Chờ Chủ tịch xã phân công xử lý vụ việc bạo lực gia đình là chậm
Chiều 26/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi).
Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) viện dẫn khoản 2, Điều 20 về xử lý tin báo, tố giác bạo lực gia đình quy định, người quy định tại điểm c, d và đ khoản 1 Điều 19 luật này khi nhận tin báo, tố giác về vụ việc bạo lực gia đình phải thông báo ngay cho Chủ tịch UBND cấp xã nơi xảy ra vụ việc bạo lực gia đình và theo khả năng của mình tham gia ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình.
"Theo tôi, người nhận tin báo là báo ngay cho Công an, Đồn Biên phòng nơi gần nhất để phối hợp đến hiện trường ngăn chặn kịp thời hoặc trực tiếp, sau đó báo cho Chủ tịch UBND cấp xã biết. Như vậy sẽ kịp thời ngăn chặn sự việc đáng tiếc có thể xảy ra. Chờ Chủ tịch xã phân công Công an xã xử lý là chậm", đại biểu nêu quan điểm.
Về cấm tiếp xúc theo quyết định của Chủ tịch UBND cấp xã, đại biểu cho rằng, điều này rất cần thiết để phòng ngừa hành vi bạo lực có thể tiếp tục xảy ra. Cấm tiếp xúc theo quyết định của toà án cũng rất cần thiết để bảo vệ tính mạng, nhân phẩm của người bị bạo lực. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị giải trình rõ cơ sở nào đưa ra mức cấm 4 tháng của Toà án, trong khi Chủ tịch UBND xã chỉ quy định 3 ngày.
Đối với hành vi bạo lực gia đình, dự thảo luật liệt kê 16 nội dung là có sự sắp xếp từng nhóm hành vi có liên quan đến nhau, tác động, đan xen nhau với nhiều hình thưc khác nhau. ĐBQH Phạm Văn Hoà bày tỏ tán thành vì quy định này đã mang tính bao quát hết các hành vi bạo lực gia đình của từng vụ việc, không nhất thiết phải chia nhóm về bạo lực tinh thần, thể xác, tình dục hoặc các hình thức bạo lực khác.
Trong khi đó, ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) cho rằng, bạo lực gia đình là vấn đề nhức nhối, thời gian qua xuất hiện nhiều hành vi bạo lực gia đình xâm hại nghiêm trọng đến tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự, tự do của các thành viên trong gia đình, gây bất bình trong xã hội. Để phòng, chống bạo lực gia đình có hiệu quả, nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng nhất là phải xác định cho được, cho đúng, cho đủ hành vi bạo lực gia đình.
Qua nghiên cứu quy định về các nhóm hành vi bạo lực gia đình, tham chiếu quy định Bộ luật Hình sự và Nghị định số 144 của Chính phủ, đại biểu thấy còn thiếu 5 nhóm:
Nhóm 1, hành vi xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do dân chủ của thành viên gia đình, như: dùng vũ lực, đe doạ vùng vũ lực, ngăn cản, ép buộc thành viên gia đình hội họp hợp pháp; ngăn cản thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; cản trở việc khiếu nại, tố cáo, thực hiện quyền tự do ngôn luận, báo chí, tiếp cận thông tin...
Hai là, hành vi xâm phạm quyền sở hữu của các thành viên gia đình: chiếm giữ trái phép, sử dụng trái phép, cố ý làm hư hỏng tài sản.
Ba là, hành vi bạo lực về tâm lý, kinh tế như: cô lập, xua đuổi, gây áp lực thường xuyên về tâm lý, kích động tình dục, lạm dụng thân thể đối với thành viên gia đình; ép buộc thành viên gia đình làm công việc nặng nhọc, nguy hiểm, tiếp xúc với chất độc hại; ép buộc đi xin ăn hoặc lang thang kiếm sống.
Bốn là, hành vi xâm phạm về chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng như: từ chối, trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau ly hôn; từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng giữa anh, chị, em với nhau, giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu; từ chối, trốn tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng, cấp dưỡng, chăm sóc cha mẹ, cấp dưỡng con sau ly hôn.
Năm là, hành vi sử dụng, truyền bá thông tin, hình ảnh nhằm kích động hành vi bạo lực gia đình.
Để không sót lọt hành vi vi phạm, nâng cao hiệu quả phòng, chống bạo lực gia đình, ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, bổ sung vào dự thảo những hành vi nêu trên. "Ngoài ra, để đảm bảo logic, tránh sót lọt..., nên phân hành vi bạo lực gia đình thành 6 nhóm: các hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ; các hành vi xâm phạm nhân phẩm, danh dự; các hành vi xâm phạm sở hữu, kinh tế; các hành vi xâm phạm quyền tự do của con người; các hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình; các hành vi xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng", đại biểu góp ý thêm.
Dự thảo luật quy định hành vi bạo lực gia đình bao gồm:
a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;
b) Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
c) Cưỡng ép chứng kiến cảnh bạo lực đối với người, con vật nhằm gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
d) Bỏ mặc, không quan tâm, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục thành viên gia đình là trẻ em, phụ nữ có thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người bị bệnh không có khả năng tự chăm sóc;
đ) Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;
e) Ngăn cản thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở, gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc các hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
g) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;
h) Tiết lộ hoặc phát tán thông tin thuộc đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
i) Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng;
k) Cưỡng ép nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung, trình diễn hành vi khiêu dâm, kích thích bạo lực;
l) Cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, ly hôn hoặc cản trở kết hôn, ly hôn hợp pháp;
m) Cưỡng ép mang thai, phá thai, lựa chọn giới tính thai nhi;
n) Chiếm đoạt, huỷ hoại tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của gia đình;
o) Cưỡng ép thành viên gia đình học tập, lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính;
p) Cô lập, giam cầm thành viên gia đình tại chỗ ở hợp pháp;
q) Cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật.