Cẩn trọng trước thủ đoạn lừa đảo tuyển lao động sang Campuchia
Thời gian gần đây, nhiều người dân miền núi Quảng Trị có xu hướng tìm kiếm việc làm ở ngoài địa phương để có thêm nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, do thường tìm kiếm trên các trang mạng xã hội có địa chỉ không rõ ràng, trong khi khả năng giao tiếp và hiểu biết để kiểm chứng còn hạn chế dẫn đến tình trạng nhiều người bị lừa đảo, thậm chí bị khống chế, bán ra nước ngoài.
Chúng tôi đến thôn A Rông, xã Lìa, huyện miền núi Hướng Hóa (Quảng Trị), câu chuyện về những thanh niên ở bản bị “cò” lao động lừa đảo vẫn còn đượm buồn trên gương mặt mọi người. Anh Hồ Văn Xơi (SN 2001), một trong những nạn nhân ở đây kể lại: “Đầu năm em nghe nhiều người bảo ở xã NThôi Hạ, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng có tuyển dụng lao động để làm một số công việc bằng tay chân nhẹ nhàng và mức lương tối thiểu là 250 ngàn đồng/ngày công. Khi em muốn tìm hiểu kỹ hơn thì được một số thanh niên ở bản chỉ cho trên mạng internet. Nghĩ rằng làm lụng ở quê quá vất vả mà thường cả tháng chỉ bằng một ngày công trong đó nên em bàn với vợ để đi”.
Sáng sớm 17/2/2023, anh Xơi cùng với anh trai là Hồ Văn Son và 16 người ở xã được bên môi giới lao động chở bằng ôtô ra ngã ba Tân Long (Hướng Hóa), sau đó tiếp tục lên xe giường nằm đi vào tỉnh Lâm Đồng. Khi đến địa phận TP Đông Hà (Quảng Trị), mọi người được yêu cầu ký cam kết vào hồ sơ việc làm là chăn nuôi lợn. Vì không biết chữ nên tất cả 18 người lăn tay điểm chỉ và giao nộp căn cước công dân cho người môi giới. Khi vào đến tỉnh Lâm Đồng, 18 người được chia thành các nhóm nhỏ để làm việc ở nhiều nơi khác nhau và công việc đều không đúng như thỏa thuận ban đầu.
“Người của trang trại bảo chúng em vào bìa rừng để cắt cỏ và làm nhiều công việc khác nhau trong nhà kính. Nhóm của em có 4 người phải tự lo ăn uống, mỗi ngày làm việc 8 tiếng và mức lương 7 triệu đồng/tháng. Vì công việc không như thỏa thuận ban đầu nên mọi người có nguyện vọng trở về nhà hoặc tìm việc khác cho phù hợp nhưng chủ sử dụng lao động yêu cầu phải tiếp tục làm việc, nếu không hợp tác thì sẽ bị bán lại cho trang trại khác ở xa hơn, còn muốn được về nhà thì phải nộp tiền chuộc”, anh Xơi vẫn chưa hết bất ngờ, buồn bã kể lại.
Trước tình cảnh này, ông Hồ Văn Lê là bố của các anh Xơi và Son đành phải vay mượn 7 triệu đồng để nộp tiền chuộc theo yêu cầu của chủ trang trại. Nhắc đến sự việc này, ông Lê nói như mếu: “Gia đình đã quá khó khăn, nay nợ thêm 7 triệu đồng là số tiền lớn, trong khi con trai thằng Xơi mắc bệnh tim đang rất cần tiền để cứu chữa, 2 vợ chồng nó mỗi năm gập lưng xuống rẫy cũng chỉ thu được chưa tới 10 triệu đồng không đủ để lo cho cái ăn”.
Lời kể của anh Hồ Văn Thao (cùng SN 2001, trú thôn A Rông) khiến người nghe thêm nhói lòng: “Ba mẹ em không biết chữ, sinh ra mấy anh chị của em và em cũng chỉ học hết cấp 2. Sau đó, ai cũng phải quanh năm gập lưng xuống rẫy để kiếm cái ăn hàng ngày, mà hầu như rất ít có dịp đi xa khỏi bản làng; sự hiểu biết, khả năng giao tiếp với người lạ vì thế rất hạn chế. Khi nghe nhiều người rủ nhau vào Lâm Đồng để lao động việc nhẹ lương cao thì em cũng hăm hở đi theo mà không biết tất cả chúng em đã bị lừa đảo”. Khi nhận tin con trai đang bị chủ trang trại giữ hết giấy tờ, bố mẹ của Thao cũng đã phải tìm cách vay mượn để kịp thời nộp tiền chuộc cho con. Tương tự, gia đình của 6 lao động khác trong nhóm 9 người đến Lâm Đồng cùng Xơi, Son và Thao đều đã phải nộp tiền chuộc cho chủ trang trại. Số tiền này sẽ phải đợi đến mùa thu hoạch sắn năm sau mới có để trả nợ.
Số người còn lại trong đoàn 18 người đi Lâm Đồng vào ngày 17/2 kể trên hiện vẫn chưa có thông tin, trong đó có vợ chồng anh Hồ Văn Hun và anh Hồ Văn Lưu cùng ở thôn A Sói - Hang, xã Lìa. Bà Hồ Thị Nữ, một người hàng xóm ở đây cho biết, vợ chồng Hun thì gửi lại con cái cho bố mẹ chăm sóc, còn vợ chồng Lưu thì nhờ chú ruột là ông Hồ Ta Ri nuôi cả 4 đứa con. Đến nay sau hơn 1 tháng nhưng ông Ri vẫn chưa liên lạc được với hai vợ chồng người cháu.
Không chỉ bị “cò” lao động lừa đảo, nhiều trường hợp khác ở miền núi Quảng Trị khi đi theo lời chào mời, môi giới này trên mạng xã hội còn bị khống chế, bán ra nước ngoài. Anh Lê Minh Đức (SN 1999, trú khóm 4, thị trấn Khe Sanh, Hướng Hóa) kể lại, sau khi nghỉ học lớp 11, đầu tháng 2/2022, Đức được mẹ đưa vào làm việc tại Công ty Việt Vinh ở Đồng Nai. Thế rồi trong những lần đi chơi game ở quán net, Đức được một người lạ kết bạn và rủ đi Tây Ninh tìm việc làm cũng với lời hứa “Việc nhẹ, lương cao”.
Ngày 23/2/2022, Đức được dẫn lên khu vực biên giới ở Tây Ninh thì liền bị 2 đối tượng dùng dao khống chế dẫn sang đất Campuchia, sau đó tiếp tục đưa lên khu biệt lập tại tỉnh Sihanoukville. Tại đây, Đức được giao nhiệm vụ làm việc trên mạng xã hội để lừa đảo người Việt Nam. Trong thời gian bị giữ tại Campuchia suốt 5 tháng, Đức phải nói dối bố mẹ là đang làm việc ở TP Hồ Chí Minh vì luôn bị người của công ty trên đất Campuchia giám sát chặt và sợ gia đình lo lắng.
Sau khi bỏ trốn với sự can thiệp của lực lượng chức năng Campuchia, Đức được cơ quan ngoại giao Việt Nam tại Campuchia giúp đỡ để về nước. Tuy vậy, gia đình của Đức cũng phải nộp hơn 30 triệu đồng tiền phạt do vi phạm luật pháp của nước sở tại cùng với chi phí ăn ở trong thời gian bị Công an Campuchia tạm giữ.
Qua trao đổi với PV Báo CAND, ông Hồ Văn Ta Ngà, Phó Chủ tịch UBND xã Lìa xác nhận có nắm được thông tin về nhóm 18 lao động đi làm ăn xa theo quảng cáo tuyển dụng trên mạng xã hội, trong đó 9 người phải nhờ gia đình gửi tiền chuộc để trở về, còn 9 người vẫn chưa liên lạc được. “Tuy vậy, hiện chưa có gia đình nào chính thức trình báo sự việc với chính quyền địa phương”, ông Ngà cho biết.