Ẩn họa từ các phương tiện cho thuê tự lái
TP Đà Lạt (Lâm Đồng), hiện có khoảng 124 cơ sở lưu trú du lịch kết hợp dịch vụ kinh doanh cho thuê xe môtô tự lái với khoảng 1.200 xe, chưa kể các cơ sở cho thuê xe ôtô tự lái, ước tính cũng lên tới hàng trăm xe.
Thiếu tá Nguyễn Huỳnh Quốc Trung, Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông - trật tự Công an TP Đà Lạt cho biết, lợi dụng kẽ hở của các cơ sở cho thuê xe ôtô, môtô tự lái, không ít đối tượng hình sự từ những địa phương khác đã sử dụng các loại giấy tờ giả để thuê xe ôtô, môtô rồi chiếm đoạt luôn phương tiện.
Đào Mai Thảo (SN 1990, thường trú huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) cùng 6 đối tượng khác đã thường xuyên sử dụng thủ đoạn trên. Đến ngày bị Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng bắt giữ, nhóm này đã thực hiện trót lọt 7 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản với 7 xe ôtô từ các cơ sở cho thuê xe tự lái, 3 vụ ở tỉnh Lâm Đồng và 4 vụ ở tỉnh Đồng Nai. Nhóm này đã làm giả hàng loạt giấy tờ tùy thân, gồm căn cước công dân, sổ hộ khẩu, giấy phép lái xe ôtô… sẵn sàng trả trước tiền thuê xe, thậm chí để lại xe máy nhằm làm tin. Thuê được phương tiện, các đối tượng liền làm giả giấy tờ xe, sơn chuyển đổi màu, tháo định vị, đem tới nhiều địa phương khác (phần lớn là TP Hồ Chí Minh) rao bán với giá rẻ, thường chỉ bằng 1/3 giá trị thực.
“Thủ đoạn hoạt động không mới nhưng cách thức làm giả giấy tờ, tài liệu ngày càng tinh vi. Bằng mắt thường rất khó phân biệt, phát hiện!..”, Thiếu tá Nguyễn Huỳnh Quốc Trung, Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông - trật tự Công an TP Đà Lạt cho biết.
Điều này đang đặt ra vấn đề liên quan tới công tác quản lý, tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh loại hình dịch vụ cho thuê xe. Chủ một khách sạn kiêm dịch vụ cho thuê xe môtô tại đường Phan Đình Phùng, TP Đà Lạt cho biết, trước khi giao xe cho khách, ông phải kiểm tra rất kỹ các giấy tờ tùy thân của người thuê xe, chỉ khi đồng bô giữa căn cước công dân với giấy phép lái xe hoặc các giấy tờ khác ông mới dám ký hợp đồng cho khách thuê. Tuy vậy, năm 2023 cơ sở cho thuê xe này vẫn bị kẻ gian dùng giấy tờ giả thuê phòng nghỉ và một xe môtô tay ga rồi đi biệt tăm tích. Hai ngày sau, khi phát hiện bị kẻ gian lừa đảo, nạn nhân trình báo cơ quan chức năng mới biết những giấy tờ “du khách” này dùng để thuê xe va phòng nghỉ đều được làm giả.
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Hùng, Phó Trưởng Công an TP Đà Lạt, việc chấp hành các quy định pháp luật của người thuê phương tiện tự lái cũng rất đáng quan tâm. Không ít chủ cơ sở cho thuê phương tiện để du khách tự lái tại TP Đà Lạt vẫn chưa thật sự quan tâm tới các điều kiện bắt buộc của người thuê xe, giao phương tiện cho người không đủ điều kiện tham gia giao thông, nhất là tình trạng giao xe môtô cho người nước ngoài điều khiển. Đây là điều rất nguy hiểm, bởi khi xảy ra tai nạn dẫn tới hậu quả nghiêm trọng, phải xử lý trách nhiệm hình sự, không chỉ người điều khiển phương tiện gây tai nạn bị xử lý mà chủ cơ sở giao phương tiện cho người không đủ điều kiện tham gia giao thông cũng bị xử lý trách nhiệm hình sự. Thực tế, người thuê phương tiện rồi tự lái vẫn còn tâm lý nghĩ là xe thuê, đi một hai ngày rồi trả nên không xem trọng việc giữ gìn bảo quản, xem nhẹ các quy định của pháp luật khi tham gia giao thông. Tình trạng du khách thuê phương tiện tự lái gây tai nạn giao thông xảy ra không ít. Tháng 3/2023, một nghệ sĩ gui tar nổi tiếng người Hàn Quốc trong thời gian tới TP Đà Lạt đi du lịch đã thuê xe môtô rồi tự lái. Rạng sáng ngày 25/3/2023, trên đường Hùng Vương, TP Đà Lạt, anh đã tự tông vào trụ đèn điện bên đường và tử vong tại chỗ.
Công an TP Đà Lạt đã quán triệt, cảnh báo tới các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú, cho thuê xe môtô, ôtô tự lái, đồng thời yêu cầu các cơ sở này ký cam kết chấp hành nghiêm túc các quy định trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ cho thuê xe. Để tránh những vướng mắc, liên lụy về pháp lý do người thuê xe gây ra, các cơ sở cho thuê xe tuyệt đối không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi, người không có giấy phép lái xe, người có dấu hiệu đã sử dụng rượu, bia, các chất kích thích khác, đồng thời kiểm tra kỹ các giấy tờ liên quan, tránh bị kẻ gian sử dụng giấy tờ giả để thuê xe nhằm mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Các phương tiện cho thuê phải đảm bảo chất lượng, an toàn kỹ thuật và các điều kiện về pháp lý rõ ràng..