Bác bỏ đề xuất nâng thời hạn bảo hành công trình lên 10 năm của Tập đoàn Sơn Hải
Bộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Văn phòng Trung ương Đảng về việc thẩm định các kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải liên quan đến những thay đổi trong quy định bảo hành và bảo trì công trình giao thông. Sau khi tham vấn ý kiến từ các hiệp hội, nhà thầu và cơ quan chuyên môn, Bộ Xây dựng đã đưa ra những đánh giá chi tiết, bác bỏ các đề xuất chính của doanh nghiệp này.
Tiết kiệm 100.000 tỷ đồng là "không có cơ sở"
Về đề xuất tăng thời gian bảo hành tối thiểu từ 2 năm lên 10 năm để tiết kiệm ngân sách, Bộ Xây dựng khẳng định nhận định của Tập đoàn Sơn Hải là "chưa đúng bản chất và không có cơ sở". Theo Bộ, bảo hành và bảo trì là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Cụ thể, bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu trong việc sửa chữa các lỗi, khiếm khuyết do thi công trong một thời gian nhất định. Bảo trì là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhằm duy trì sự vận hành an toàn và tuổi thọ công trình trước các hao mòn tự nhiên.
Bộ Xây dựng phân tích rằng, nếu kéo dài thời gian bảo hành lên 10 năm, thời điểm này sẽ trùng với các kỳ sửa chữa định kỳ (trung tu, đại tu) theo quy trình bảo trì. Điều này dẫn đến việc không thể phân định rõ trách nhiệm giữa lỗi thi công của nhà thầu và hao mòn do khai thác, dễ gây tranh chấp và ảnh hưởng đến an toàn công trình. Ngoài ra, việc áp mức bảo hành 10 năm sẽ làm tăng đáng kể chi phí bảo lãnh, bảo hiểm và rủi ro, gây áp lực tài chính lớn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Đối với kiến nghị bắt buộc nhà thầu phải cắm biển công khai trên tuyến để người dân giám sát, Bộ Xây dựng cho rằng, nội dung này không phù hợp. Bộ lập luận rằng việc cắm thêm các biển thông tin không phải biển báo giao thông có thể gây nhiễu thông tin cho người lái xe và ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Bên cạnh đó, việc đánh giá chất lượng công trình đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật sâu từ các cơ quan chức năng, không thể chỉ dựa trên cảm quan của người tham gia giao thông để quy trách nhiệm cho nhà thầu. Thay vì cắm biển trên đường, Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu công khai thông tin nhà thầu trên. Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng để đảm bảo tính minh bạch và chuyển đổi số.
Tiền bảo hành là cần thiết để ràng buộc trách nhiệm
Về đề nghị không giữ lại tiền bảo hành (hoặc bảo lãnh) đối với phần thời gian bảo hành tự nguyện tăng thêm, Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc duy trì khoản tiền này (từ 3% - 5% giá trị hợp đồng) là cần thiết và phù hợp với thông lệ quốc tế. Đây là biện pháp dự phòng để chủ đầu tư có kinh phí khắc phục kịp thời các hư hỏng nếu nhà thầu không thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, để hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ Xây dựng hướng dẫn Tập đoàn Sơn Hải chủ động làm việc với các chủ đầu tư để đàm phán, điều chỉnh hợp đồng hoặc sử dụng các hình thức bảo lãnh ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn về tài chính.
Bộ Xây dựng khẳng định hệ thống pháp luật hiện hành không hạn chế việc nhà thầu tự nguyện kéo dài thời hạn bảo hành, nhưng việc áp dụng một quy định cứng nhắc cho tất cả các loại công trình là không đủ cơ sở thực tế và kỹ thuật.