Biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc ổn định sau 25 năm ký kết Hiệp ước biên giới

Đây là nhận định của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tại Hội nghị kỷ niệm 25 năm ký Hiệp ước biên giới và 15 năm ký ba văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam-Trung Quốc, khai mạc sáng 2/8 tại Hà Nội.

Tham dự Hội nghị có nguyên Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Lê Hoài Trung; Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn; các lãnh đạo nguyên lãnh đạo các Bộ, ngành liên quan, đại diện các tỉnh có đường biên giới với Trung Quốc. 

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, biên giới lãnh thổ luôn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thiêng liêng đối với mỗi quốc gia, dân tộc, nhất là đối với Việt Nam, đất nước có lịch sử gắn liền với nhiều cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và bảo vệ đất nước.

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn cũng điểm lại sơ lược quá trình, những dấu mốc, các cuộc đàm phán biên giới, văn bản pháp lý quan trọng định hình biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc.

Sau khi ký Hiệp ước biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc ngày 30/12/1999, Chính phủ quyết định thành lập Ban chỉ đạo Chính phủ về phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền giữa Việt Nam – Trung Quốc với cơ quan thường trực là Bộ Ngoại giao, thành lập các ban chỉ đạo phân giới cắm mốc thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Xây dựng và Ban chỉ đạo phân giới cắm mốc các tỉnh biên giới Việt – Trung.

Kết thúc phân giới cắm mốc, hai bên đã phân giới trên thực địa toàn tuyến biên giới dài 1.449,566km, cắm 1.971 cột mốc, bao gồm một cột mốc ở ngã ba biên giới Việt Nam – Lào – Trung Quốc, hơn 1.548 cột mốc chính và 422 cột mốc phụ. Hệ thống mốc giới này đã được đánh dấu, ghi nhận và mô tả phù hợp với địa hình thực tế, đảm bảo tỉnh khách quan, khoa học, rõ ràng, ổn định và bền vững lâu dài.

Để đi đến kết quả này, hai nước đã phải trải qua hơn 8 năm bền bỉ nỗ lực phấn đấu, tiến hành 9 vòng đàm phán chính thức cấp Chính phủ, rất nhiều cuộc gặp hai Trưởng đoàn, 39 vòng đàm phán cấp Chủ tịch Ủy ban liên hợp phân giới cắm mốc.

Việc hoàn thành phân giới cắm mốc ngày 31/12/2008 có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn, mở ra trang mới trong quan hệ hai nước, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử xây dựng đường biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc, đáp ứng nguyện vọng nhân dân hai nước, góp phần tạo dựng, duy trì môi trường hòa bình, ổn định trong khu vực và thế giới, đóng góp quan trọng vào việc khẳng định các nguyên tắc chung của luật pháp quốc tế, đó là giải quyết các vấn đề biên giới lãnh thổ bằng giải pháp hòa bình, thương lượng hòa bình, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực…

Ngày 18/11/2009, tại Bắc Kinh, Trung Quốc, đại diện Chính phủ hai nước đã ký ba văn kiện pháp lý về biên giới đất liền giữa Việt Nam – Trung Quốc, bao gồm: (1) Nghị định thư phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, (2) Hiệp định về quy chế quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc và (3) Hiệp định về cửa khẩu và quản lý cửa khẩu để ghi nhận toàn bộ thành quả phân giới cắm mốc biên giới trên thực địa, xác lập các quy định pháp lý để phối hợp thực hiện công tác quản lý, bảo vệ biên giới, quản lý, phát triển cửa khẩu giữa hai nước.

Ngày 14/7/2010, ba văn kiện pháp lý về biên giới đất liền giữa Việt Nam và Trung Quốc có hiệu lực, hai bên đã chính thức quản lý đường biên giới đất liền theo các văn kiện này.

Theo Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn, từ sau khi hoàn thành phân giới cắm mốc tuyến biên giới đất liền Việt Nam-Trung Quốc và bắt đầu triển khai quản lý biên giới theo ba văn kiện pháp lý đến nay, nhìn chung tình hình biên giới trên đất liền Việt Nam-Trung Quốc cơ bản ổn định, hệ thống đường biên, mốc giới được giữ vững, trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới được đảm bảo; công tác mở, nâng cấp cửa khẩu, đầu nối giao thông... được hai bên quan tâm triển khai, giao lưu hữu nghị, hợp tác phát triển khu vực biên giới được chú trọng thúc đẩy.

Ủy ban liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam-Trung Quốc và các lực lượng chức năng hai bên phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới, kịp thời phát hiện và xử lý ổn thỏa các sự kiện này sinh…

Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe các báo cáo trung tâm và nhiều tham luận liên quan đến vấn đề biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc… Đây là cơ hội để các bộ ngành và địa phương cùng trao đổi, tổng kết, đánh giá những thành tựu, kết quả và cả những tồn tại, hạn chế nảy sinh trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới đề rút ra bài học kinh nghiệm, tìm biện pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc.