Cảm hóa, giáo dục thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật
Để giúp đỡ trẻ vị thành niên lầm lỡ, khó khăn trong cuộc sống tìm lại con đường sáng trong tương lai, tuổi trẻ Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Tĩnh ra mắt mô hình “Phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục, cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật”. Đây cũng là công trình thanh niên đầu tiên trên địa bàn Hà Tĩnh nhằm sự giúp đỡ vào độ tuổi vị thành niên được đưa vào hoạt động.
Ngày 4/4/2023, tiếp nhận trình báo của ông Phan Đình Tuấn (SN 1966), trú thôn Minh Tiến, xã Tùng Lộc bị kẻ gian đột nhập vào nhà, lấy trộm hơn 10 triệu đồng tiền mặt, Công an huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) đã vào cuộc xác minh và nhanh chóng làm rõ, thủ phạm gây ra vụ trộm cắp tài sản nói trên là Đặng Văn H. (SN 2005), trú cùng thôn Minh Tiến. Trước đó, mặc dù đang chấp hành bản án 8 tháng tù treo, 16 tháng thử thách về tội trộm cắp tài sản nhưng Đặng Hữu T. (SN 2005), trú ở xã Tùng Lộc (Can Lộc) vẫn 3 lần đột nhập vào các nhà dân trên địa bàn, thực hiện 3 vụ trộm cắp tài sản với tổng tài sản khoảng 10 triệu đồng.
Thống kê của Công an huyện Can Lộc cho thấy, trên địa bàn toàn huyện trong thời gian từ năm 2020 - 2023 đã xảy ra 151 vụ, 187 đối tượng vi phạm pháp luật. Cơ quan Công an đã tiến hành khởi tố 13 vụ, 15 bị can, xử lí hành chính 148 vụ với 172 đối tượng. Riêng tại xã Tùng Lộc, trong khoảng thời gian nói trên đã xảy ra 44 vụ vi phạm pháp luật, do 29 người dưới 18 tuổi thực hiện. Toàn xã hiện có 14 em dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật, 2 em bị khởi tố, 1 em phải đưa vào trại giáo dưỡng.
Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn cả nước nói chung và tỉnh Hà Tĩnh nói riêng, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật đang có xu hướng trẻ hóa và gia tăng cả về số vụ và mức độ nghiêm trọng. Có nhiều nguyên nhân, song cơ bản vẫn là do các em đang trong độ tuổi thay đổi tâm sinh lý, muốn khẳng định bản thân nên dễ bị kích động, dụ dỗ, lôi kéo. Ngoài ra, một bộ phận không nhỏ vi phạm pháp luật xuất phát từ việc thiếu sự quan tâm, dạy dỗ từ phía gia đình.
Trước tình trạng này, tháng 6/2023, thực hiện kế hoạch của Công an tỉnh Hà Tĩnh về triển khai tháng hành động vì trẻ em, Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh đã phối hợp với Công an huyện Can Lộc ra mắt công trình thanh niên “Phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục, cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật” tại xã Tùng Lộc, huyện Can Lộc. Mô hình được xây dựng với sự phối hợp của Công an huyện Can Lộc và UBND xã Tùng Lộc.
Trong đó, quá trình hoạt động sẽ tập trung vào những công tác trọng tâm như: phòng ngừa xã hội tại cơ sở, kiến nghị, chấn chỉnh những thiếu sót trong quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội; đấu tranh chống tội phạm, sớm phát hiện ngăn chặn các nhóm thanh, thiếu niên có biểu hiện tụ tập giải quyết mâu thuẫn, gây rối trật tự công cộng. Đồng thời, tổ chức dự báo tác động tiêu cực ảnh hưởng nhóm trẻ em lang thang, trẻ mồ côi, trẻ khuyết tật, trẻ em tại các cơ sở từ thiện, cơ sở bảo trợ xã hội… để từ đó, đưa ra các giải pháp bảo vệ phù hợp, kịp thời. Tổ chức tuyên truyền và vận động nhân dân tố giác tội phạm liên quan đến người dưới 18 tuổi, thông qua giải quyết các vụ việc gắn với công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật của người dân và răn đe phòng ngừa tội phạm liên quan đến người dưới 18 tuổi.
Bên cạnh đó, mô hình cũng nhằm hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội ở địa phương. Trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong công tác bảo vệ người chưa thành niên; huy động, hỗ trợ nguồn lực thực hiện công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi và hỗ trợ bảo vệ an toàn cho nạn nhân.
Ngay trong ngày ra mắt mô hình, Ban chỉ đạo gồm 11 thành viên đã được thành lập, trong đó Chủ tịch UBND xã làm Trưởng ban và Trưởng Công an xã làm Phó ban trực. Ban chỉ đạo đã tổ chức cho các em vi phạm pháp luật trên địa bàn tiến hành kí cam kết không vi phạm pháp luật. Ngoài việc ngăn ngừa, cảm hóa để các em không tái phạm, trong quá trình hoạt động, căn cứ tình hình thực tiễn, các thành viên trong mô hình sẽ có các hoạt động cụ thể, thiết thực để giúp đỡ các em trong cuộc sống.
Trung tá Phạm Xuân Sách, Trưởng Công an xã Tùng Lộc cho biết, sau khi ổn định và đi vào hoạt động, mô hình sẽ triển khai cụ thể các hoạt động nhằm hướng đến việc phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục, cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật. Trước hết, Công an xã sẽ rà soát danh sách người dưới 18 tuổi có biểu hiện hoặc vi phạm pháp luật, sau đó sẽ tùy vào hoàn cảnh từng em để có sự phối hợp trực tiếp với các ban, ngành, đoàn thể xây dựng kế hoạch giáo dục, giúp đỡ cụ thể.
Được biết, sau xã Tùng Lộc, mô hình phát huy hiệu quả Công an Hà Tĩnh sẽ nhân rộng ra tại nhiều địa phương trong toàn tỉnh, nhằm hạn chế và giảm thiểu đến mức thấp nhất trẻ em chưa đủ 18 tuổi vi phạm pháp luật cũng như hậu quả do nhóm đối tượng này gây ra.