Chủ động phòng ngừa, xử lý hiệu quả các tình huống quốc phòng, an ninh trên không

Tờ trình do Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày cho biết, PKND là một bộ phận của nền quốc phòng toàn dân và chiến tranh nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chỉ đạo, quản lý, điều hành của chính quyền các cấp, từ trung ương đến địa phương. Thế trận PKND là một bộ phận cấu thành, không tách rời của thế trận quốc phòng trong khu vực phòng thủ.

Hoạt động tác chiến PKND là nét đặc sắc của nghệ thuật quân sự Việt Nam, đã được vận dụng hiệu quả trong chiến tranh giải phóng đất nước của dân tộc ta. Ngày nay, trong chiến tranh hiện đại, các phương án tác chiến tiến công đường không và phòng chống tiến công đường không trở thành yêu cầu hết sức quan trọng, quyết định đến thành bại trong cục diện chiến trường. "Từ đó đặt ra yêu cầu tiếp tục xây dựng lực lượng PKND, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh toàn diện, phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước để chủ động phòng ngừa, xử lý có hiệu quả các tình huống về quốc phòng, an ninh trên không", Bộ trưởng lý giải.

Cùng với đó, Luật Quốc phòng và các văn bản pháp luật có liên quan đến nhiệm vụ PKND, quản lý tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ mới quy định khung, mang tính nguyên tắc, đặt ra yêu cầu tạo lập cơ sở pháp lý đầy đủ, toàn diện cho hoạt động PKND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Cũng theo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, công tác quản lý, bảo vệ vùng trời ở độ cao dưới 5.000 mét đang được nhiều quốc gia trên thế giới hết sức coi trọng, nhất là trong giai đoạn hiện nay tàu bay không người lái đang được nghiên cứu, chế tạo, khai thác, sử dụng cho mục đích quân sự như một lực lượng tác chiến mới mang lại hiệu quả chiến đấu cao. Ở trong nước, tình trạng sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ vi phạm pháp luật diễn ra ngày càng gia tăng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa đến quốc phòng, an ninh và an toàn, an ninh hàng không.

"Từ những lý do nêu trên, việc xây dựng, ban hành Luật PKND là rất cần thiết, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về quân sự, quốc phòng" - Bộ trưởng Phan Văn Giang nhấn mạnh.

Dự thảo Luật PKND được xây dựng gồm 8 chương với 54 điều, đề cập tới: Xây dựng, huy động lực lượng PKND; hoạt động PKND; quản lý tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ và bảo đảm an toàn phòng không; quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đối với PKND và quản lý tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ; nguồn lực, chế độ, chính sách, trang bị cho PKND...

Thẩm tra dự án luật, Uỷ ban Quốc phòng và An ninh (UBQPAN) nhất trí sự cần thiết ban hành luật với những căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn đã được nêu trong Tờ trình; hồ sơ dự án luật đã được Cơ quan chủ trì soạn thảo chuẩn bị kỹ lưỡng theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các quy định của dự thảo luật với các quy định của Hiến pháp và pháp luật có liên quan để hoàn thiện đầy đủ các quy định về PKND, quy định về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay siêu nhẹ; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và khu vực phòng thủ; bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và tính khả thi.

Về đình chỉ chuyến bay, tạm giữ, thu giữ, chế áp tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ (Điều 30 và Điều 31), theo Chủ nhiệm UBQPAN Lê Tấn Tới, có ý kiến cho rằng, quy định thẩm quyền khống chế, thu giữ tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ vi phạm cần nghiên cứu kỹ lưỡng, phù hợp với đặc thù hoạt động của phương tiện bay, năng lực chế áp để bảo đảm tính khả thi, do vậy đề nghị nên phân cấp xử lý đến cấp xã và thành lập Ban chỉ đạo PKND cấp xã để bảo đảm xử lý nhanh chóng, hiệu quả từ cơ sở.

UBQPAN đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu để phân định thẩm quyền cho phù hợp với thực tiễn và thuận lợi trong tổ chức thực hiện. 

Về công tác bảo đảm an toàn phòng không (Mục 2 Chương IV), có ý kiến cho rằng, quy định về thiết lập khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay đối với tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ là một trong những nội dung quan trọng để góp phần ngăn ngừa, hạn chế các vi phạm do sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ.

"Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kế thừa các quy định tại Quyết định số 18 ngày 16/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về thiết lập khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ để quy định những nội dung cơ bản trong dự thảo luật", Chủ nhiệm UBQPAN nêu.