Khoa học và Công nghệ phải xứng đáng là quốc sách hàng đầu trong kỷ nguyên thịnh vượng

 Tham dự hội nghị còn đồng chí Phạm Gia Khiêm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường; đại biểu đại diện một số bộ, ban ngành Trung ương và địa phương. Về phía Bộ KH&CN có ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ KH&CN cùng các thứ trưởng và đại diện các cục vụ, đơn vị trực thuộc.

Khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, năm 2025 là năm 3 trụ cột khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về chung một nhà. Theo Bộ trưởng, đổi mới sáng tạo đến năm 2025 mới được chính thức hóa ở tầm luật. Chuyển đổi số cũng mới được chính thức hóa ở mức luật vào tháng 12/2025. Việc bộ ba trụ cột này được chính thức hóa ở tầm cao là Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và các luật chuyên khoa, rồi được đưa về một bộ quản lý, và chủ trương của Đảng ta về phát triển đất nước từ nay sẽ chủ yếu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là tầm nhìn thế giới, thay đổi cả sứ mệnh và vận mệnh của Bộ KH&CN.

Báo cáo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương cho biết, dấu ấn rực rỡ nhất của năm 2025 chính là sự quyết liệt trong công tác xây dựng thể chế với khối lượng lập pháp kỷ lục. Việc tham mưu trình Quốc hội thông qua 10 dự án luật trụ cột không chỉ đơn thuần là hoàn thiện quy định, mà là tạo ra một "hệ sinh thái" pháp lý thông thoáng, đặc thù và vượt trội. Đặc biệt, việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ đã đánh thức tính chủ động, sáng tạo của các địa phương và doanh nghiệp, đưa chính sách pháp luật từ những trang giấy thực sự trở thành động lực trực tiếp giải phóng sức sản xuất của toàn xã hội.

Hiệu quả của sự đổi mới đã được minh chứng bằng những bước tiến của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới. Năm 2025, Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (G Il) của Việt Nam vững vàng ở vị trí 44/139 quốc gia. Đặc biệt, hạ tầng số - huyết mạch của nền kinh tế đã ghi nhận những kỷ lục chưa từng có: Tốc độ băng rộng cố định lọt vào Top 10 thế giới, tỷ lệ sử dụng địa chỉ Internet mới (IPv6) đứng thứ 7 toàn cầu. Những con số này không chỉ là thứ hạng, mà là lời khẳng định về năng lực tự chủ, tự cường của Việt Nam trong cuộc đua toàn cầu hóa của kỷ nguyên số. Năm 2025 ghi nhận những đóng góp thực chất và mạnh mẽ của ngành vào sự tăng trưởng kinh tế - xã hội với những chỉ tiêu thống kê ấn tượng.

Với doanh thu ước đạt gần 5.465.819 tỷ đồng và giá trị đóng góp vào GDP đạt 1.443.769 tỷ đồng (vượt 39% so với kế hoạch), ngành KH&CN đã khẳng định vai trò là động lực then chốt của nền kinh tế. Sự trưởng thành của đội ngũ hơn 2,3 triệu lao động cùng tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không ngừng lan tỏa đã đưa KH&CN trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, đóng góp quan trọng vào ngân sách nhà nước và sự ổn định kinh tế vĩ mô.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã nhiệt liệt biểu dương những kết quả xuất sắc mà Bộ KH&CN đã đạt được, đặc biệt là vai trò đầu mối trong triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị với khối lượng công việc kỷ lục lên tới 473 nhiệm vụ. Trong đó tập trung vào ba nhóm kết quả điển hình bao gồm đột phá về thể chế; nâng cao vị thế và tiềm lực; chuyển dịch tư duy quản lý.

Bên cạnh các thành tựu, Phó Thủ tướng cũng chỉ ra những vấn đề còn tồn tại. Sự đóng góp của khoa học công nghệ vào tăng trưởng kinh tế dù có cải thiện nhưng chưa tạo được sự bứt phá rõ nét; một số đề án còn chậm tiến độ và chất lượng chưa đạt yêu cầu; hạ tầng số chưa đáp ứng đòi hỏi thực tiễn, nhất là tại vùng sâu vùng xa; việc triển khai mạng 5G và internet vệ tinh vẫn còn các "điểm lõm" sóng. Cơ chế tài chính còn rườm rà, chưa thực sự giải phóng các nhà khoa học; đặc biệt là tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm và điểm nghẽn trong văn hóa chấp nhận rủi ro vẫn còn lớn.

Với phương châm "Hành động đột phá, lan tỏa kết quả", Phó Thủ tướng chỉ đạo ngành cần chuyển mạnh từ "có làm" sang "làm đến nơi đến chốn" với 5 nhóm nhiệm vụ chính. Đó là quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư: Khẩn trương xây dựng chương trình công tác năm 2026 để triển khai Nghị quyết 57, báo cáo Chính phủ trước ngày 10/1/2026. Đưa thể chế vào cuộc sống: Hoàn thành các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành các luật mới chậm nhất trong Quý I/2026 để thể chế thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh. Đồng thời tập trung nguồn lực cốt lõi là đầu tư trọng điểm cho hạ tầng dữ liệu, nhân lực chất lượng cao và tập trung vào 6 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược đã được lựa chọn. Bên cạnh đó, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, chia sẻ rủi ro thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm và thúc đẩy mô hình doanh nghiệp khởi nguồn từ các trường đại học, viện nghiên cứu. Và cuối cùng là gắn kết chặt chẽ với Chuyển đổi số và Đề án 06. Khai thác hiệu quả tài nguyên dữ liệu, đảm bảo an toàn thông tin và thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật cho hạ tầng số quốc gia.

Phó Thủ tướng bày tỏ niềm tin rằng, với truyền thống đoàn kết và khát vọng cống hiến, ngành Khoa học và Công nghệ sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng là quốc sách hàng đầu đưa đất nước bước vào kỷ nguyên thịnh vượng.