Công tác đặc xá được thực hiện công bằng, công khai, minh bạch, chặt chẽ, đúng đối tượng

Đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2025; Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an, Ủy viên Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá, Trưởng Ban Chỉ đạo đặc xá Bộ Công an; đồng chí Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước; đồng chí Trần Hải Quân, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì hội nghị.

Tham dự hội nghị tại điểm cầu hội trường Bộ Công an có đại diện các bộ, ban, ngành, các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá, đại diện Công an các đơn vị. Tại điểm cầu Công an các tỉnh, thành phố, có đại diện lãnh đạo UBND, Công an các tỉnh, thành phố dự...

Năm 2025 có nhiều sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước như kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2025); kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/2025); đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Chủ tịch nước đã ban hành hai quyết định về đặc xá và đã quyết định đặc xá cho hơn 20 nghìn người.

Đây là năm có số lượng người được đặc xá nhiều nhất kế từ khi thực hiện Luật Đặc xá. Nhờ có sự chỉ đạo thống nhất, đúng đắn, kịp thời của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và sự chủ động tích cực, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương, nhất là các bộ, ngành là thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá, cùng với sự nỗ lực, quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ ở các bộ, ngành cũng như Công an các đơn vị, địa phương, công tác đặc xá đã được tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, chặt chẽ, đúng đối tượng, điều kiện theo quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2025, hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá và bảo đảm tiến độ đề ra.

Việc đặc xá cho số phạm nhân là người nước ngoài đã góp phần thực hiện công tác đối ngoại, thúc đẩy quan hệ với các nước đối tác quan trọng và được các nước đánh giá cao. Thực hiện tốt công tác đặc xá đã có tác dụng động viên, khuyến khích những người đang chấp hành án phạt tù yên tâm chấp hành bản án, thi đua học tập cải tạo tiến bộ để có đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng và Nhà nước. Đặc xá năm 2025 cũng khẳng định kết quả của sự nỗ lực, cố gắng trong công tác quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân của cán bộ, chiến sĩ công tác tại các cơ sở giam giữ phạm nhân.

Tại hội nghị, dưới sự điều hành của Thứ trưởng Lê Văn Tuyến, đại diện các bộ, ngành, Công an các đơn vị địa phương như Bộ Quốc phòng, Tòa án nhân dân tối cao, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an và Công an TP Hồ Chí Minh đã phát biểu tham luận về kết quả công tác đặc xá trong năm 2025 đối với phạm nhân đang chấp hành án tại các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Quốc phòng; công tác phối hợp Tòa án nhân dân tối cao với các cơ quan liên quan trong công tác đặc xá; công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá năm 2025... Các tham luận đã nêu bật các kết quả đã đạt được, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cơ quan trong công tác đặc xá, tái hòa nhập cộng đồng và một số công tác thực hiện trong thời gian tới.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, đặc xá là chủ trương lớn, thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo mang đậm bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Chính sách này vừa thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, vừa thể hiện tính nhân văn sâu sắc của chế độ ta đối với những người lầm lỗi nhưng biết ăn năn, hối cải, tích cực sửa chữa lỗi lầm để trở thành người lương thiện. Kế thừa và phát huy truyền thống nhân đạo của dân tộc, 80 năm qua, Đảng, Nhà nước đã đặc xá tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng xã hội.

Hai lần đặc xá trong năm 2025 đều diễn ra rất khẩn trương và trong thời gian rất ngắn song Bộ Công an - Cơ quan Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá thể hiện vai trò, trách nhiệm cao, đã phối hợp với các ban, bộ, ngành là thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá hoàn thành rất tốt nhiệm vụ, bảo đảm các yêu cầu về chính trị, pháp luật, nghiệp vụ và đối ngoại. Rút kinh nghiệm, phát huy kết quả qua các đợt đặc xá trước đây, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, quán triệt đầy đủ, sâu sắc chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đặc xá, bảo đảm dân chủ, công bằng, khách quan, minh bạch, đúng quy định của pháp luật. Thường xuyên làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi chủ trương, chính sách nhân đạo, nhân văn về đặc xá, khoan hồng, các quy định của Luật Đặc xá, kết hợp đấu tranh phản bác các luận điệu, hành vi chống phá, tiêu cực, đi ngược lại chủ trương, chính sách của Đảng về đặc xá.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu UBND các địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp liên quan chủ động xây dựng kế hoạch và có các biện pháp tiếp nhận, tạo điều kiện giúp đỡ người được đặc xá trở về địa phương cư trú sớm ổn định cuộc sống; thực hiện hiệu quả Nghị định số 49/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng; Quyết định số 22 ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.

Lực lượng Công an, nhất là Công an cơ sở phải tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người được đặc xá để họ tránh mặc cảm tội lỗi, đồng thời định hướng, hỗ trợ để họ tìm được hướng đi đúng. Các ngành, các cấp, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất để người được đặc xá nhanh chóng hòa nhập cộng đồng, tham gia lao động sản xuất để trở thành công dân tốt, có ích cho cộng đồng, xã hội, hạn chế thấp nhất tái phạm tội.

 Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cũng đề nghị Bộ Công an tổng kết đánh giá phục vụ sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới nghị định thay thế Nghị định số 49/2020/NĐ-CP, Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ. Bộ Công an với vai trò là cơ quan thường trực về công tác đặc xá tiếp tục chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước, Chính phủ đề xuất chủ trương, chính sách về đặc xá.

Công tác đặc xá phải được sơ kết, tổng kết và khen thưởng kịp thời. Đồng thời, từ thực tiễn công tác đặc xá, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát các quy định của Luật Đặc xá để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với các văn bản quy phạm pháp luật khác. Việc sửa đổi, bổ sung cần tập trung vào các quy định về điều kiện đề nghị đặc xá, các trường hợp không được đề nghị đặc xá; điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt; quản lý, giáo dục người được đặc xá trở về nơi cư trú hòa nhập cộng đồng.

Vừa qua, Quốc hội đã thông qua một số luật liên quan đến công tác thi hành án hình sự, đặc xá. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị Bộ Công an và các bộ, ngành, địa phương khẩn trương tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai thực hiện, trọng tâm là tham mưu xây dựng, triển khai các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành để tổ chức quán triệt vào thực tiễn công tác quản lý giam giữ, thi hành án hình sự, tái hòa nhập cộng đồng.

Đồng thời, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ; đồng thời, tiếp tục làm tốt công tác quản lý giam giữ, giáo dục, cải tạo phạm nhân; thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với người chấp hành án để họ tích cực lao động, cải tạo, phấn đấu sớm được đặc xá tha tù. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở giam giữ thông minh, công tác quản lý, giáo dục phạm nhân thông minh, hiện đại, bảo đảm khách quan, công bằng, phục vụ thuận lợi cho việc đánh giá, phân loại phạm nhân định kỳ thường xuyên và bình xét, xét duyệt hồ sơ đặc xá chính xác, đúng đối tượng.

Phát biểu đáp từ chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, phát huy kết quả, kinh nghiệm trong công tác quản lý giam giữ, thi hành án hình sự và từ những lần đặc xá vừa qua và tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, với trách nhiệm được giao, lực lượng CAND sẽ chủ động tham mưu, rà soát sớm sửa đổi quy định của Luật Đặc xá cho phù hợp với văn bản quy phạm pháp luật khác. Trên cơ sở đó, chủ động đề xuất tổ chức triển khai nghiêm túc bảo đảm chặt chẽ, chính xác.

Đồng thời, tổ chức quán triệt, triển khai nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, quy định của pháp luật và chỉ đạo của đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ về công tác thi hành án hình sự, đặc xá và tái hòa nhập cộng đồng cho người được đặc xá tha tù; xác định rõ trách nhiệm của các ngành, các cấp để làm tốt công tác tham mưu và trực tiếp thực hiện công tác thi hành án hình sự, công tác đặc xá đúng quy định.

Lực lượng Công an với vai trò, trách nhiệm được giao tiếp tục chủ động phối hợp với các ngành, các cấp tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương và tại các địa bàn cơ sở tổ chức nắm tình hình, quản lý chặt chẽ người được đặc xá tha tù trước thời hạn, đồng thời phối hợp quản lý, giúp đỡ, hỗ trợ để người được đặc xá tha tù sớm có công ăn việc làm, hòa nhập cộng đồng, dần ổn định cuộc sống.

Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cũng đề nghị Công an các đơn vị, địa phương thực hiện đúng các quy chế, quy trình giam giữ, thi hành án hình sự, xét duyệt đặc xá, tha tù trước thời hạn bảo đảm chính xác, khách quan, công bằng, đúng quy định của pháp luật. Các cơ sở giam giữ làm tốt công tác tuyên truyền, kịp thời động viên đối với những phạm nhân chưa được hưởng đặc xá để phạm nhân yên tâm chấp hành án, tích cực học tập, lao động, cải tạo, hướng thiện để sớm đủ điều kiện hưởng sự khoan hồng của Đảng, Nhà nước. Đồng thời, tiếp tục làm tốt công tác quản lý giam giữ, giáo dục, cải tạo phạm nhân, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn các cơ sở giam giữ, giữ vững ổn định chính trị, xã hội, tạo sự đồng thuận ủng hộ của dư luận và nhân dân trong công tác thi hành án hình sự và đặc xá tha tù trước thời hạn.

Tại hội nghị, các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc đã vinh dự đón nhận các quyết định khen thưởng của Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công an.