Kỳ 1: Tụ tập "bầy đàn" rủ nhau đi gây án
Tội phạm đường phố trong thời gian qua dù đã giảm so với những năm trước đó, song vẫn xảy ra những vụ việc phức tạp ở một số địa phương, nhất là các tỉnh, thành phố lớn. Đáng chú ý, hiện những vi phạm này đang có dấu hiệu xuất hiện phức tạp ở cả các tỉnh, thành phố nhỏ, thậm chí là miền núi.
Lực lượng CSHS Bộ Công an cũng như Công an các đơn vị, địa phương đang tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả các phương án, kế hoạch, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, đấu tranh triệt xóa những ổ, nhóm tội phạm mang tính chất bầy đàn, đường phố này.
Truy xét "nóng" tội phạm đường phố
Trung tướng Trần Ngọc Hà, Cục trưởng Cục CSHS, Bộ Công an trong Hội nghị Hội ý nghiệp vụ về tăng cường phòng, chống tội phạm hình sự trong đó có tội phạm đường phố, được Bộ Công an tổ chức mới đây, đã khẳng định: Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, các đơn vị, địa phương đã triển khai quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống tội phạm nói chung, tội phạm xâm phạm trật tự xã hội nói riêng, trong đó có tội phạm đường phố.
Số vụ phạm pháp hình sự liên tục được kéo giảm, không để tồn tại và hình thành tuyến, địa bàn, tụ điểm phức tạp, hay như "điểm nóng" về tội phạm hình sự và tệ nạn xã hội; không để các băng, nhóm hoạt động công khai, manh động, thách thức dư luận.
Đề cập đến công tác đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, trong đó có tội phạm đường phố, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tùng, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội đánh giá: Với vị trí là Thủ đô, trung tâm về kinh tế, văn hóa, xã hội của cả nước, chính vì vậy, công tác bảo đảm ANCT, trật tự ATXH luôn được Đảng ủy, Công an TP Hà Nội coi là nhiệm vụ đặc biệt then chốt, quan trọng bậc nhất. Trong các chuyên đề, kế hoạch về đấu tranh phòng, chống tội phạm, có một mảng nhiệm vụ rất riêng, đó chính là phòng, chống tội phạm đường phố. Những yếu tố xã hội đặc thù, chỉ cần một sự việc dù nhỏ xảy ra trên đường phố cũng có thể thu hút dư luận, người dân quan tâm, tác động đến các mặt đời sống.
Cùng với việc chủ động phòng, chống, kịp thời ngăn chặn kéo giảm, không để xảy ra vi phạm, trong trường hợp những vụ việc này xảy ra, đều rất nhanh chóng bị lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội điều tra, truy xét "nóng", bắt giữ đối tượng để xử lý nghiêm minh trước pháp luật.
Dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội, tại cuộc họp hội ý nghiệp vụ do Đại tá Hà Mạnh Hùng, Trưởng Công an quận Hoàn Kiếm chủ trì vào sáng 27/5, chỉ đạo của người đứng đầu Công an quận Hoàn Kiếm đối với Đội CSHS, các đội nghiệp vụ cũng như Công an 18 phường trên địa bàn, đó là mở đợt tổng kiểm tra, xử lý đối với những vi phạm liên quan đến tội phạm đường phố. Ngay trong đêm 27 và rạng sáng ngày 28/5, toàn bộ các tổ công tác của đơn vị đã đồng loạt ra quân, tuần tra khép kín địa bàn, không để xảy ra những vụ việc thanh, thiếu niên ở nơi khác kéo đến tụ tập gây rối trật tự công cộng.
Trung tá Tống Đăng Công, Đội trưởng Đội Cảnh sát Hình sự, Công an quận Hoàn Kiếm, Công an TP Hà Nội thông tin, dù tình trạng đua xe, cổ vũ đua xe trái phép xảy ra trên địa bàn đã giảm nhưng thỉnh thoảng vẫn tái phát.
Đa số những đối tượng vi phạm đều là thanh, thiếu niên, bỏ học, ở các huyện lân cận, tụ tập nhau phóng xe máy thành từng tốp, từng đàn khiến người dân bức xúc. Đáng chú ý, có nhiều trường hợp thanh, thiếu niên ở tỉnh ngoài còn tụ tập nhau xuống Hà Nội để vi phạm. Mới nhất, Đội CSHS Công an quận Hoàn Kiếm đã điều tra, bắt giữ ổ nhóm đối tượng quê ở Bắc Giang, tụ tập nhau dùng xe máy phóng xuống Hà Nội gây rối trật tự công cộng.
Các đối tượng sử dụng vỏ chai bia manh động ném vào người đi đường trong đêm, khiến nhiều người bị thương ở các mức độ khác nhau, gây bức xúc, lo lắng trong dư luận. Ngay sau đó, lực lượng phòng, chống tội phạm hình sự của Công an quận Hoàn Kiếm đã truy xét "nóng", bắt giữ một số đối tượng trong đêm.
Khi xác định nhân thân, điểm xuất phát ban đầu của ổ nhóm này, một tổ công tác của Đội CSHS đã tức tốc lên đường về Bắc Giang, bắt giữ những đối tượng còn lại đang bỏ trốn tại đây. Đấu tranh, chúng đã khai nhận trước đó còn dùng vỏ chai bia, lượn lờ trong đêm trên địa bàn quận Tây Hồ để gây rối trật tự công cộng.
Đồng loạt tấn công tội phạm trên cả nước
Không chỉ thanh, thiếu niên sử dụng mô tô, xe máy gây rối trật tự công cộng, có những trường hợp được xem là "có học" còn sử dụng ôtô gây rối. Mới nhất, Công an quận Hoàn Kiếm đã bắt khẩn cấp đối tượng Nguyễn Ngọc Thắng (SN 1984, ở phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Rạng sáng 17/4, Thắng điều khiển xe ôtô nhãn hiệu NISSAN màu trắng, biển kiểm soát 30H-694.04, với tốc độ cao, rú ga, cố tình xoay ở tốc độ cao nhiều vòng quanh bùng binh tại trước Nhà hát Lớn, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và an toàn cho người tham gia giao thông. Khi Thắng dừng xe lại bên trái Nhà hát Lớn, tổ công tác Công an phường Tràng Tiền yêu cầu đối tượng xuống xe nhưng đối tượng không chấp hành và phóng xe bỏ chạy về phía Tràng Tiền-Trần Quang Khải.
Sự việc trên đã được một số cá nhân đăng tải bài viết, kèm video lên mạng xã hội phản ánh sự việc gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự tại địa bàn. Tập trung xác minh, Công an quận Hoàn Kiếm đã làm rõ hành vi, bắt khẩn cấp đối tượng.
Trung tá Nguyễn Minh Quang, Đội trưởng Đội Chống cướp và cướp giật, Phòng CSHS, Công an TP Hà Nội đánh giá, nếu so với những năm 2008 thì tội phạm đường phố hiện nay đã giảm rõ rệt cả về tính chất và số vụ.
Kết quả này có được từ khi Công an TP Hà Nội triển khai các chuyên đề, kế hoạch chuyên sâu trong đấu tranh, phòng, chống với hệ, loại tội phạm này. Một trong những chuyên đề, kế hoạch đạt được hiệu quả cao, có tính chất vững chắc, lan tỏa đó chính là Kế hoạch 141, thành lập các tổ công tác liên quân giữa nhiều lực lượng để đấu tranh trấn áp với tội phạm đường phố.
Thống kê của Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội, từ ngày 23/10/2021 đến 22/5/2023, các tổ công tác 141 đã phát hiện 1.200 vụ việc có dấu hiệu tội phạm, bàn giao 1.258 đối tượng cho các đơn vị chức năng điều tra, xử lý. Hơn 2.900 gói, viên nghi ma túy tổng hợp, gần 500 xe mô tô, nhiều dao, kiếm của các trường hợp vi phạm cũng đã bị tổ công tác 141 thu giữ.
Cũng theo đánh giá của Cục CSHS, mặc dù vậy, tại một số địa phương và từng thời điểm, tình hình tội phạm vẫn diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm giết người, tội phạm sử dụng vũ khí nóng, tội phạm do các đối tượng tâm thần, ngáo đá, nhất là những nhóm thanh, thiếu niên thông qua mạng xã hội để tụ tập, lôi kéo, cố ý sử dụng hung khí, vũ khí để giải quyết mâu thuẫn dẫn đến các vụ án giết người, cố ý gây thương tích, hủy hoại tài sản, gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ. Những vụ việc này xảy ra đã gây bức xúc dư luận.
Ngay trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 còn diễn biến phức tạp, lãnh đạo Bộ Công an đã sớm nhận diện, đánh giá đúng, trúng tình hình tội phạm, từ đó ban hành Phương án số 03 ngày 16/8/2021 về "Tăng cường phòng, chống tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn xã hội trong và sau dịch bệnh COVID-19", qua đó chủ động trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, nhất là đối với tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, tội phạm đường phố.
Triển khai thực hiện Phương án số 03 của Bộ Công an, Công an các đơn vị, địa phương đã quyết liệt vào cuộc, xử lý, giải quyết và tổ chức điều tra có hiệu quả, khám phá, bắt giữ nhanh thủ phạm gây án.
Tình trạng các nhóm thanh, thiếu niên giải quyết mâu thuẫn, hỗn chiến, gây rối trật tự công cộng trên đường phố có dấu hiệu phức tạp khi dịch bệnh COVID-19 được khống chế, hoạt động kinh tế - xã hội trở lại bình thường.
Thống kê, từ năm 2022 đến nay, toàn quốc đã xảy ra trên 300 vụ hỗn chiến tại hầu hết các địa phương, trong đó chủ yếu ở những thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Kiên Giang, Hải Phòng, Quảng Ninh, Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Thuận, Lâm Đồng, Tây Ninh, Tiền Giang, Bắc Giang,…
Thời gian xảy ra những vụ việc này thường vào ban đêm, nhất là trước, trong các kỳ nghỉ lễ, nghỉ hè, tại những địa bàn tập trung đông các trường đại học, cao đẳng, khu công nghiệp, hay ở những nơi có nhiều tuyến đường giao thông lớn và các địa bàn giáp ranh, khu du lịch.
Các vụ hỗn chiến đã gây hậu quả làm 68 người chết, hàng trăm người bị thương. Nhiều đối tượng còn đe dọa, ném chai thủy tinh, tấn công người đi đường như vụ việc ổ nhóm đối tượng gây rối trật tự công cộng bị Công an TP Hà Nội bắt giữ; hay như chém nhầm đối thủ, gây cảm giác bất an cho người dân ở nơi công cộng, trên đường giao thông. (Còn tiếp)