Có gì trong ngư lôi hạt nhân Poseidon của Nga?

Tiến trình thử nghiệm

Đầu năm 2018, Báo cáo Đánh giá thực trạng hạt nhân của Lầu Năm Góc đã công khai thừa nhận quá trình phát triển của "ngư lôi tự hành dưới nước, liên lục địa, trang bị vũ khí hạt nhân, chạy bằng năng lượng hạt nhân" mới của Nga, chính thức được đặt tên là Poseidon. Đến tháng 1/2019, Hải quân Nga công bố kế hoạch mua sắm ít nhất 30 thiết bị lặn không người lái Poseidon, được triển khai trên 4 tàu ngầm, hai trong số này sẽ phục cho Hạm đội Phương Bắc của Nga và 2 còn lại cho Hạm đội Thái Bình Dương. Tháng sau, Tổng thống Nga Putin tuyên bố, giai đoạn thử nghiệm quan trọng của hệ thống đã hoàn thành.

Tiếp theo là một video từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết một chiếc Poseidon đang được thử nghiệm phóng từ tàu ngầm chuyên dụng B-90 Sarov. Và mới đây, ngày 28/10/2025, Tổng thống Putin cho biết Nga đã thử nghiệm thành công ngư lôi hạt nhân Poseidon.

Ngư lôi chiến lược

Poseidon còn có tên gọi khác là 2M39 Status-6, hay Kanyon từng được mệnh danh là “quái vật đại dương”, mang theo bom hạt nhân 2 megaton. Nó mạnh hơn cả “tên lửa tầm xa liên lục địa Sarmat” hay Satan II thời Liên Xô cũ. Khác với Sarmat, Poseidon đại diện cho một loại vũ khí hoàn toàn mới, với khả năng nằm giữa ngư lôi và tàu ngầm không người lái (UUV) nhưng mạnh hơn vì mang đầu đạn hạt nhân.

Nhiệm vụ chính của Poseidon là tấn công các cơ sở ven biển. Có nhiều báo cáo cho rằng Poseidon không chỉ có sức hủy diệt nhiệt hạch thông thường mà còn phát tán ô nhiễm phóng xạ trên một khu vực rộng lớn. Vẫn chưa rõ chính xác mục đích sử dụng của Poseidon trong tác chiến, nhưng những đặc điểm đã khiến dư luận mô tả Poseidon là "vũ khí ngày tận thế". Giống như Burevestnik, nếu được hoàn thiện, nó sẽ cung cấp cho Nga một lựa chọn hạt nhân chiến lược, tránh được các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện có.

Nền tảng phóng đầu tiên của Poseidon được cho là tàu ngầm Belgorod thuộc Dự án 09852 bí ẩn của Hải quân Nga, tàu ngầm dài nhất thế giới. Belgorod hay K-329 được đưa vào biên chế Hải quân Nga từ năm 2022. Ban đầu, nó được hạ thủy dưới dạng tàu ngầm tên lửa dẫn đường chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Oscar II trước khi được cải tiến đáng kể, bao gồm việc bổ sung khả năng mang theo 6 ngư lôi Poseidon.

Trước đây, Nga mô tả Belgorod là một tàu "nghiên cứu" có khả năng thực hiện "các cuộc thám hiểm khoa học đa dạng và các hoạt động cứu hộ ở những khu vực xa xôi nhất của đại dương thế giới". Chính xác hơn, tàu ngầm này được thiết kế như một "tàu mẹ" có thể triển khai nhiều tàu ngầm mini chạy bằng năng lượng hạt nhân lặn sâu, hay nhà máy điện hạt nhân ngầm để cung cấp năng lượng cho mạng lưới cảm biến dưới nước.

Theo Reuters, NATO gọi Poseidon là "Kanyon", đây không phải là một loại ngư lôi truyền thống mà là một phương tiện ngầm tự hành (AUV) cỡ lớn, tầm xa, chạy bằng năng lượng hạt nhân và được trang bị vũ khí hạt nhân, tầm hoạt động liên lục địa.

Poseidon dài hơn 20 mét và đường kính 2 mét, khiến nó trở thành một trong những ngư lôi lớn nhất từng được phát triển. Sau khi được phóng, nó sẽ đi theo một lộ trình được lập trình sẵn để đến mục tiêu, hoạt động độc lập. Thiết kế của Poseidon mang lại cho nó một loạt các khả năng giúp nó khác biệt so với các hệ thống mang đầu đạn hạt nhân khác như tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM). Đầu đạn chính là vũ khí hạt nhân, ước tính có sức công phá lên đến hàng triệu tấn (có khả năng lên đến 2 triệu tấn hoặc hơn). Để so sánh, quả bom thả xuống Hiroshima có sức công phá khoảng 0,015 triệu tấn. Sức công phá khổng lồ này không chỉ gây thiệt hại về người.

Công nghệ dẫn đường của Poseidon sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) để tự điều chỉnh quỹ đạo dựa trên dữ liệu môi trường biển. Bán kính phát hiện của Poseidon vào khoảng 2-3km nếu bơi với tốc độ 55 km/h. Poseidon sở hữu thiết kế đặc biệt của động cơ phản lực bơm nên loại bỏ tín hiệu âm thanh của thiết bị không người lái nhằm mô phỏng tiếng ồn của tàu dân sự.

Điểm mặt “6 siêu vũ khí” của Nga

Theo Bách khoa thư mở (EWO) hồi tháng 3/2018, trong Diễn văn Tổng thống trước Quốc hội Liên bang, Tổng thống Nga V.Putin đã công bố 6 hệ thống vũ khí hạt nhân hoặc vũ khí lưỡng dụng mới, thường được gọi là "siêu vũ khí" (супероружие). Theo tuyên bố, các vũ khí này kết hợp lại với nhau đã mang lại cho Nga một năng lực chiến lược mà Mỹ không thể đánh chặn, khôi phục năng lực răn đe hạt nhân của Nga trước những phát triển công nghệ của Mỹ sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước chống tên lửa đạn đạo (ABMT).

Sáu "siêu vũ khí" được nêu tên bao gồm: Tên lửa siêu thanh Avangard; tên lửa hành trình hạt nhân 9M730 Burevestnik; tên lửa hành trình siêu thanh chống hạm 3M22 Zircon sử dụng động cơ scramjet; tên lửa đạn đạo siêu thanh phóng từ trên không Kh-47M2 Kinzhal; ngư lôi hạt nhân Poseidon; tên lửa đạn đạo xuyên lục địa siêu nặng RS-28 Sarmat sử dụng nhiên liệu lỏng, được trang bị hệ thống dẫn hướng phân hướng (MIRV). Trong số 6 hệ thống, chỉ có hai hệ thống được biết là đã được sử dụng trong thực chiến: Kh-47M2 Kinzhal, được sử dụng với mục đích phi hạt nhân trong chiến tranh với Ukraine, và 3M22 Zircon được phóng từ Biển Đen vào mục tiêu trên bộ.