Bản hùng ca Toàn quốc kháng chiến: Những nỗ lực ngoại giao ngăn chặn chiến tranh

08:37 11/12/2016

Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong bối cảnh trật tự thế giới mới đang hình thành sau Đệ nhị thế chiến. Nước Pháp thuộc khối Đồng minh thắng trận song “bóng ma” của chủ nghĩa thực dân kiểu cũ còn đè nặng lên một bộ phận chính giới Pháp. Vì vậy, họ cương quyết khước từ nền độc lập, quyền bình đẳng và tự do của dân tộc Việt Nam.

Bài 2: Những nỗ lực ngoại giao ngăn chặn chiến tranh

Bên cạnh đó, tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, mầm mống của Chiến tranh lạnh và đối đầu Đông – Tây bắt đầu xuất hiện nên nước Việt Nam lúc bấy giờ chưa được bất cứ quốc gia nào công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao…

*Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một

Vì vậy, công tác ngoại giao được Chính phủ Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng, nhằm giới thiệu đất nước, chính phủ hợp hiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với thế giới. Sâu xa hơn, còn là việc bảo vệ vững chắc nền độc lập và những thành quả của Cách mạng Tháng Tám; đồng thời tránh một cuộc chiến tranh đẫm máu với nước Pháp.

Trong chuyến thăm lịch sử tới nước Pháp, Bác Hồ đã mở cuộc vận động ngoại giao lớn, góp phần nâng cao vị thế của nước Việt Nam mới. Trong ảnh, Bác Hồ với gia đình ông Raymond Aubrac (người đầu tiên bên trái) tại nhà ông Aubrac ở Pháp năm 1946.

Trong bối cảnh đó, Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946 có ý nghĩa đặc biệt: Dù phải chấp nhận cho 1,5 vạn quân Pháp vào Việt Nam giải giáp quân Nhật, nhưng đã triệt thoái được 20 vạn quân Tưởng – một hiểm họa lâu dài đã hằn sâu trong kí ức bao thế hệ người Việt. Đây cũng là hiệp định đầu tiên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kí kết với một nước khác, là bước tiến vượt bậc của dân tộc Việt Nam từ vị thế thuộc địa đã bình đẳng kí kết một văn bản ngoại giao quan trọng với “Mẫu quốc” Pháp.

Tiếp sau Hiệp định Sơ bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã khẩn trương xúc tiến nhiều hoạt động ngoại giao với phía Pháp, nổi bật là Hội nghị Đà Lạt và Hội nghị Fontainebleau tại Pháp.

Hội nghị Đà Lạt diễn ra từ ngày 19-4 đến 11-5-1946, là một hội nghị nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Fontainebleau diễn ra tại Pháp vào tháng 7 – 1946.

Tham gia phái đoàn của Việt Nam đều là những nhà văn hóa, trí thức tên tuổi. Trưởng đoàn là ông Nguyễn Tường Tam (Bộ trưởng Ngoại giao trong Chính phủ Liên hiệp kháng chiến Việt Nam, nhà văn có bút hiệu Nhất Linh; sau này rời bỏ Chính phủ đi lưu vong và mất năm 1963 tại Sài Gòn); phó đoàn là Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp, giữ vai trò Chủ tịch Quân ủy hội kiêm Trưởng ban Quân sự phái đoàn. Ngoài ra, còn có những trí thức tên tuổi khác như Giáo sư Hoàng Xuân Hãn, Giáo sư, luật sư Nguyễn Mạnh Tường…

Trong hồi ký viết bằng tiếng Pháp, GS.LS Nguyễn Mạnh Tường nhớ lại cuộc gặp với Bác Hồ trước lúc lên đường dự hội nghị (tài liệu do gia đình GS.LS Nguyễn Mạnh Tường lưu trữ):

“Hồ Chủ tịch nói “Vấn đề hiện nay là cần làm cái khung của hiệp định – Cần xây dựng đề án có lợi cho chúng ta... Tôi tin tưởng và giao trách nhiệm cho ngài làm việc này (lúc đó Cụ gọi tôi bằng ngài)”... Sau đó, Hồ Chủ tịch chỉ định: “Vì ngài là luật sư - Tiến sĩ luật, ngài sẽ có mặt trong Ủy ban Chính trị của phái đoàn Việt Nam; ngài là Tiến sĩ văn và giáo sư về văn chương Pháp, ngài sẽ làm Chủ tịch Ủy ban văn hoá trong phái đoàn”...

Tại Hội nghị Đà Lạt, Giáo sư Nguyễn Mạnh Tường cùng các thành viên trong phái đoàn như Võ Nguyên Giáp, Hoàng Xuân Hãn, Dương Bạch Mai, Tạ Quang Bửu... đã làm hết sức mình để cuộc hội nghị “găng mà không gãy” như Bác Hồ căn dặn trước lúc đoàn lên đường; song thực dân Pháp quyết tái xâm lược Việt Nam đã khiến hội nghị thất bại. Ngày 11-5-1946, phiên họp cuối cùng đã diễn ra trong bầu không khí cực kì căng thẳng và kết thúc bằng những tuyên bố “lưu danh thiên cổ”.

Trong hồi kí “Một vài kí vãng về Hội nghị Đà Lạt” của Giáo sư Hoàng Xuân Hãn xuất bản ở Paris năm 1971, ghi lại: “Luật sư Nguyễn Mạnh Tường có tuyên bố bằng tiếng Pháp, nguyên văn như sau: “Việt Nam là một trong lịch sử và trong mỗi trái tim của chúng tôi. Nam Bộ là thịt của thịt chúng tôi, là máu của máu chúng tôi”.

*Bản tạm ước làm chậm chiến tranh

Sau thất bại của Hội nghị Đà Lạt, Việt Nam và Pháp tiếp tục tổ chức Hội nghị Fontainebleau (gọi theo tên tòa lâu đài nổi tiếng ở ngoại ô Paris, nơi diễn ra hội nghị).

Trong thời gian diễn ra Hội nghị Fontainebleau, Bác Hồ cũng thực hiện chuyến thăm lịch sử tới nước Pháp nhằm vận động ngoại giao, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của chính giới và dân chúng Pháp, đồng thời hậu thuẫn cho hội nghị.

Với trí tuệ mẫn tiệp và văn hóa chính trị của một nhà cách mạng quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm cho chính giới, nhân dân Pháp hiểu rõ khát vọng độc lập và quyết tâm bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Hải ngoại Pháp Marius Moutet ký bản tạm ước ngày 14-9-1946.

Hội nghị khai mạc ngày 6-7 và kết thúc vào ngày 10-9-1946. Trong lời khai mạc, Trưởng đoàn Việt Nam Phạm Văn Đồng nêu rõ:

“Trong lúc dân Việt Nam ra sức chống Nhật thì Chính phủ Vichy lại bán Đông Dương cho kẻ thù. Đến tháng 8 năm ngoái, dân Việt Nam nổi dậy tranh lấy chính quyền, tổ chức nước Cộng hòa Dân chủ. Từ ngày đó, nước Việt Nam là một nước độc lập. Không ngờ quân đội Pháp thình lình đổ bộ gây nên một cuộc chiến tranh...

Chúng tôi lấy làm đau đớn mà phải nói rằng: người Pháp ở Việt Nam không thi hành đúng theo những điều khoản trong hiệp định (Sơ bộ 6-3-1946 – PV). Họ đã không đình chiến, lại tìm cách lấn thêm, gần đây họ lại chiếm vùng Kontum ở Trung Kỳ. Họ có những hành động táo bạo ở Bắc, như việc chiếm Phủ toàn quyền cũ.

Nhưng trước hết, chúng tôi hết sức phản đối sự chia rẽ Tổ quốc của chúng tôi, hết sức phản đối việc người Pháp ở Sài Gòn lập ra một nước và một Chính phủ Nam bộ”…

Qua hơn 2 tháng đàm phán giằng co do lập trường của mỗi bên rất khác biệt, hội nghị đổ vỡ như đã xảy ra tại Đà Lạt. Nguyên nhân chủ yếu do sự ngoan cố của nhà cầm quyền Pháp vẫn muốn áp đặt chế độ thuộc địa đã lỗi thời lên Việt Nam, đặc biệt là âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta.

Phía Pháp đã đơn phương tán thành việc thành lập Nam Kỳ quốc, tách rời khu vực này khỏi những phong trào độc lập ở hai miền Bắc và Trung. Thâm độc hơn, Cao ủy Pháp tại Đông Dương D'Argenlieu còn thông qua việc thành lập Xứ Thượng Nam Đông Dương vào cuối tháng 5-1946 nhằm chia cắt Việt Nam thành nhiều mảnh để dễ bề cai trị…

Thời điểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thành viên phái đoàn Việt Nam đã nhận định khó tránh khỏi một cuộc chiến lâu dài với thực dân Pháp, nhằm giành cho được độc lập và thống nhất đất nước. Trung tuần tháng 9-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký kết bản Tạm ước 14-9 với đại diện Chính phủ Pháp, nhằm kéo dài thời gian hoà bình cho Việt Nam, rồi trở về Tổ quốc.

Trần Duy Hiển

Đại sứ các nước nhóm G4 đón Tết Việt với tình yêu thể thao

Tết đang đến gần và Đại sứ các nước nhóm G4 tại Việt Nam (gồm Canada, New Zealand, Na Uy và Thụy Sĩ) quyết định chào đón Tết trên sân bóng - biểu tượng cho sự gắn kết, niềm vui và hy vọng.

Thượng tướng Lê Tấn Tới dâng hương tri ân các Anh hùng - Liệt sĩ ở Tây Ninh

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, ngày 10/2, Đoàn công tác Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Quốc Hội do Thượng tướng Lê Tấn Tới, Uỷ viên Trung ương Đảng, Uỷ viên Ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại làm trưởng Đoàn đã đến dâng hương tưởng niệm, tri ân các Anh hùng - Liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Đồi 82, Nghĩa trang liệt sĩ Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, Khu di tích lịch sử, văn hóa Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (Tây Ninh).

Khai mạc chương trình "Ngày Tìm hiểu Việt Nam 2026"

“Ngày Tìm hiểu Việt Nam” là hoạt động ngoại giao văn hóa thường niên được tổ chức từ năm 2015, nhằm cập nhật đường lối, chính sách đối ngoại và thành tựu kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời quảng bá văn hóa Việt Nam tới ngoại giao đoàn và các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Tết ấm nơi biên cương Sơn La

Khi mùa xuân gõ cửa khắp các bản làng vùng biên giới Sơn La, cũng là lúc những người lính biên phòng gác lại niềm riêng để thực hiện một nhiệm vụ thiêng liêng: mang Tết đủ đầy đến với từng nếp nhà sàn của đồng bào các dân tộc.

Người dân đồng thuận hỗ trợ Dự án xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang CAND tại Khánh Hòa

Sáng nay 10/2, đại diện hơn 100 hộ gia đình có liên quan đã tham dự hội nghị phổ biến chủ trương, chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư Dự án xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang CAND tại phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa do chính quyền địa phương tổ chức.

Công bố chỉ tiêu tuyển sinh vào các học viện, trường CAND năm 2026

Năm 2026, các học viện, trường CAND được Bộ Công an giao 2.070 chỉ tiêu tuyển sinh (tuyển mới) từ nguồn học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông, chiến sĩ nghĩa vụ dự tuyển. Trong đó, 1.870 chỉ tiêu đào tạo trình độ đại học tại các học viện, trường CAND và 200 chỉ tiêu hợp tác đào tạo trình độ đại học tại các cơ sở đào tạo ngoài ngành.

Hà Nội: Người dân được lưu thông qua hầm chui Kim Đồng-Giải phóng từ 10/2

Từ ngày 10/2 - 31/3, Sở Xây dựng Hà Nội cho phép người dân lưu thông qua hầm chui Kim Đồng-Giải Phóng.

Công an Hà Nội đặt mục tiêu vào tứ kết AFC Champions League Two

Trước trận lượt đi vòng 1/8 AFC Champions League Two 2025/2026 gặp Tampines Rovers, CLB Công an Hà Nội (CAHN) thể hiện rõ tham vọng tiến sâu tại đấu trường châu lục. Với lợi thế sân nhà và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về lực lượng, chiến thuật, đại diện Việt Nam hướng tới mục tiêu tạo lợi thế ở lượt đi, làm bàn đạp cho tham vọng giành vé vào tứ kết.

Khởi tố 3 bị can trong vụ bạo lực học đường khiến một học sinh tử vong tại Gia Lai

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can liên quan vụ bạo lực học đường khiến một học sinh tử vong. Từ mâu thuẫn bộc phát, nhóm thiếu niên đã hành hung nạn nhân dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng bạo lực trong lứa tuổi học sinh hiện nay.

Tuyên tử hình Lê Sỹ Tùng, kẻ thảm sát 3 người ở Đồng Nai

Chỉ vì cảm thấy cuộc sống nhàm chán, một thanh niên không nghề nghiệp ổn định, từng có tiền án đã lên kế hoạch tàn sát cả một gia đình để cướp tài sản. Vụ thảm sát 3 người tại cơ sở thu mua nông sản Thiên Hạnh không chỉ gây rúng động dư luận Đồng Nai mà còn phơi bày một sự thật lạnh người: khi lòng tham, thú tính và sự lệch lạc nhân cách kết hợp với vũ khí, cái ác có thể biến con người thành kẻ giết người dã man ngay giữa đời thường.

CSGT hóa trang xử lý tài xế xe ghép vi phạm

Ngày 10/2, Đội CSGT số 6 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) triển khai tổ công tác xử lý xe vận tải hành khách vi phạm TTATGT dịp cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Bóc gỡ đường dây ma túy liên tỉnh tinh vi, thu giữ 0,5 kg ma túy đá

Lực lượng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa triệt phá một đường dây mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy liên tỉnh với phương thức, thủ đoạn tinh vi. Cơ quan chức năng thu giữ 0,5 kg ma túy đá, đồng thời khởi tố, bắt giữ các đối tượng liên quan, tiếp tục mở rộng điều tra vụ án.

Bắt truy nã lòi ra súng đạn và "hàng đá"

Kiểm tra nơi Nguyễn Xuân Qui lẩn trốn, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ thu giữ nhiều túi ni-lon chứa ma túy và cả một "bộ sưu tập" vũ khí, hung khí nguy hiểm.

Giám định kỹ thuật hình sự làm sáng tỏ các vụ án

Phòng Giám định hóa học, Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an đã lập thành tích xuất sắc trong công tác giám định “giải mã” các vụ án khó, phức tạp được dư luận quan tâm chú ý; đồng thời phát hiện thấy nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội mới nổi lên, rút ngắn thời gian giám định đáp ứng nhanh nhất yêu cầu của cơ quan điều tra và các đơn vị nghiệp vụ.

Triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán máy biến áp giả

Từ năm 2019 đến nay, các đối tượng đã sản xuất và đưa ra thị trường hàng trăm máy biến áp giả, tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố khu vực miền Tây Nam Bộ và TP Hồ Chí Minh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho hệ thống điện, ảnh hưởng đến an ninh, an toàn lưới điện.