Chuyển đổi số là sự đổi mới toàn diện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành đất nước

Tại Hội nghị Sơ kết 1 năm triển khai Đề án 06 và tổng kết hoạt động của Ủy Ban Quốc gia chuyển đổi số năm 2022 được Chính phủ tổ chức trực tuyến tới các bộ, ban, ngành, địa phương tổ chức sáng 25/12, Trung tướng Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Tổ phó Thường trực Tổ công tác thực hiện Đề án 06 của Chính phủ đã trình bày báo cáo tóm tắt tình hình, kết quả triển khai Đề án 06 trong năm 2022; đại diện Bộ Thông tin và Truyền thông báo cáo kết quả triển khai hoạt động của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số năm 2022.

Dưới sự điều hành của Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cùng Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, các bộ, ngành, địa phương như: Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, UBND TP Hà Nội, UBND tỉnh Bình Dương, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, TAND Tối cao, Tập đoàn FPT ….đã tham luận đánh giá về những kết quả, thành tích và đề xuất các giải pháp thực hiện hiệu quả Đề án 06, chuyển đổi số trong năm 2023.

Phát biểu tại hội nghị, Đại tướng Tô Lâm đánh giá: Những bài học kinh nghiệm rút ra qua năm đầu thực hiện Đề án 06, giúp chúng ta có thể tự tin có thể đạt được các mục tiêu, yêu cầu của năm 2023, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia bằng những hành động hết sức cụ thể. Đại tướng Tô Lâm khẳng định, vấn đề cơ bản của chuyển đổi số nói chung và Đề án 06 nói riêng là dữ liệu và kết nối dữ liệu.

Theo lộ trình Đề án 06, đến nay Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối, chia sẻ dữ liệu với 12 bộ, ngành, 31 địa phương và 4 doanh nghiệp Nhà nước. Tuy nhiên, đây mới chỉ là kết nối về vật lý, còn về nội dung bên trong cơ sở dữ liệu của nhiều bộ, ngành, địa phương hiện nay còn rất nhiều vấn đề phải bổ sung, hoàn thiện để bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”; đây là trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương phải khắc phục.

Phân tích những kinh nghiệm của Bộ Công an, Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định nếu không có quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt, xuyên suốt từ Trung ương tới cơ sở thì khó có thể hoàn thành được. Qua đó đề xuất Thủ tướng Chính phủ năm 2023 là năm hành động, cần quyết liệt chỉ đạo việc xây dựng và hoàn thiện các cơ sở dữ liệu tạo nền tảng cho chuyển đổi số quốc gia.

Trong đó, để chỉ đạo tập trung, tiết kiệm, hiệu quả và rút ngắn thời gian, cần sớm xây dựng Trung tâm dữ liệu lớn quốc gia phục vụ chung các bộ, ngành, địa phương. Tổ công tác Đề án 06 cũng đề xuất Thủ tướng Chính phủ mời thêm một số đồng chí Bộ trưởng tham gia làm thành viên để thống nhất chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các nội dung này.

Muốn chuyển đổi số và thực hiện Đề án 06 thành công, Bộ trưởng Tô Lâm chỉ ra một trong những nội dung quan trọng là phải tạo được niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Muốn vậy phải cải cách thực chất và cung cấp được các tiện ích rất cụ thể. Đề án 06 đã cung cấp được 21/25 dịch vụ công thiết yếu liên quan đến người dân trên môi trường điện tử; riêng ngành Công an đã mở rộng cung cấp 227/227 dịch vụ công trực tuyến, nhiều nội dung tưởng chừng như trước đây không thể làm được như cấp hộ chiếu trực tuyến, đăng ký xe trực tuyến, đăng ký xe tại cấp xã... nhưng với quyết tâm chính trị cao, chúng ta đã làm được.

Bộ Công an đã chuẩn bị sẵn sàng các phương án tra cứu thông tin thay thế sổ hộ khẩu. Tuy nhiên, nếu các bộ, ngành, địa phương không quyết liệt chỉ đạo thì sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và dẫn đến mất niềm tin; phải đặc biệt quan tâm thường xuyên đến vấn đề đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng hàng đầu.

“Chúng ta không thể chủ quan, bất kỳ sơ xuất nào cũng có thể dẫn đến mất dữ liệu. Mất dữ liệu là mất tất cả. Qua kiểm tra hệ thống thông tin của các bộ, ngành, địa phương cho thấy còn tồn tại rất nhiều lỗ hổng bảo mật cần khắc phục. Bộ Thông tin và Truyền thông đã có hướng dẫn số 1552 rất cụ thể, đề nghị các bộ, ngành địa phương đẩy nhanh tiến độ rà soát, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu kết nối dữ liệu. Chúng ta giữ nguyên tắc bất di bất dịch là: “Chưa an toàn thì không kết nối”- Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Tô Lâm cũng nêu rõ những nhiệm vụ trong năm 2023, đồng thời chia sẻ những bài học và phương thức triển khai hiệu quả các yêu cầu nhiệm vụ liên quan đến Đề án 06 và chuyển đổi số của ngành Công an.

Đồng tình với các ý kiến tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết, nhiều việc đã làm được, những bài học kinh nghiệm giúp chúng ta có thể tự tin, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Định hướng nhiệm vụ trong thời gian tới, theo Phó Thủ tướng, vấn đề cơ bản của chuyển đổi số nói chung và Đề án 06 nói riêng chính là dữ liệu và kết nối dữ liệu.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam xác định, Chính phủ tiên phong đi đầu trong chuyển đổi số. Xu thế của thế giới buộc chúng ta không thể không tham gia. Bài học về Internet là ví dụ điển hình. Các nước hiện nay đang thi đua chuyển đổi số. Khái quát những bài học trong quá khứ về các chương trình phát triển công nghệ thông tin, kinh tế số, Phó Thủ tướng cho biết, kinh tế số tăng gần 30%/năm nhưng phần lớn đều do doanh nghiệp nước ngoài làm phần cứng, còn phần mềm chưa tương xứng. Thương mại điện tử dù tăng trưởng nhanh nhưng phần lớn cũng là của nước ngoài.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý chuyển đổi số, Chính phủ số các nước đều nỗ lực, nước càng đông dân càng khó thực hiện. “Chúng ta có 100 triệu dân nên khó vô cùng, đầu tư hiện nay cũng chưa đủ. Nếu chúng ta làm như các nước thì sẽ luôn đi sau, mà phải làm theo cách của Việt Nam. Chúng ta có hệ thống chính trị thống nhất, đoàn kết, lực lượng vũ trang nhân dân, hòa vào dân, phục vụ nhân dân. Ban Chỉ đạo Đề án 06 cũng như chuyển đổi số quốc gia có vai trò quyết định”- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đặc biệt biểu dương lực lượng Công an. Đây là đề án đầu tiên có đầu tư bài bản lớn nhất từ trước đến nay. Quan trọng nhất là chúng ta có lực lượng Công an tới tận cơ sở để triển khai theo tinh thần kỷ cương, thực hiện nhiều chiến dịch, quên ngày quên đêm vì nhiệm vụ. Chỉ có Quân đội, Công an mới có thể làm được như vậy”- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam biểu dương.

Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ, chuyển đổi số cái gốc phải bắt đầu từ Đề án 06, từ dữ liệu quốc gia về dân cư. Tất cả các lĩnh vực, bộ ngành, đều liên quan đến Đề án 06, đến người dân. Đề án 06 chính là mở đường cho việc phát triển dữ liệu số, chuyển đổi số.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương những nỗ lực, cố gắng và kết quả đạt được của các bộ, ngành, địa phương; sự chỉ đạo quyết liệt của các thành viên Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số với vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân; sự đồng lòng, ủng hộ, tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp.

Khái quát lại những kết quả, thành tích đã đạt được sau 1 năm thực hiện Đề án 06 và hoạt động của Ủy ban Quốc gia chuyển đổi số, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, đồng thời nhấn mạnh  những yêu cầu quan trọng, xuyên suốt cũng như trong năm 2023 các bộ, ngành, đơn vị, địa phương phải thực hiện.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh quan điểm chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi cả về tư duy, nhận thức và hành động; chuyển từ thủ công truyền thống sang môi trường số; đổi mới căn bản, toàn diện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý, quản trị, điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành, các địa phương. Đổi mới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phương thức sống, làm việc của người dân nhằm tăng năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và quốc gia; góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Thủ tướng khẳng định chuyển đổi số hiện nay là chuyển đổi trạng thái từ làm theo thói quen, sang môi trường số, dựa trên công nghệ thông tin. Chuyển đổi số là vấn đề mới, khó, phức tạp, cần phải tiếp thu những thành tựu, kinh nghiệm quốc tế và vận dụng sáng tạo, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Phải có tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Thủ tướng chỉ rõ, chuyển đổi số nói chung, trong đó có Đề án 06 là nhiệm vụ trọng tâm, phải được tiến hành thường xuyên, liên tục ở tất cả các cấp, các ngành, các địa phương trên cơ sở huy động sức mạnh tổng lực, cả hệ thống chính trị để làm.

Thực hiện tổng lực nhưng phải trọng tâm trọng điểm, làm việc gì dứt điểm việc đó, dễ làm trước, khó làm sau, làm từ thấp đến cao, nhỏ đến lớn, đơn giản đến phức tạp, đảm bảo phương châm “Đúng, đủ, sạch, sống”, an toàn thông tin;.Thực hiện bài bản tránh tình trạng trăm hoa đua nở, lãng phí, đặc biệt là hình thức, qua loa, đại khái, bản chất không thay đổi cùng với đó là tăng cường kiểm tra thường xuyên, giám sát, thực hiện.

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu quá trình thực hiện chuyển đổi số phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể, làm mục tiêu, động lực, nhằm cung cấp dịch vụ chất lượng hơn, phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp và hướng tới việc hình thành công dân số, xã hội số, Chính phủ số.

Người dân được thụ hưởng thực chất, hiệu quả. Muốn vậy mọi chính sách phải hướng tới người dân, huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị, người dân, người dân nhận thấy được hưởng thụ từ thành quả này sẽ tham gia tích cực, hiệu quả và thành công. Chính phủ số là động lực chính, then chốt, dẫn dắt việc xây dựng nền kinh tế số, công dân số, xã hội số, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

Về nhiệm vụ trọng tâm, đối với các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng yêu cầu phải tăng cường nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của chuyển đổi số quốc gia trong Chiến lược phát triển KTXH 2021-2030.  Tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, lưu ý vấn đề bảo đảm an ninh, an toàn thông tin.

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương; khẩn trương hoàn thiện và quyết liệt triển khai Kế hoạch hoạt động của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số và Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ năm 2023. Kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những khó khăn, vướng mắc phát sinh để xử lý, không chậm trễ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ phải tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, cập nhật, liên thông, kết nối, chia sẻ các nền tảng số, cơ sở dữ liệu đồng bộ, thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm. Kết nối các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành với Trung tâm thông tin, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Tập trung hoàn thiện nền tảng cung cấp dịch vụ công toàn diện trên môi trường mạng (dịch vụ công toàn trình). Tập trung hoàn thành và triển khai 53 dịch vụ công thiết yếu (tại Đề án 06 và Quyết định 422 của Thủ tướng) nhất là 10 dịch vụ công đã quá hạn trong năm 2022.

Đồng thời, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đã cung cấp trên môi trường mạng, kết nối các dịch vụ công trực tuyến với Cổng dịch vụ công quốc gia. Đổi mới sáng tạo, xây dựng dữ liệu kết nối với nhau. Đẩy mạnh thương mại điện tử, thanh toán các dịch vụ, chi trả trợ cấp xã hội, hỗ trợ an sinh xã hội không dùng tiền mặt, xác thực tài khoản ngân hàng.

“Các cơ quan đơn vị phối hợp chặt chẽ, tuyệt đối không cát cứ. Rà soát, đánh giá an toàn thông tin, an ninh mạng các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu; khẩn trương khắc phục những hạn chế, bất cập về lỗ hổng bảo mật, tình trạng lộ lọt thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tập trung xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp, hiệu quả về đào tạo, tuyển dụng, bố trí, đãi ngộ nhân lực chuyển đổi số, nhất là nhân lực chất lượng cao, hạn chế tình trạng chảy máu chất xám. Tăng cường hợp tác quốc tế trong chuyển đổi số, nhất là hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ, thu hút và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. “Con người vẫn là yếu tố quyết định nhất”- Thủ tướng lưu ý.

Thủ tướng Phạm Minh Chính giao nhiệm vụ năm 2023 phải xây dựng Trung tâm dữ liệu Quốc gia, đây là tài sản quốc gia chứ không phải của riêng bộ ngành nào. Thủ tướng giao Bộ Công an chuẩn bị những điều kiện cần thiết, khai thác đảm bảo an ninh, an toàn. Sẽ thiết kế các công cụ pháp luật để bảo vệ quyền công dân theo hiến pháp, pháp luật…

Thủ tướng giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tổ chức triển khai hiệu quả Đề án 06. Trong đó, khẩn trương hoàn thành cung cấp thẻ căn cước công dân gắn chip, mã định danh cá nhân và thực hiện nhiệm vụ phát sinh cần thiết để triển khai hiệu quả mục tiêu chung của Đề án 06. Trình Thủ tướng ban hành Chỉ thị về tiếp tục đẩy mạnh triển khai Đề án 06 tại các bộ, ngành, địa phương.

Bảo đảm tích hợp, chuẩn hóa, cập nhật và chia sẻ thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các bộ, ngành, địa phương. Tăng cường hỗ trợ người dân thực hiện thuận lợi, đơn giản các dịch vụ công có sử dụng thông tin về công dân, nhất là thời gian đầu bỏ hộ khẩu giấy.

Bộ Công an chủ trì phối hợp để tuyên truyền và thực hiện hiệu quả. Chủ trì, phối hợp với Bộ Thông tin Truyền thông, các nhà mạng khẩn trương xử lý dứt điểm tình trạng SIM rác. Tiếp tục hoàn thiện ứng dụng định danh, xác thực điện tử (VNEID), tích hợp các dịch vụ thiết yếu để dần thay thế các giấy tờ liên quan đến công dân.

Phấn đấu đến Quý II năm 2023 cấp được 40 triệu tài khoản định danh điện tử cho người dân. Tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả triển khai thí điểm 2 nhóm dịch vụ công liên thông trước khi triển khai, nhân rộng. Báo cáo kết quả triển khai Đề án 06 để thảo luận tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng chỉ rõ hàng loạt những nhiệm vụ và yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành trong năm 2023. Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp với chặt chẽ với Bộ Công an cũng như trong các bộ có liên quan với nhau để xây dựng kế hoạch, hoàn thành các nhiệm vụ, phần việc theo chức năng nhiệm vụ được giao.

 Theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện các nhiệm vụ trên tinh thần thực chất, không nói nhiều làm ít. Các bộ, ban, ngành địa phương, cơ quan, doanh nghiệp phải chủ động thực hiện Đề án 06, chuyển đổi số hiệu quả, lấy người dân là trung tâm, chủ thể cho mọi hành động.