Cam go “cuộc chiến” ở cửa ngõ biên giới Quảng Trị
Hàng chục năm qua, địa hình, đường giao thông đi lại ở các cửa ngõ, khu vực biên giới đường bộ của tỉnh Quảng Trị hầu như không có sự thay đổi. Song, đường đi của các đối tượng buôn lậu, hàng cấm lại khác. Nhìn bề ngoài, tưởng chừng như ngày càng được lắng xuống, nhưng thực tế, rất khó để “hạ nhiệt”. Việc chống hàng lậu, hàng cấm ở đây vì thế như một “cuộc chiến” khó có hồi kết thúc.
Muôn nẻo hàng lậu qua biên giới
Ở phía Tây và phía Đông vùng núi của tỉnh Quảng Trị có 2 cửa khẩu quốc tế là La Lay (xã A Ngo và A Bung, huyện Đakrông giáp huyện A Lưới, Thừa Thiên Huế) và Lao Bảo (thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa giáp huyện Lệ Thủy, Quảng Bình). Theo lý thuyết, hàng lậu, hàng cấm có thể được vận chuyển từ Lào vào Quảng Trị qua các địa hình, đường đi dọc từ Lao Bảo đến La Lay trước khi theo 2 tuyến chính là đường Hồ Chí Minh nhánh Đông (phía La Lay) và quốc lộ 9 (phía Lao Bảo) về TP Đông Hà và các địa phương khác. Trên thực tế, hầu như không có hàng lậu vào Quảng Trị qua cửa khẩu La Lay và địa hình, đường đi khu vực từ cầu treo Đakrông giáp quốc lộ 9 vào tới A Ngo giáp A Lưới. Ngược lại, loại hàng hóa này vào Quảng Trị đều từ khu vực cửa khẩu Lao Bảo kéo dài hơn 20km dọc đường biên giới về hướng La Lay đến đoạn ứng với Km50 trên quốc lộ 9.
Khoảng từ năm 2017 trở về trước, hàng lậu sau khi được vận chuyển, tập kết vào biên giới Quảng Trị, tiếp tục được vận chuyển về xuôi chủ yếu theo 3 phương thức, bao gồm gùi cõng, chở bằng xe môtô và ôtô các loại. Đáng chú ý, kể từ sau năm 2017 khi Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan quyết định giải thể Chi cục Hải quan Khu Kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo (đóng tại Km59 trên quốc lộ 9), hầu như không còn tình trạng người dân gùi cõng hàng lậu vòng qua đây để về xuôi đông đúc như đi trẫy hội. Không còn diễn ra tình trạng này song liệu hàng lậu có thuyên giảm? Câu trả lời của nhiều vị lãnh đạo ngành chức năng địa phương là chưa bao giờ! Trong thực tế, khoảng 6 năm lại đây, hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng lậu qua biên giới vào Quảng Trị và tỏa đi các địa phương khác ngày càng trở nên tinh vi, phức tạp hơn.
Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, hàng lậu được vận chuyển, tập kết sẵn ở khu vực biên giới Lào dọc theo hơn 20km đường biên nói trên. Trong đó, về bên trái cánh gà cửa khẩu, tập trung chủ yếu tại các khu vực đối diện bến đò Tân Kim, thị trấn Lao Bảo và Nại Cửu, xã Tân Thành; về bên phải tại các khu vực đối diện tổ 4, khóm Ka Tăng (Lao Bảo). Sau đó, chúng được tiếp tục vận chuyển theo một số phương thức khác nhau, chủ yếu bằng thuyền máy qua sông Sê Pôn về phía Lao Bảo và Tân Thành để tập kết tại 2 bến đò này và bằng các xe tải nhỏ, môtô để tập kết vào tổ 4, khóm Ka Tăng. Từ đây, hàng hóa lậu tỏa về xuôi duy nhất theo quốc lộ 9, trên các xe ôtô chở khách và hàng hóa với phần lớn loại xe 16 chỗ đã hết đời được cải tạo thành xe 4 chỗ.
Theo Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh Quảng Trị, chỉ trong 10 tháng năm 2023, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.609 vụ với 1.320 đối tượng vi phạm, số tiền thu nộp ngân sách 43,67 tỉ đồng, tăng 2,34% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xử lý hình sự 218 vụ/353 đối tượng, tăng 7,39% về số vụ và tăng 14,98% về đối tượng so với cùng kỳ năm trước. Các mặt hàng bắt giữ chủ yếu pháo nổ với hơn 2.109kg; 5.030kg sản phẩm động vật; hơn 795m3 gỗ và 6.100kg lâm sản ngoài gỗ; bia, rượu ngoại với 5.635 chai và 41.818 lon; 663,5 tấn đường kính; hơn 53.400 bao thuốc lá và hơn 84.000 gói mỹ phẩm...
Nỗ lực đẩy lùi ma túy
Khoảng 3 năm lại đây, các lực lượng chức năng phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Trị phát hiện, bắt giữ ma túy với số lượng lớn hơn gấp 10 lần so với 10 năm liên tục trước đó. Đáng lo ngại, bên cạnh đối tượng buôn bán, vận chuyển, số người nghiện ở địa phương này cũng gia tăng rất nhanh. Từ chỗ chỉ có thành phố, thị xã mới có con nghiện, nay hầu khắp miền núi, đồng bằng và miền biển đều có con nghiện ma túy.
Cũng như hàng hóa lậu, ma túy từ bên kia biên giới Lào được buôn bán, cất giấu, vận chuyển vào Quảng Trị chủ yếu qua các khu vực 2 bên cánh gà cửa khẩu Lao Bảo, trong đó về bên trái có hơn 20km đường sông Sê Pôn. Để ngăn chặn “cái chết trắng”, các cơ quan chức năng liên quan trên địa bàn tỉnh Quảng Trị không ngừng nghiên cứu, tham mưu các cấp ủy đảng, chính quyền xây dựng kế hoạch, phương án đấu tranh triệt xóa và phòng ngừa; chủ động chủ trì, phối hợp nhịp nhàng để công tác đánh án được kịp thời, mang lại hiệu quả cao và an toàn cho lực lượng.
Đại tá Lê Phi Hùng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, chỉ riêng 9 tháng đầu năm 2023, Công an Quảng Trị đã chủ trì, phối hợp các lực lượng chức năng khác, phát hiện, bắt giữ 146 vụ/222 đối tượng về các hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Trong đó, lực lượng Công an tỉnh chủ trì, đồng chủ trì phát hiện, bắt giữ 135 vụ/209 đối tượng, thu giữ hơn 37kg ma túy tổng hợp Methaphetamine (ma túy đá), 30,53kg Ketamine, 1,32kg MDMA (thuốc lắc). Bên cạnh đó, lực lượng phát hiện, bắt giữ và xử lý hành chính 245 vụ/257 đối tượng. Trong 2 tháng 10 và 11/2023, số vụ, số đối tượng và số lượng ma túy được phát hiện, bắt giữ chưa được thống kê tổng hợp, song ước tính lớn gần bằng 1/4 thời gian 9 tháng trước liền kề. Điển hình, vào lúc 01h50 ngày 1/12, tại địa phận xã Tân Lập, huyện Hướng Hóa, Tổ công tác gồm Phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh, Đội kiểm soát phòng, chống ma túy Hải quan tỉnh, Đội CSĐT tội phạm về ma túy Công an huyện Hướng Hóa và Công an xã Tân Liên (Hướng Hóa) phát hiện, bắt giữ Trần Anh Tú (SN 2000) và Trần Hoàng Giang (SN 1996, cùng trú xã Quảng Thuận, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình) về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy. Tang vật thu giữ tại hiện trường gồm 55.000 viên ma túy loại hồng phiến, 2 xe ôtô và một số đồ vật khác có liên quan. Các đối tượng khai nhận số ma tuý này đều do bọn chúng buôn bán, vận chuyển từ khu vực biên giới Lào giáp với tỉnh Quảng Trị về xuôi.
Nhận định, trong những ngày còn lại của năm 2023 và dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, tình hình buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu trên tuyến biên giới Quảng Trị, đặc biệt pháo nổ và ma túy có chiều hướng gia tăng phức tạp, Công an tỉnh Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp, triển khai đồng bộ, quyết liệt các phương án, biện pháp đấu tranh với loại tội phạm này một cách có hiệu quả.