Bộ Y tế đề xuất quy định dùng chung kết quả xét nghiệm giữa các bệnh viện
Theo ước tính của Bộ Y tế, chỉ cần giảm được 1% số xét nghiệm thì mỗi năm chỉ tính riêng số xét nghiệm không phải thực hiện tại các bệnh viện là khoảng 4,75 triệu lượt. Tính trung bình mỗi xét nghiệm có giá 50.000 đồng thì việc các bệnh viện công nhận kết quả xét nghiệm của nhau giúp tiết kiệm hơn 237 tỷ đồng.
Bộ Y tế đang dự thảo Thông tư quy định về danh mục các xét nghiệm, dịch vụ cận lâm sàng và điều kiện sử dụng kết quả cận lâm sàng khi liên thông kết quả giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Dự thảo Thông tư này áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên phạm vi toàn quốc.
Trong đó, dự kiến có hơn 1.100 danh mục xét nghiệm, dịch vụ cận lâm sàng sẽ được liên thông dữ liệu.
Đối với kết quả xét nghiệm theo dự thảo, các phòng xét nghiệm tại bệnh viện phải tự công khai mức chất lượng xét nghiệm và được cơ quan quản lý chuyên môn thẩm định theo bộ tiêu chí tại Quyết định 2429 của Bộ Y tế.
Kết quả xét nghiệm sẽ được liên thông theo nguyên tắc các phòng xét nghiệm đạt cùng mức chất lượng được công nhận kết quả của nhau. Phòng xét nghiệm có mức chất lượng thấp hơn phải công nhận kết quả của phòng có mức chất lượng cao hơn.
Với các phòng xét nghiệm đạt chuẩn ISO 15189, kết quả các kỹ thuật nằm trong danh mục được công nhận ISO sẽ mặc định đủ điều kiện liên thông.
Dự thảo cũng nêu rõ bác sĩ điều trị vẫn là người quyết định cuối cùng việc sử dụng kết quả xét nghiệm liên thông hay chỉ định làm lại nếu tình trạng người bệnh thay đổi.
Dự thảo thông tư cũng kèm theo 6 phụ lục kỹ thuật, bao gồm danh mục xét nghiệm hóa sinh, huyết học, vi sinh, di truyền - sinh học phân tử, giải phẫu bệnh và điện quang.
Với kết quả điện quang, dự thảo nhấn mạnh giá trị pháp lý của hình ảnh và báo cáo chẩn đoán hình ảnh. Dự thảo quy định kết quả điện quang gồm dữ liệu hình ảnh, mô tả và kết luận chỉ được sử dụng liên thông nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện như được chụp tại cơ sở có giấy phép và đúng phạm vi chuyên môn.
Các kết quả có chữ ký, tên bác sĩ thực hiện và bác sĩ chẩn đoán (bản giấy) hoặc chữ ký số/xác thực điện tử (bản điện tử).
Khi người bệnh chuyển tuyến, cơ sở tiếp nhận có quyền sử dụng kết quả đó để tham khảo, làm căn cứ điều trị, không bắt buộc làm lại xét nghiệm/chẩn đoán hình ảnh nếu chất lượng và tính pháp lý đảm bảo.
Dữ liệu phải còn nguyên vẹn, rõ ràng, đầy đủ chuỗi/xung (đối với CT, MRI), đủ thì (đối với DSA). Định dạng chuẩn DICOM, kèm phần mềm đọc hoặc tích hợp trong PACS. Dữ liệu hình ảnh kết nối PACS–PACS giữa các bệnh viện, cần có thông tin người bệnh, mã số định danh, thời gian chụp.
Bệnh viện chuyển kết quả điện quang có trách nhiệm gửi kèm phiếu kết quả, dữ liệu ảnh điện tử cùng hồ sơ bệnh án khi chuyển người bệnh. Đảm bảo thông tin người bệnh trên dữ liệu ảnh trùng khớp với hồ sơ bệnh án. Không được tự ý chỉnh sửa, cắt xén dữ liệu hình ảnh.
Cơ sở tiếp nhận kết quả điện quang có thể sử dụng lại kết quả hình ảnh để chẩn đoán và điều trị nếu đạt yêu cầu. Bộ Y tế đề xuất bệnh viện tiếp nhận được phép dùng để tiếp tục điều trị, nhưng có quyền quyết định chụp lại khi cần.
Bác sĩ có quyền chỉ định chụp lại trong trường hợp bệnh nhân thay đổi lâm sàng, cận lâm sàng không phù hợp với giai đoạn được chụp, chiếu trước; thời gian từ lúc chụp đến lúc tiếp nhận quá lâu, không còn phù hợp tình trạng bệnh; chất lượng hình ảnh kém, không đầy đủ chuỗi cần thiết; có nghi ngờ sai lệch thông tin người bệnh.
Hiện cả nước có khoảng 3.000 phòng xét nghiệm, song mới chỉ hơn 10% được chuẩn hóa. Để liên thông kết quả xét nghiệm giữa các bệnh viện, Bộ Y tế sẽ đẩy nhanh tiến độ chuẩn hóa các phòng xét nghiệm trong thời gian tới.
Việc triển khai bệnh án điện tử giúp kết quả được liên thông và dùng chung. Dữ liệu từ tuyến huyện nếu đạt chuẩn cũng được tuyến trên chấp nhận. Nhờ đó, người bệnh không cần chi thêm hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng cho việc chiếu chụp lại khi lên tuyến trên.
Dự thảo đang được lấy ý kiến rộng rãi để các chuyên gia đóng góp ý kiến, nếu được thông qua, đây sẽ là hành lang pháp lý cho việc chia sẻ, sử dụng kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh giữa các bệnh viện, góp phần giảm chi phí, giảm thời gian chờ đợi của người bệnh.