Bảo vệ quyền lợi trẻ em trong gia đình có cha mẹ cùng giới tính nuôi dưỡng
Một đứa trẻ có hai người chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế gia đình có yếu tố LGBT (gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ) nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Điều này tạo ra "khoảng trống pháp lý", khiến người còn lại không có quyền đại diện hay địa vị pháp lý đối với đứa trẻ khi có sự cố xảy ra.
Phát biểu tại phiên thảo luận tại hội trường Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 11/4, đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh (TP Hà Nội) đồng tình cao về sự cần thiết phải sửa đổi Luật Hộ tịch để cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng và phù hợp với tình hình thực tiễn đặt ra hiện nay.
Đại biểu cho biết, hiện nay, pháp luật chưa có quy định cho phép ghi nhận đầy đủ cha, mẹ đối với trẻ em trong gia đình có yếu tố LGBT khi đăng ký khai sinh. Thực tế, nhiều trẻ em được nuôi dưỡng bởi hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha – mẹ, nhưng trong hệ thống pháp luật, các em chỉ được công nhận một nửa gia đình của mình. Đây là vấn đề liên quan đến quyền công dân của trẻ em. Đại biểu nhấn mạnh, đây không phải là vấn đề tranh luận về mô hình gia đình, mà là bảo vệ quyền lợi hợp pháp của trẻ em…
Theo đó, để hoàn thiện dự thảo luật, đại biểu đề xuất bổ sung vào Điều 15 của dự thảo luật quy định thông tin về cha, mẹ trong giấy khai sinh được xác định theo quan hệ pháp lý giữa người đăng ký và trẻ em, không phụ thuộc vào giới tính của người đó.
Nếu trẻ em có hai người cùng giới tính có quan hệ cha - mẹ - con hợp pháp thì được ghi nhận cả hai vào giấy khai sinh. Bổ sung cơ chế công nhận "người cùng nuôi dưỡng" có địa vị pháp lý (dù không phải cha mẹ sinh học nhưng có căn cứ chứng minh việc cùng chăm sóc ổn định, lâu dài) để họ có quyền và nghĩa vụ như cha mẹ đối với trẻ em. Về thủ tục sẽ giao cho Chính phủ quy định.
Bên cạnh đó, bổ sung nguyên tắc bảo vệ quyền trẻ em trong đăng ký hộ tịch. Đề nghị ghi rõ việc đăng ký hộ tịch liên quan đến trẻ em phải bảo đảm nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em, không làm phát sinh sự phân biệt đối xử về hoàn cảnh gia đình. Đồng thời, bổ sung thêm một khoản vào Điều 13 của dự thảo luật quy định về hành vi nghiêm cấm, đó là có hành vi phân biệt đối xử về giới trong việc đăng ký hộ tịch.