Bộ trưởng Lương Tam Quang: Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm an toàn cho hành khách, phòng ngừa vi phạm

Thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT, chiều 17/11, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Chu Thị Hồng Thái (Lạng Sơn) góp ý vào quy định ghi nhận hình ảnh hành khách trong khoang chờ khách, thuộc nội dung sửa đổi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Theo bà, dự thảo luật quy định tương đối đầy đủ, từ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đến ghi nhận hình ảnh từ khoang hành khách… "Tuy nhiên, đây là dữ liệu nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư của hành khách; trong khi dự thảo luật mới mô tả loại dữ liệu và luồng dữ liệu nhưng chưa quy định rõ chủ thể được truy cập dữ liệu, điều kiện truy cập, cơ chế kiểm soát, truy cập cũng như yêu cầu cấm sử dụng hoặc chia sẻ dữ liệu ngoài phạm vi pháp luật. Đây chính là "khoảng trống" có thể dẫn tới lạm dụng sử dụng sai mục đích hoặc chia sẻ trái phép dữ liệu hình ảnh, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân", đại biểu băn khoăn.

Từ đó, ĐBQH Chu Thị Hồng Thái đề nghị bổ sung quy định việc thu thập, lưu trữ, khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh trên phương tiện phải được thực hiện đúng mục đích phục vụ công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông và xử lý vi phạm đúng thẩm quyền. Việc kiểm soát chặt dữ liệu sẽ tạo hàng rào pháp lý mạnh mẽ nhằm bảo vệ quyền riêng tư của hành khách và lái xe, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế. 

Đồng thời, bà kiến nghị Bộ Công an khi xây dựng văn bản hướng dẫn thi hành cần xác định rõ thẩm quyền truy cập, thời hạn lưu trữ, trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân và cơ chế giám sát việc sử dụng dữ liệu, bảo đảm không để xảy ra lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích...

ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng, cần cân nhắc quy định lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi hình của người lái xe, hình ảnh ở khoang chở khách vì điều này có ảnh hưởng đến quyền nhân thân, quyền con người. Ông đề nghị xem lại tính cần thiết của quy định này, cũng như phải đánh giá khách quan và khảo sát thực tế để lấy ý kiến tác động đối với các đối tượng này trong thời gian qua.

Phát biểu giải trình trước Quốc hội, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, quy định xe kinh doanh vận tải phải lắp thêm thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách là áp dụng thông lệ quốc tế, mục tiêu cuối cùng là bảo đảm an toàn cho hành khách tham gia trên phương tiện công cộng. Tới đây, Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đầy đủ về nội dung này.

Về băn khoăn của đại biểu đối với vấn đề dữ liệu, Bộ trưởng cho biết, các dữ liệu thu thập được sẽ được bảo vệ theo quy định pháp luật, nếu ai vi phạm đều sẽ bị xử lý. Nếu ĐBQH thống nhất thông qua, chúng ta sẽ đảm bảo an toàn cho những phương tiện công cộng như xe vận tải hành khách, vì khoang hành khách là khoang công cộng, ở trên thế giới các phương tiện này đều có camera giám sát, đảm bảo an ninh, phòng ngừa các hoạt động vi phạm pháp luật, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. "Chúng tôi sẽ nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng, có quy định cụ thể, thống nhất đối với từng loại phương tiện", Bộ trưởng khẳng định.

Về thiết bị giám sát hành trình, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho rằng, các xe trên thế giới sản xuất ra đều có thiết bị này, nhằm đảm bảo tất cả phương tiện giao thông phải tuân thủ quy định của luật.

"Trong quá trình đi công tác các nước, khi đến thời hạn người lái xe hết giờ thì công ty mà chúng tôi thuê sẽ chủ động thay người lái xe. Cái này cuối cùng là đảm bảo an toàn cho những người ngồi trên phương tiện và các phương tiện khác tham gia giao thông trên đường" - Bộ trưởng dẫn chứng và cho biết, Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát quy định này cũng như 10 luật có liên quan đến ANTT để bảo đảm phù hợp với kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước, chính quyền địa phương hai cấp, thể chế hoá đầy đủ chủ trương đột phá, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và thống nhất với hệ thống pháp luật...