Chủ tịch Quốc hội: chọn người giỏi chứ không phải chọn người thi giỏi

Ngày 12/8, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến dự án Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung họp.

Hoàn thiện tổ chức, hoạt động hệ thống thi hành án dân sự 

Trình bày Tờ trình, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi cho biết, dự thảo luật gồm 5 chương, 96 điều; giảm 4 đhương, lược bỏ 48 điều, giữ nguyên 1 điều, sửa đổi, hợp nhất 131 điều; bổ sung 15 điều mới so với Luật Thi hành án dân sự hiện hành.

Về những nội dung sửa đổi, hoàn thiện, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo luật hoàn thiện tổ chức, hoạt động; nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thi hành án dân sự, người có thẩm quyền trong thi hành án dân sự, Viện KSND, TAND; vai trò, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan hoạt động thi hành án dân sự. Cơ quan soạn thảo luật đề xuất cho cơ quan thi hành án dân sự được quyền chủ động ra quyết định thi hành án với khoản bồi thường cho tổ chức, cá nhân được tuyên trong bản án, quyết định hình sự trong trường hợp cơ quan này đã thu được tiền ở giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử.

Cũng theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Điều 49 của dự thảo luật sửa đổi quy định về áp dụng biện pháp cưỡng chế thu tiền của người phải thi hành án. Cụ thể, dự thảo bổ sung quyền của chấp hành viên được thu tiền của người phải thi hành trong trường hợp phát hiện tổ chức, cá nhân đang phải trả tiền cho người phải thi hành án mà khoản tiền đó đã được xác định bằng bản án, quyết định của tòa án.

Trường hợp người thứ ba đang giữ hoặc phải trả tài sản cho người phải thi hành án mà tài sản đó đã được xác định bằng bản án, quyết định của tòa án đang có hiệu lực pháp luật thì chấp hành viên cũng được áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với tài sản đó để thu tiền thi hành án.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu quan điểm cho rằng quy định này “không hợp lý và khó có tính khả thi”. Cơ quan thẩm tra đề nghị không bổ sung hoặc có phương án chỉnh lý phù hợp, bởi tiền không phải là vật đặc định nên khó xác định được khoản tiền nào tổ chức, cá nhân đang trả cho người phải thi hành án chính là khoản tiền đã được xác định bằng bản án, quyết định của tòa án đang có hiệu lực pháp luật. “Quy định trên có thể sẽ dẫn đến sự lạm dụng, tùy tiện trong áp dụng, xâm phạm quyền tài sản của công dân” - Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp nói.

Minh bạch, công khai trong thi hành án dân sự 

Cho ý kiến về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao dự thảo Luật; đồng thời lưu ý, những luật liên quan đến quyền con người cần quy định rất cụ thể để dễ triển khai thực hiện.

 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, dự luật này không chỉ nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ những vướng mắc khó khăn trong thực tiễn, mà còn góp phần đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, thúc đẩy công lý trong thi hành án dân sự. Nhận định thi hành án dân sự “hết sức phức tạp”, Chủ tịch Quốc hội chia sẻ, “tôi từng công tác ở cấp huyện, tỉnh, thành phố, thấy việc thi hành án dân sự vô cùng khó khăn và rất phức tạp. Cán bộ thi hành án dân sự cũng bị kỷ luật, rồi xử lý hình sự”. Từ thực tế đó, theo Chủ tịch Quốc hội, sửa Luật Thi hành án dân sự lần này cần làm kỹ để tránh những vấn đề trên.

Đi vào vấn đề cụ thể, Chủ tịch Quốc hội đề cập đến việc bổ nhiệm chấp hành viên trong thi hành án. Theo ông, cần cân nhắc kỹ để “chọn người giỏi chứ không phải chọn người thi giỏi”, bởi chọn người giỏi mới đảm bảo thực thi pháp luật tốt, còn người thi giỏi mà không có kinh nghiệm thì… cũng khó. Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về chấp hành viên theo hướng: bỏ các quy định trong luật và giao Chính phủ quy định tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức chấp hành viên.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh phải ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để số hóa hồ sơ thi hành án, triển khai phần mềm thụ lý tổ chức thi hành án, xây dựng hệ thống thông báo thi hành án trực tuyến, nhằm nâng cao hiệu quả xử lý và thu hồi tài sản. “Nếu chúng ta số hóa, chuyển đổi số sẽ nâng tính minh bạch, công khai trong thi hành án dân sự” - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nói và nhấn mạnh, cần sử dụng các cơ sở dữ liệu quốc gia để xác minh tài sản của người thi hành án và cho rằng, cần đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự, nhưng cũng phải hoàn thiện hệ thống chế tài với hành vi cản trở thi hành án và quy định rõ trách nhiệm của cơ quan chức năng hỗ trợ người được thi hành án.