Quyết liệt đấu tranh xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường và an toàn thực phẩm

Qua nghe báo cáo trung tâm sơ kết kết quả triển khai thực hiện 2 Kế hoạch chuyên đề: Kế hoạch số 135 và Kế hoạch số 267 trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật trên lĩnh vực ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm do Thiếu tướng Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCTP về môi trường trình bày và ý kiến tham luận của Công an các đơn vị, địa phương tại hội nghị, thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long đánh giá cao sự nỗ lực, quyết tâm của Công an các đơn vị, địa phương trong thời gian qua; ghi nhận những kết quả quan trọng, có ý nghĩa thiết thực mà lực lượng Công an đã đạt được trong triển khai 2 Kế hoạch chuyên đề quan trọng này.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cũng chỉ ra 4 tồn tại và các nguyên nhân của tồn tại, hạn chế qua triển khai các mặt công tác Công an có liên quan, đề nghị Công an các đơn vị, địa phương nghiêm túc rút kinh nghiệm, khẩn trương chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, thiếu sót và những nguyên nhân đã chỉ ra để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Nhấn mạnh phương hướng nhiệm vụ thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long lưu ý, Công an các đơn vị, địa phương cần xác định việc thực hiện tổng rà soát, đấu tranh xử lý tội phạm, VPPL và tham mưu giải quyết các cơ sở gây ô nhiễm, khu vực, địa điểm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; đấu tranh xử lý tội phạm, VPPL về an toàn thực phẩm theo Kế hoạch 135 và Kế hoạch 267 là nhiệm vụ thường xuyên, hàng ngày, liên tục, lâu dài, không phải cao điểm mới thực hiện. Trước mắt cần tập trung cao độ thực hiện có hiệu quả công tác PCTP, VPPL về an toàn thực phẩm trong đợt cao điểm bảo vệ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và các lễ hội Xuân.

Trong công tác triển khai thực hiện Kế hoạch chuyên đề, Công an các đơn vị, địa phương phải chú trọng việc phân cấp, phân quyền, phải xác định rất rõ trách nhiệm của từng tập thể và cá nhân phụ trách theo phương châm “6 rõ”.

Nhấn mạnh chỉ đạo đối với Giám đốc Công an các địa phương, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long yêu cầu, Công an các địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Kế hoạch số 135 và Kế hoạch số 267 của Bộ gắn với việc thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chính sách, pháp luật về phòng, chống ô nhiễm môi trường ở địa phương, các chiến lược, mục tiêu quốc gia về bảo vệ môi trường thuộc phạm vi địa phương quản lý, nhất là Chỉ thị số 20 ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ “Về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường”.

Thường xuyên rà soát, cập nhật, bổ sung danh sách khu vực, địa bàn ô nhiễm môi trường, cơ sở gây ô nhiễm, cơ sở nguy cơ cao về an toàn thực phẩm để nắm chắc tình hình và chỉ đạo, tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý có hiệu quả. Chuyển tư duy từ “rà soát hành chính sang rà soát nghiệp vụ”.

Trong công tác đấu tranh, giải quyết các vụ án, vụ việc về môi trường, ATTP không được lạm dụng xử phạt hành chính thay vì xử lý hình sự, chấm dứt tư duy kiểm tra xử phạt hành chính rồi tha; tập trung vào các hành vi xả thải, chôn lấp trái phép, gian lận trong quan trắc, thẩm định môi trường.. phải ưu tiên áp dụng các biện pháp tố tụng hình sự để răn đe. Tập trung đánh mạnh vào các hành vi gian lận dữ liệu quan trắc, can thiệp phần mềm (như vụ Việt An, Trung tâm quan trắc miền Bắc..).

Theo đồng chí Thứ trưởng, tình trạng này hiện nay khá phổ biến, rất tinh vi và khó đấu tranh.  Đây là mảng Cục đã làm rất tốt nhưng các địa phương còn đang yếu. Đồng thời, quá trình đấu tranh, xử lý tội phạm môi trường, phải củng cố hồ sơ chặt chẽ, xác minh các dòng tiền, hóa đơn để khởi tố, điều tra, xử lý triệt để các tội phạm khác về kinh tế như: trốn thuế, mua bán trái phép hóa đơn, vi phạm quy định đấu thầu; đưa, nhận hối lộ, không “cắt khúc”, “vo tròn” vụ việc, bỏ lọt tội phạm, với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong đấu tranh, xử lý.

Trong công tác tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc xử lý, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, mất an toàn thực phẩm phải hiệu quả, tham mưu “đúng và trúng”, huy động được các cấp, các ngành, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc; đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, ngành, không để tình trạng “mạnh ai nấy làm”.

Đồng chí  Thứ trưởng cũng nêu rõ, đồng chí Giám đốc Công an cấp tỉnh phải chịu trách nhiệm toàn diện tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch 135 và Kế hoạch 267 trên địa bàn; chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Bộ nếu để xảy ra tình hình phức tạp; phân công nhiệm vụ cụ thể các Phó Giám đốc phụ trách các lĩnh vực có liên quan; phân công, phân cấp, xác định cụ thể nhiệm vụ, trách nhiệm. Đặc biệt, cần huy động tối da lực lượng Công an cấp xã trong quản lý địa bàn, quản lý đối tượng phối hợp đấu tranh xử lý.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cũng yêu cầu, Cục Cảnh sát PCTP về môi trường thực hiện tốt vai trò “Tư lệnh”, chịu trách nhiệm toàn diện tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch 135 và Kế hoạch 267. Tiếp tục làm tốt công tác tham mưu cho Bộ Công an, đặc biệt là bám sát Chỉ thị 20 của Chính phủ để tham mưu cho Bộ và chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra Công an các đơn vị, địa phương giải quyết các điểm, tụ điểm phức tạp về môi trường; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các địa phương, kịp thời rà soát, phát hiện những địa phương làm chưa đầy đủ trách nhiệm để báo cáo lãnh đạo Bộ xem xét trách nhiệm.

Từ công tác tổng rà soát, đấu tranh, xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường và mất an toàn thực phẩm tại 2 Kế hoạch này, chủ động nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tham mưu chiến lược với Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an các chủ trương, giải pháp tăng cường hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm, VPPL và giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường và mất ATTP; kiến nghị đề xuất các vấn đề về hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật và công tác quản lý nhà nước nhằm tạo chuyển biến rõ rệt về tình trạng ô nhiễm môi trường trên toàn quốc.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long yêu cầu, các Cục nghiệp vụ Bộ Công an, căn cứ chức năng nhiệm vụ, tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn hệ lực lượng trong phối hợp đấu tranh, xử lý đối với các đối tượng, vụ án, vụ việc theo lĩnh vực phụ trách. Kiểm tra, hướng dẫn Công an các đơn vị, địa phương thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật trong tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố liên quan đến tội phạm về môi trường và ATTP. Tăng cường công tác nghiệp vụ, phát hiện đấu tranh, xử lý nghiêm, triệt để các đối tượng, hành vi phạm tội về kinh tế, chức vụ, tham nhũng liên quan đến tội phạm môi trường, ATTP.

Đồng thời, nghiên cứu xây dựng hoàn thiện các phần mềm nghiệp vụ để tạo lập, cập nhật dữ liệu tổng rà soát về môi trường và ATTP, làm cơ sở để phát triển nghiệp vụ, phòng ngừa và đấu tranh có hiệu quả các loại tội phạm, VPPL về môi trường, ATTP. Ứng dụng sử dụng phần mềm VNEID để tiếp nhận thông tin phản ánh tin báo về tội phạm, VPPL về môi trường và ATTP của người dân. Tăng cường rà soát trên không gian mạng để kịp thời phát hiện, nắm bắt thông tin tình hình liên quan đến vấn đề môi trường, ATTP để kịp thời thông báo, trao đổi với Cục Cảnh sát PCTP về môi trường và Công an các đơn vị, địa phương đấu tranh, xử lý.

Đặc biệt, đồng chí Thứ trưởng lưu ý, Cục Truyền thông CAND cần tăng cường thu thập thông tin, phản ánh kịp thời các thông tin về tình hình ô nhiễm môi trường, mất ATTP ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống người dân và tình hình ANTT tại các địa bàn để cung cấp cho Công an các đơn vị, địa phương đấu tranh và báo cáo lãnh đạo Bộ; tuyên truyền về công tác PCTP về môi trường và ATTP của Công an các đơn vị, địa phương nhằm tạo dư luận đồng tình, hưởng ứng trong nhân dân…