Bài cuối: Lập nhiều lớp phòng tuyến chặn hàng hóa vi phạm

Đường biên giới hiểm trở, đôi khi chỉ cách một con suối cạn, dù nước bạn đã có hàng rào bảo vệ, song lợi dụng lúc đêm tối, giờ giao ca của lực lượng chức năng, hàng lậu vẫn được xé lẻ ném qua hàng rào sắt, sau đó tập kết hai bên đường để đưa vào nội địa. Đã có nhiều đường dây buôn lậu, buôn bán hàng cấm bị Công an tỉnh Quảng Ninh khởi tố, bắt giữ đối tượng chủ mưu, cầm đầu. 

Thủ đoạn buôn lậu tinh vi

Có mặt ở vùng biên giới Quảng Ninh vào những ngày giáp Tết, theo quan sát của chúng tôi, mặc dù phía Trung Quốc đã có hàng rào chặt chẽ toàn tuyến biên giới, song lợi dụng nhà dân ven đường mòn, lối mở, lợi dụng địa hình phức tạp, các đối tượng bên kia biên giới chọn thời điểm lực lượng chức năng giao ca, hoặc đêm tối để ném hàng lậu qua hàng rào.

Ở phía Việt Nam, chủ đầu nậu thuê cư dân biên giới (mỗi nhóm khoảng 10 người) đón sẵn vác hàng (mỗi cục hàng khoảng 25kg) đưa vào tập kết khu vực hẻo lánh giáp đường rừng, lợi dụng thời điểm khác vận chuyển bằng bè qua đầm, qua hồ để chuyển vào nội địa. Quy trình ném, vác hàng diễn ra rất nhanh, chỉ 5-7 phút là hàng lậu được thu gom ra khỏi vùng giáp ranh. Theo Đại úy Nguyễn Nhật Bình, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ninh, buôn lậu qua tuyến biên giới Quảng Ninh không còn là “điểm nóng”, mà chỉ hoạt động nhỏ lẻ của cư dân biên giới do toàn tuyến đã có hàng rào chặt chẽ.

Một trong những thủ đoạn của đối tượng buôn lậu là lợi dụng chính sách ưu đãi cho cư dân biên giới miễn thuế với giá trị không quá 2 triệu đồng, chúng đã thuê cư dân giấu hàng lậu, hàng cấm, kim loại ở trong người, hoặc trà trộn với hàng hoá khác để vận chuyển về Việt Nam. Mỗi ngày có hàng nghìn cư dân biên giới qua lại, nên việc rà soát đối tượng vận chuyển hàng lậu, hàng cấm cực kỳ khó khăn.

Qua công tác trinh sát, Đội chống buôn lậu, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ninh phát hiện một nhóm đối tượng lợi dụng sự chênh lệch giá bạc giữa Trung Quốc và Việt Nam nên đã tiến hành thu gom bạc ở Trung Quốc, tập kết về một địa điểm, sau đó thuê 3 đối tượng chia nhỏ bạc quấn vào chân để vận chuyển qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Để trót lọt, chúng tìm hiểu rất kỹ phương thức kiểm tra của lực lượng chức năng biên giới.

Theo thường lệ, mỗi đối tượng vận chuyển một lượt là 2kg bạc dạng hạt tròn, chỉ mặc quần đùi hở phần chân để không bị máy soi quét đến. Các đối tượng đều đi dép sục đế cao (đế dép này đã thiết kế một khoang để cho toàn bộ bạc vào). Lợi dụng thời điểm đông khách qua lại, chúng trà trộn, đi cách nhau 10 phút, người trước lọt người sau đi tiếp. Sau đó chúng tập trung lên xe ôtô, hoặc xe máy để đến nơi tập kết. Mỗi đợt tập kết, đối tượng cầm đầu thu toàn bộ số bạc đưa đi cất giấu rồi mới quay về.

Sau một thời gian theo dõi, Phòng Cảnh sát Kinh tế chủ trì, phối hợp với Đồn Biên phòng, Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái, Công an phường Móng Cái 1 bắt quả tang 3 đối tượng: Vũ Thị Hằng (SN 1985), Phùng Trung Dũng (SN 2008), Lương Văn Tuân (SN 1991), đều trú tại phường Móng Cái 2 vận chuyển trái phép 6kg bạc được cất giấu trong người và dưới đế giầy từ Trung Quốc về Việt Nam. Khám xét khẩn cấp phương tiện, nơi ở của các đối tượng, các trinh sát thu giữ thêm 14kg bạc được vận chuyển về Việt Nam với phương thức tương tự. Các đối tượng khai nhận đã đi nhiều lần, đem bạc về Hải Dương nấu lên rồi đem đi tiêu thụ .

Trung tá Trần Vũ Hải, Đội trưởng Đội chống buôn lậu, Phòng Cảnh sát Kinh tế cho hay, sau khi mở rộng điều tra, cơ quan CSĐT bắt thêm 2 đối tượng chủ hàng tại TP Hải Phòng là Vũ Duy Khương (SN 1996) và Vũ Đình Triệu (SN 1993). Cơ quan CSĐT đã khởi tố vụ án hình sự tội buôn lậu và tội vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, đồng thời ra quyết định khởi tố 5 bị can về các tội danh trên.

Gia tăng vận chuyển hàng cấm vào giáp Tết

Theo Công an tỉnh Quảng Ninh, trên tuyến biên giới đường bộ xã Hải Sơn, Quảng Đức, Bình Liêu và Hoành Mô còn tiềm ẩn nguy cơ diễn biến phức tạp liên quan đến hoạt động vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, điển hình là mặt hàng cấm như khí cười N2O, thuốc lá điếu nhập lậu, pháo nổ. Các đối tượng chủ yếu hoạt động vào đêm tối, lợi dụng sơ hở của lực lượng kiểm soát biên giới để vận chuyển trái phép về Việt Nam tiêu thụ.

Theo Trung tá Trần Vũ Hải, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi. Để vận chuyển hàng cấm qua biên giới, tất cả đều “cắt đoạn” không ai biết ai (từ đối tượng vứt hàng, bốc hàng, vận chuyển ra tuyến, nhận, vận chuyển đi), mỗi người một công đoạn, có “chim lợn” đối phó với cơ quan chức năng.

Điển hình vào ngày 20/1 vừa qua, tại địa bàn xã biên giới Quảng Đức, Phòng Cảnh sát Kinh tế đã bắt giữ 3 đối tượng vận chuyển 80 thùng thuốc lá nhập lậu (gần 40 nghìn bao). Số thuốc lá này được vận chuyển từ miền Nam ra Hà Nội, sau đó tìm phương tiện đưa về Hải Hà, lựa chọn cất giấu ở “kho” hàng bí hiểm và kín đáo là nhà chờ nghĩa trang.

Để vận chuyển sang Trung Quốc, chúng chọn cung đường đi hiểm trở, chỉ có một con đường biên giới độc đạo và chọn người cảnh giới địa phương, bất cứ xe hay người lạ đi qua là chúng cảnh báo và dừng hoạt động. Trung tá Trần Vũ Hải cho biết, đây là vụ án tương đối kỳ công, đối tượng liều lĩnh và manh động, sử dụng xe bán tải chạy với tốc độ cao, sẵn sàng chống trả lực lượng làm nhiệm vụ. Bằng nhiều biện pháp nghiệp vụ, các trinh sát đã bắt giữ 3 đối tượng, trong đó có quản lý nhà chờ nghĩa trang; hiện đang tiếp tục điều tra mở rộng để khới tố vụ án, khởi tố bị can. 

Đội trưởng Đội chống buôn lậu cho biết, đối với mặt hàng khí cười, để vận chuyển trót lọt vào nội địa, thủ đoạn của đầu nậu là “cắt khúc” mỗi đối tượng một công đoạn, toàn bộ điện thoại không chính chủ, cơ bản chúng dùng mạng xã hội, không biết mặt nhau trong đường dây, thực hiện “phi vụ” xong xoá số điện thoại, đưa vật chứng đi tiêu thụ ngay. Vấn đề truy xuất, chứng minh, củng cố vi phạm rất khó khăn.

Không có vùng cấm

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an, Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, UBND tỉnh, trong năm 2025, Công an tỉnh Quảng Ninh đã ban hành 32 văn bản chỉ đạo toàn Công an tỉnh tập trung lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp công tác nhằm phòng ngừa, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ…

Hiện, trên địa bàn không hình thành “điểm nóng” về buôn lậu và vận chuyển hàng hoá trái phép, hay đường dây buôn lậu quá phức tạp. Đại uý Nguyễn Nhật Bình cho biết, Ban Giám đốc Công an tỉnh có những chỉ đạo rất quyết liệt, trong đó, đối với cư dân biên giới biện pháp chính là tăng cường tuyên truyền và vận động người dân không vận chuyển hàng hoá trái phép; đối với đường dây vận chuyển hàng lậu có tính chất chuyên nghiệp, phân công nhiệm vụ rõ ràng phải đấu tranh quyết liệt.

Năm 2025, Công an tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện, xử lý 601 vụ với 724 đối tượng về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả…, thu giữ tang vật trị giá 40,162 tỷ đồng; trong đó khởi tố 50 vụ với 182 bị can, xử lý hành chính 551 vụ với 560 đối tượng. Trong đợt cao điểm chống buôn lậu Tết Nguyên đán 2026 đã khởi tố 15 vụ với 32 bị can về các tội sản xuất, buôn bán hàng giả, vận chuyển hàng cấm; xử phạt hành chính 123 vụ với 4 tổ chức, 119 cá nhân về vận chuyển hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu…

Theo lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Ninh, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại tại biên giới Quảng Ninh không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Để tăng cường công tác đấu tranh phòng chống với loại tội phạm này, các lực lượng: Hải quan, Công an, Bộ đội Biên phòng, Quản lý thị trường đã tăng cường nhiều lớp phòng tuyến ngăn chặn từ biên giới, trên bộ, trên biển và trong nội địa.

Riêng Công an tỉnh Quảng Ninh đã có hơn 50 văn bản kiến nghị cấp Bộ, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và chính quyền các cấp để kịp thời bổ sung, chấn chỉnh, khắc phục tồn tại, hạn chế trong cơ chế, chính sách, văn bản pháp luật, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả chung trong đấu tranh với loại tội phạm buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả…

Từ nay đến sau Tết, Công an tỉnh tiếp tục tăng cường lực lượng đấu tranh mạnh với tội phạm buôn lậu, hàng giả, hàng cấm, trong đó có việc lợi dụng sự thông thoáng trong kê khai hải quan điện tử để gian lận thương mại, lợi dụng vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu để cất giấu, vận chuyển trái phép hàng cấm từ Trung Quốc về.