Đại biểu Quốc hội hiến kế tinh giản, tinh gọn bộ máy nhưng không cào bằng

Tâm đắc với bài viết "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả" của Tổng Bí thư Tô Lâm, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, bài viết đã phân tích đúng, trúng vấn đề cồng kềnh trong bộ máy Nhà nước, việc thực tinh giản, tinh gọn vẫn cào bằng, chưa thực chất. Trao đổi bên hành lang Quốc hội, các đại biểu bày tỏ, đây là thời điểm thích hợp để thực hiện chủ trương tinh gọn, sắp xếp lại.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nêu ý kiến, trong bài viết "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả", Tổng Bí thư Tô Lâm nêu vấn đề rất rành mạch, cụ thể và phân tích rõ thực trạng cồng kềnh, thiếu tinh gọn trong bộ máy Nhà nước thời gian qua. 

Qua đó, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ ra, cần xem lại cách tinh giản biên chế, cần rà soát, đánh giá, tổng kết việc ghép các phòng, ban như thời gian qua có hiệu quả hay không? Bộ máy trong bộ, cơ quan ngang bộ còn nhiều tầng nấc, có cấp không rõ địa vị pháp lý; đơn vị trực thuộc có tư cách pháp nhân tăng, gia tăng tình trạng "Bộ trong Bộ", có sự trùng lắp về chức năng, nhiệm vụ. Tinh giản biên chế hiện nay mới tập trung giảm số lượng, chưa gắn với nâng cao chất lượng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ.

Sau khi dẫn chứng quan điểm của Tổng Bí thư, đại biểu Phạm Văn Hòa đề xuất: "Cần có sự vào cuộc rất quyết liệt, tinh giản để cho bộ máy làm việc từ Trung ương đến cơ sở thực sự hiệu lực, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực". Phân tích cụ thể hơn, đại biểu cho rằng, thời gian qua, Nghị quyết 18 ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đã được thực hiện tốt, tinh giản 10% biên chế sự nghiệp công lập. Tuy nhiên, việc thực hiện tinh giản này ở một số nơi, một số cơ quan, đơn vị vẫn mang tính chất cào bằng, quy định từ trên xuống dưới đều áp dụng chung, các cơ quan, tổ chức, đơn vị nào cũng tinh giản 10%.

Đại biểu chỉ ra thực tế ở cấp xã chỉ có 1 người làm một nhiệm vụ thì không thể tinh giản được. Hay ở cấp phòng, ban của cấp huyện có ba người, nếu tinh giản còn 2 người không đủ thực hiện nhiệm vụ; điều này xảy ra tương tự ở các cấp sở, ngành. Do vậy, đại biểu Phạm Văn Hoà cho rằng, tinh gọn, tinh giản trong thời gian qua là "chưa hợp tình, chưa hợp lý". 

Dẫn lại nội dung bài viết của Tổng Bí thư về vấn đề tinh giản biên chế mới tập trung giảm số lượng, chưa gắn với nâng cao chất lượng, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng: "Ở bộ, ngành có nơi có 3.000-4.000 người, nếu tinh giản 30 - 50 người, tôi nghĩ không không ảnh hưởng đến hoạt động của bộ, ngành đó. Còn đối với cấp tỉnh và cấp huyện, tinh giản chỉ 5-7 người đã gây khó khăn trong hoạt động, không đủ nhân lực thực thi công vụ". 

Cùng đồng tình, đại biểu Leo Thị Lịch (đoàn Bắc Giang) cho rằng, thời quan qua, thực hiện Nghị định của Chính phủ tinh giảm 10% biên chế hàng năm đối với các đơn vị sự nghiệp công lập và các đơn vị hành chính mới chỉ tập trung chính vào hai lĩnh vực giáo dục và y tế.

"Theo tỷ lệ dân số Việt Nam, dân số tăng, ngành giáo dục, ngành y tế cần tăng để đủ số lượng đáp ứng yêu cầu giáo dục và chăm sóc sức khỏe nhân dân, do đó nếu chỉ tập trung giảm biên chế ở hai lĩnh vực này chưa hợp lý" - nữ đại biểu nói và khẳng định, Tổng Bí thư yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong thời gian tới, cần tập trung vào các lĩnh vực, theo đại biểu cần tập trung vào cấp Trung ương là phù hợp, để đảm bảo hài hòa công việc, đáp ứng nhu cầu đổi mới, nhất là việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Cũng chỉ ra vấn đề cào bằng như hiện nay, đại biểu Hồ Thị Minh (đoàn Quảng Trị) đề xuất, với việc tinh gọn ở cơ sở, cần cân nhắc tùy vào từng ngành nghề. Ví dụ, trong ngành giáo dục không nên tinh giảm cơ học 10% theo từng năm, mà cần căn cứ vào tỷ lệ học sinh, để thực hiện chủ trương của Đảng là nơi nào có học trò, nơi đó có giáo viên. “Vì vậy, trong bài viết và ý tưởng của của Tổng Bí thư đã nêu rõ tất cả các bộ, ngành và các khâu trung gian trong công tác tham mưu cần sắp xếp, tinh gọn để bộ máy cấp trên và cơ sở có sự thống nhất trong công tác điều hành” – đại biểu nói và cho rằng, thời gian tới, có thể tinh gọn các bộ phận trung gian tham mưu nếu không cần thiết, khi xếp ngạch bậc lương theo chính sách tiền lương mới, theo vị trí việc làm sẽ mang lại hiệu quả và đảm bảo đời sống cho cán bộ.

Đại biểu nêu vấn đề, có một số bộ ngành nếu tinh giản vài ba chục cán bộ vẫn có thể hoạt động thông suốt, vậy tại sao chúng ta không quyết liệt làm ngay sau khi Tổng Bí thư chỉ đạo? Và thời gian qua, có một số nơi đã tinh giản cơ học theo kiểu cán bộ nghỉ hưu và không tuyển dụng mới. "Cần rà soát và cơ chế phù hợp đối với đối tượng thuộc diện tinh giản; cùng với đó có tiêu chí cụ thể đánh giá cán bộ, làm cơ sở thực hiện tinh giản đúng đối tượng, đảm bảo tinh gọn cả bộ máy và nhân lực" -  đại biểu Hồ Thị Minh nêu.