Phát triển bóng đá học đường: Đơn giản hóa cách làm để ra hiệu quả

• Iceland phát triển bóng đá như thế nào?

Cách làm ấy hoàn toàn không phức tạp, “đao to búa lớn” như cách nghĩ của nhiều người. Vấn đề là ta có muốn làm hay không mà thôi.

Đã có gậy dẫn đường

Sau hàng loạt thất bại tại các giải bóng đá khu vực, bóng đá Việt Nam đã chú trọng đến việc xây dựng lực lượng trong đó có bóng đá phong trào, nhất là bóng đá học đường. Tất cả đều hiểu, bóng đá học đường là nền tảng để kích thích đam mê chơi bóng của trẻ em. Ở đó, các em được vui chơi, nâng cao sức khỏe và tìm thấy niềm vui với trái bóng cũng như bộc lộ năng khiếu.

Từ đó, tự bản thân các em có năng khiếu sẽ đưa ra sự chọn lựa tiếp theo cho mình là gia nhập các lò đào tạo hay đơn giản vẫn là chơi bóng cho vui. Hiểu theo cách khác, phát triển bóng đá học đường không chỉ giúp học sinh tăng cường sức khỏe, hình thành thói quen tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, mà còn tạo nguồn tuyển chọn tài năng bóng đá cho từng địa phương.

Đấy là điều bình thường, đã được nhiều nền bóng đá trên thế giới quan tâm, đầu tư và mang lại hiệu quả rõ rệt, trong đó rõ nhất là bóng đá Đức. Bóng đá Việt Nam chỉ cần đi lại trên con đường ấy và thực hiện trọn vẹn là đã quá tốt.

Nhận ra vấn đề này nên các nhà quản lý bóng đá Việt Nam đã tham mưu để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất Chính phủ ban hành một chiến lược về phát triển bóng đá Việt Nam. Chiến lược được Chính phủ ban hành vào năm 2013, coi xây dựng, triển khai dự án phát triển bóng đá học đường là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển bóng đá Việt Nam nói chung và bóng đá phong trào nói riêng.

Đây là định hướng để các địa phương triển khai phát triển bóng đá học đường. Trong khi đó, các Sở Giáo dục và Đào tạo cũng có văn bản pháp lý cụ thể để đưa bóng đá đến mỗi nhà trường.

Còn như đánh giá của ông Đoàn Minh Xương - Liên đoàn Bóng đá (LĐBĐ) TP Hồ Chí Minh, thì Chiến lược đã tạo cơ hội để bóng đá phát triển mạnh mẽ ở các địa phương. Nhờ đó, từ năm 2013, LĐBĐ TP Hồ Chí Minh mới có cơ sở để xây dựng Chương trình Bóng đá học đường dành cho học sinh tiểu học giai đoạn 2013 – 2018, trong đó từng bước đưa bóng đá trở thành môn thể thao ngoại khóa phổ biến trong trường học.

Theo ông Đoàn Minh Xương, sự đam mê của học sinh, sự ủng hộ của các gia đình cho con tập luyện bóng đá là tài sản quý giá. Chỉ cần có sân chơi là bóng đá học đường sẽ phát triển mạnh mẽ. Rõ nhất là việc thực hiện Chương trình Bóng đá học đường của TP Hồ Chí Minh không phải sử dụng đến ngân sách, đều đến từ nguồn tài trợ (trang thiết bị tập luyện), sự đóng góp của các gia đình.

Quan trọng là sự vào cuộc của địa phương

 Tuy nhiên, không nhiều địa phương tận dụng cơ hội để đưa bóng đá vào trường học như TP Hồ Chí Minh. Nguyên nhân được chỉ ra là do Liên đoàn bóng đá địa phương hoạt động kém hiệu quả khiến việc triển khai bóng đá vào trường học gặp khó khăn. Ngoài ra, nhận thức về vai trò của bóng đá trong việc nâng cao chất lượng sống của người dân còn hạn chế.

Nhiều ngành, địa phương chưa có kế hoạch cụ thể triển khai thực hiện Chiến lược phát triển bóng đá, chưa tạo được sự đồng thuận về mặt nhận thức cũng như phối hợp hoạt động giữa các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức. 

Ở nhiều nơi, những người có trách nhiệm cũng tự đặt ra những rào cản ngay từ suy nghĩ trong đó coi cơ sở vật chất thiếu thốn, đội ngũ giáo viên thể dục mỏng, khả năng thị phạm hạn chế là nguyên nhân khiến bóng đá học đường chưa phát triển như ý. Thực tế, đó không phải là những việc không thể giải quyết. Vấn đề là những người có trách nhiệm có muốn giải quyết hay không.

Riêng nhận thức về cách giải quyết khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên thể dục đã được chuyên gia A.Krystad (Na Uy), đang làm việc cho Dự án Bóng đá cộng đồng Việt Nam đưa ra gợi mở đầy thú vị. 

Theo ông, người có trách nhiệm không nhất thiết phải phát triển bóng đá với những sân bóng đạt chuẩn. Nếu trường học không có sân bóng 7 người thì có thể làm sân bóng 5 người, nếu thiếu nữa thì tổ chức sân bóng 3 người. Và không có sân cỏ thì có thể tổ chức tập luyện trên sân xi măng.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng nhấn mạnh rằng cần linh hoạt giải quyết vấn đề sân bãi. Ngoài ra, các trường có thể tính đến phương án tổ chức cho học sinh tập luyện ở các trung tâm bóng đá. Đây là giải pháp đã được một số trường quốc tế tại quận trung tâm nội thành Hà Nội thực hiện và thành công. 

Ngoài ra, cũng không nên câu nệ về trình độ giáo viên thể dục. Quan trọng là phải có những giáo viên đủ nhiệt tình, tâm huyết để tập hợp các em học sinh, giúp các em cảm nhận niềm vui khi chơi bóng đá. Bởi đơn giản, các em cần được vui khi tham gia vào mỗi hoạt động ngoại khóa, từ đó mới có cảm hứng.

Rõ ràng, không quá phức tạp để đưa bóng đá vào thể thao học đường. Quan trọng là người thực hiện phải linh hoạt trong cách làm, cách nghĩ để biến việc phức tạp thành đơn giản. Khi ấy, bóng đá học đường sẽ thực sự bén rễ trong nhiều trường học, để cụ thể hóa những mục tiêu của Chiến lược.