra 8.200 vụ vi phạm pháp luật, phạm pháp hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi với hơn 16.000 đối tượng (so sánh với cùng kỳ giai đoạn 2019 – 2020 giảm 200 vụ). Cơ quan điều tra các cấp đã khởi tố 2.859 vụ/3.110 bị can về các hành vi xâm hại trẻ em; khởi tố 4.070 vụ/7.527 bị can liên quan đến người dưới 18 tuổi phạm pháp hình sự, tỷ lệ khởi tố theo tin báo tố giác tội phạm đạt 96%, vượt chỉ tiêu được Quốc hội giao.
Tại hội nghị, đại diện các Cục nghiệp vụ thuộc Bộ, ngành, ban ngành và Công an các địa phương đã tham luận với nhiều ý kiến phong phú, đề cập các khía cạnh khác nhau của công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi như: Đánh giá kết quả phối hợp giữa Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) và Cục Trẻ em (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) liên quan đến nắm thông tin, xử lý kịp thời các vụ việc xâm hại tình dục, bạo lực trẻ em…; Giải pháp hỗ trợ học sinh có nguy cơ bị bắt nạt, xâm hại trong quá trình học trực tuyến; Công tác quản lý và sử dụng mô hình Phòng Điều tra thân thiện; Mô hình sáng tạo trong phối hợp đối đẳng phòng ngừa tội phạm liên quan đến người dưới 18 tuổi tại địa bàn biên giới…
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc biểu dương những kết quả nổi bật của các thành viên Ban chỉ đạo KH 506 đã đạt được trong 2 năm qua. Trong đó, xây dựng, phát triển, khai thác, ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số vào công tác này. Bộ Công an tham mưu Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt Đề án 06 của Chính phủ, trong đó có dữ liệu liên quan đến công tác quản lý Nhà nước về trẻ em… , xây dựng, triển khai phần mềm “người trợ lý ảo”; Bộ Thông tin và Truyền thông triển khai Mạng lưới ứng cứu khẩn cấp trẻ trên không gian mạng; Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện Chương trình dạy học trực tuyến cho các em học sinh; Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phát huy hiệu quả hoạt động của Tổng đài quốc gia về trẻ em (111) kênh tương tác trực tiếp trả lời, giải đáp thắc mắc về các vấn đề liên quan đến trẻ em…
Tích cực tham mưu Đảng, Nhà nước, Chính phủ hoàn thiện thể chế trong công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi; chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền xây dựng mô hình. Theo đó, Bộ Công an chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương thành lập, đưa vào sử dụng 33 mô hình Phòng Điều tra thân thiện trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến người dưới 18 tuổi. Công tác đấu tranh với tội phạm, điều tra, xử lý tội phạm có nhiều chuyển biến, rõ nét.
Thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc đề nghị, các đơn vị, địa phương phải tiếp tục làm tốt công tác tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương các giải pháp phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi; trong đó, phải bám sát các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong công tác này để tham mưu triển khai thực hiện có hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể… Đặc biệt lưu ý việc tham mưu các giải pháp phòng ngừa số trẻ em có nguy cơ cao bị xâm hại như trẻ em tại vùng sâu, vùng xa, trẻ em không được đi học, trên 1,7 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; hơn 33 nghìn trẻ em không sống trong môi trường gia đình; trên 600 nghìn trẻ em khuyết tật…
Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc chỉ rõ, Ban Chỉ đạo Kế hoạch 506 địa phương, nhất là nhóm địa phương có số vụ chưa giảm cần có giải pháp phòng ngừa xã hội gắn với chỉ tiêu cụ thể, gắn trách nhiệm người đứng đầu Công an các đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm chính trong công tác phòng ngừa nghiệp vụ, đấu tranh ngăn chặn tội phạm, trách nhiệm về công tác phòng ngừa xã hội để tham mưu, đề xuất các giải pháp gắn kết giữa gia đình – nhà trường – tổ chức xã hội- tổ chức quần chúng nhằm bảo vệ trẻ em…
Cục Cảnh sát hình sự tiếp tục phối hợp với Công an địa phương xây dựng mô hình Phòng Điều tra thân thiện và tập huấn nâng cao kỹ năng điều tra thân thiện cho lực lượng Công an các cấp…; tiếp tục nhân rộng các mô hình phòng ngừa xâm hại trẻ em, phòng ngừa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật tại cộng đồng…
Tập trung thực hiện các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành trong chuyển đổi trạng thái các mặt công tác từ “truyền thống” sang “hiện đại” vào công tác phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đế người dưới 18 tuổi…
Thứ trưởng Nguyển Duy Ngọc nhấn mạnh, cần thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên, phối hợp triển khai chương trình, kế hoạch hợp tác với các tổ chức quốc tế, tổ chức phi Chính phủ trao đổi thông tin, kinh nghiệm công tác bảo vệ trẻ em; phối hợp với Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế trao đổi thông tin tội phạm sử dụng công nghệ cao, gỡ bỏ các trang thông tin xấu ảnh hưởng đến trẻ em…
Nhân dịp này, Bộ Công an tặng Bằng khen cho 11 tập thể, 13 cá nhân; Cục Cảnh sát hình sự tặng Giấy khen cho 11 tập thể, 23 cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi.