Đức và Israel xây dựng “lá chắn không gian mạng”
Trong bối cảnh gia tăng các cuộc tấn công mạng tinh vi, nội các Đức vừa công bố kế hoạch hợp tác với Israel để thành lập Trung tâm Nghiên cứu an ninh mạng chung - “Cyber Dome”. Mục tiêu không chỉ là bảo vệ không phận, mà còn củng cố lớp phòng thủ số, bảo vệ mạng lưới cơ sở hạ tầng then chốt khỏi các cuộc tấn công mạng tinh vi.
“Lá chắn số” Cyber Dome trước làn sóng tấn công mạng
Đức đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể các vụ xâm nhập hệ thống chính phủ, hạ tầng trọng yếu và các ngành công nghiệp chiến lược. Trước tình hình đó, ngày 29/6/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức tới Israel, Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt công bố kế hoạch thiết lập Trung tâm nghiên cứu an ninh mạng chung với Israel, nằm trong chiến lược xây dựng “Cyber Dome” do Berlin khởi xướng. Theo đó, Bộ trưởng Dobrindt nhấn mạnh “chỉ dựa vào phòng thủ quân sự không còn đủ trong giai đoạn chuyển đổi an ninh hiện nay, cần tăng cường phòng thủ dân sự một cách đáng kể”.
Theo thông tin từ Bộ Nội vụ Đức, kế hoạch hợp tác giữa hai quốc gia sẽ được triển khai qua mô hình 5 điểm, bao gồm: tăng cường chia sẻ tình báo giữa Cơ quan Tình báo liên bang Đức (BND) và Cơ quan Tình báo Israel (Mossad), phát triển công nghệ chống drone, thiết lập hệ thống cảnh báo khẩn cấp, đồng thời xây dựng năng lực kỹ thuật về phòng thủ mã độc, giám sát mạng lưới hạ tầng trọng yếu. Song song với đó, lãnh đạo bang Bavaria Markus Soder cũng đề xuất việc triển khai 2.000 tên lửa đánh chặn theo mô hình “Iron Dome” của Israel, như một biện pháp bổ trợ cho lá chắn mạng, tạo ra lớp phòng thủ kép hiệu quả cả về phía quân sự và an ninh mạng.
Về bản chất, Cyber Dome không chỉ đơn thuần là một trung tâm nghiên cứu an ninh mạng, mà còn là mạng liên kết tích hợp giữa hạ tầng mạng, cơ chế chia sẻ tình báo và hành lang pháp lý. Mô hình Cyber Dome sẽ hoạt động tương tự “Iron Dome”, nhưng trong lĩnh vực không gian mạng: thu thập thông tin từ nhiều nguồn, phân tích trong thời gian thực và triển khai các biện pháp phản ứng nhanh chóng nhằm ngăn chặn các cú tấn công mạng trước khi chúng phát triển thành sự cố hệ thống nghiêm trọng.
Với Israel, quốc gia từng bảo vệ thành công nhiều cuộc tấn công mạng tinh vi và thực tế đã tích lũy kinh nghiệm thực chiến thông qua hệ thống National Cyber Directorate, Cyber Dome của Đức hứa hẹn là minh chứng cho hướng đi toàn cầu hóa an ninh mạng. Sự hỗ trợ kỹ thuật từ phía Israel không chỉ giúp Đức gia tăng khả năng tự vệ trên không gian mạng, mà còn góp phần nâng cao vị thế của Berlin như một trong những đầu tàu của Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực an ninh số.
Cú hích mang tầm quốc phòng số toàn cầu
Để đảm bảo dự án Cyber Dome thực sự phát huy hiệu quả như kỳ vọng, Đức buộc phải triển khai một lộ trình cải cách sâu rộng trên cả phương diện pháp lý, tổ chức và kỹ thuật. Trọng tâm của tiến trình này là xây dựng một cơ chế pháp lý minh bạch, chặt chẽ nhằm điều chỉnh việc chia sẻ thông tin giữa các cơ quan dân sự và tình báo, trong đó đáng chú ý là sự phối hợp giữa Cơ quan Tình báo liên bang Đức (BND) và Cơ quan Tình báo Israel (Mossad).
Bên cạnh đó, giới hoạch định chính sách tại Berlin cũng đang tích cực nghiên cứu khả năng nâng cấp mô hình “Cyber Dome” lên tầm khu vực, thông qua việc từng bước xây dựng và mở rộng thành một mạng lưới phòng thủ mạng liên kết trên quy mô toàn châu Âu, được gọi là “EURO-Cyber Dome”. Nếu thành hiện thực, sáng kiến này sẽ tạo ra một hệ thống cảnh báo, giám sát và phòng vệ mạng thống nhất, cho phép các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu chia sẻ dữ liệu tình báo, phối hợp ứng phó và đối phó hiệu quả hơn với các chiến dịch tấn công mạng có tổ chức, vượt khỏi biên giới quốc gia.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc Đức, cùng các đối tác châu Âu, phải tăng cường đáng kể nguồn lực cho việc bảo vệ Hạ tầng Quan trọng quốc gia (CII), bao gồm các lĩnh vực then chốt như năng lượng, giao thông, viễn thông, tài chính và y tế. Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng cho thấy khả năng gây tê liệt hạ tầng thiết yếu chẳng kém gì các hình thức tấn công vũ trang truyền thống, việc đặt an ninh mạng ngang hàng với an ninh quân sự đã trở thành yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết.
Trên bình diện chiến lược, sáng kiến Cyber Dome phản ánh bước chuyển căn bản trong tư duy an ninh của Đức: từ chỗ chú trọng vào sức mạnh quân sự truyền thống, Berlin đang từng bước xây dựng một chiến lược phòng thủ tích hợp, kết hợp giữa yếu tố quân sự - dân sự - công nghệ - ngoại giao. Mô hình này không chỉ tập trung vào các biện pháp ngăn chặn tấn công vật lý, mà còn tăng cường năng lực phòng thủ và phục hồi cho các hệ thống kỹ thuật số, nơi ngày càng trở thành mặt trận chính trong các cuộc cạnh tranh địa chính trị toàn cầu.
Sáng kiến “Cyber Dome” thể hiện bước chuyển rõ nét trong tư duy an ninh của Đức, khi không gian mạng ngày càng trở thành tuyến phòng thủ thiết yếu bên cạnh các lĩnh vực truyền thống. Câu hỏi lớn đặt ra lúc này là liệu Cyber Dome có thể trở thành hình mẫu để các quốc gia xây dựng một hệ thống phòng thủ mạng xuyên biên giới, vừa đủ linh hoạt, vừa đủ mạnh mẽ để đối phó với các thách thức ngày càng phức tạp? Đức và các đối tác châu Âu cần nhanh chóng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cấp năng lực kỹ thuật và thúc đẩy các mô hình hợp tác thực chất, không chỉ để bảo vệ sự ổn định của quốc gia, mà còn góp phần củng cố vững chắc an ninh số toàn cầu.