Một số nội dung cơ bản dự thảo Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở
Dự án Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) ở cơ sở là một trong những dự án Luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng. Dự án Luật dự kiến sẽ được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 5 (tháng 5/2023) và dự kiến thông qua tại kỳ họp thứ 6 (tháng 10/2023).
Dự thảo Luật gồm 5 chương, 31 điều với một số nội dung cơ bản như sau:
Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Luật quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác, xây dựng lực lượng, bảo đảm điều kiện hoạt động và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức đối với lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở.
Về vị trí, chức năng của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, dự thảo Luật quy định lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở là lực lượng quần chúng tự nguyện được tuyển chọn tham gia vào tổ bảo vệ ANTT; làm nòng cốt trong xây dựng mô hình tự quản về bảo vệ ANTT trên địa bàn xã, phường, thị trấn và hỗ trợ lực lượng Công an trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ ANTT, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (sau đây gọi chung là bảo vệ ANTT) và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn cấp xã.
Đối với tiêu chuẩn tuyển chọn vào lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, dự thảo Luật quy định tiêu chuẩn về lý lịch, trình độ văn hóa, sức khỏe của người được tuyển chọn tham gia lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn, yêu cầu bảo đảm ANTT của từng vùng miền.
Về nhiệm vụ của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, theo dự thảo Luật, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ ANTT ở cơ sở phù hợp với trình độ, năng lực và thể hiện rõ tính chất là “lực lượng tham gia hỗ trợ”, không trùng lặp với nhiệm vụ của Công an cấp xã và chính quyền cơ sở.
Liên quan đến công tác sắp xếp, kiện toàn, bố trí lực lượng, dự thảo Luật quy định theo hướng kiện toàn thống nhất lực lượng bảo vệ dân phố, lực lượng Công an xã bán chuyên trách đang được tiếp tục sử dụng hiện nay và các chức danh đội trưởng, đội phó đội dân phòng thành một lực lượng chung với tên gọi là lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở và được bố trí theo mô hình tổ bảo vệ ANTT ở thôn, tổ dân phố, đơn vị dân cư tương đương thuộc địa bàn xã, phường, thị trấn. Các chức danh tổ trưởng, tổ phó tổ bảo vệ ANTT đồng thời là đội trưởng, đội phó đội dân phòng.
Về bảo đảm điều kiện hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở được hưởng mức hỗ trợ thường xuyên hằng tháng, được hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế theo mức do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định; được hưởng chế độ bồi dưỡng, hỗ trợ khi được cử đi bồi dưỡng, huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ. Bên cạnh đó, dự thảo Luật trên cơ sở kế thừa quy định của pháp luật hiện hành đối với lực lượng bảo vệ dân phố, Công an xã bán chuyên trách để quy định về bảo đảm điều kiện hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, bao gồm: Bố trí địa điểm, nơi làm việc; trang bị, bồi dưỡng, huấn luyện; kinh phí và cơ sở vật chất bảo đảm cho hoạt động; trang bị, quản lý, sử dụng công cụ hỗ trợ; trang phục, huy hiệu, phù hiệu, biển hiệu, giấy chứng nhận; giải quyết trường hợp khi thực hiện nhiệm vụ bị ốm đau, bị tai nạn, chết, bị thương, hy sinh.
Về quan hệ công tác, phối hợp của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, dự thảo Luật quy định quan hệ công tác với Hội đồng nhân dân, UBND, Công an cấp xã và quan hệ phối hợp với các cơ quan, tổ chức đóng trên địa bàn cấp xã.