Đại biểu truy trách nhiệm "đánh chuột vỡ bình" trong đăng kiểm của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải

ĐBQH Đặng Bích Ngọc (Hoà Bình) nêu, thời gian qua tại các tỉnh có vi phạm ở trung tâm đăng kiểm khiến nhiều trung tâm đăng kiểm phải đóng cửa, gây bức xúc, khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Qua tiếp xúc cử tri, nhiều ý kiến đề nghị mở lại các trung tâm đăng kiểm, Bộ trưởng có giải pháp gì?

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, các trung tâm đăng kiểm không mở lại được lý do là thiếu cán bộ. Hiện nay, chỉ còn 2 tỉnh chưa mở lại được là Bắc Kạn và Hoà Bình, còn lại cơ bản các trung tâm đăng kiểm trên cả nước đều đã mở lại.

"Tại Hoà Bình, tôi đã trực tiếp làm việc với đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ và Giám đốc Sở GTVT bàn cách làm thế nào để mở lại. Vừa qua, Bộ phải hỗ trợ cho địa phương đào tạo một đồng chí do địa phương giới thiệu. Đào tạo, thi tuyển, cấp chứng chỉ để đồng chí về giữ cương vị lãnh đạo trung tâm đăng kiểm", ông thông tin.

Về các đăng kiểm viên, Bộ GTVT cũng đã phối hợp với Sở GTVT Hoà Bình chuẩn bị đầy đủ. Dự kiến sẽ sớm mở lại những trung tâm này, không còn vướng mắc gì nữa vì "khó nhất là đồng chí lãnh đạo thì đã lo được rồi".

Tranh luận về nội dung này, ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đắk Nông) cho rằng, một số giải pháp mà Bộ trưởng nêu ra chỉ là giải pháp trước mắt. 75% trung tâm đăng kiểm hiện tại là doanh nghiệp ngoài Nhà nước, mà đã là doanh nghiệp thì khi đầu tư phải thu hồi lại vốn.

"Với cơ chế tài chính như hiện nay, rất khó để các doanh nghiệp này duy trì các trung tâm đăng kiểm đã xin phép thành lập ra. Đơn cử, chúng ta giãn thời gian đăng kiểm thì các trung tâm đăng kiểm tư nhân không có việc làm. Không có việc sẽ không có thu nhập, đăng kiểm viên sẽ đi chỗ khác, dẫn đến trung tâm giải thể, phá sản...", đại biểu phân tích và đề nghị cần đổi mới cơ chế tài chính. Vì bản chất hoạt động đăng kiểm là dịch vụ công, khi Nhà nước cho phép mà doanh nghiệp Nhà nước không làm thì phải tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ngoài Nhà nước thực hiện.

Cũng giơ biển tranh luận, ĐBQH Trần Thị Kim Nhung (Quảng Ninh) cho rằng, nguyên nhân thiếu hụt nhân viên đăng kiểm một phần thuộc về trách nhiệm của Bộ thì Bộ trưởng chưa chỉ ra. Báo cáo của Bộ cũng cho biết, nguyên nhân ùn ứ tại các trung tâm đăng kiểm. Đây có phải việc chậm trễ, không chủ động, chưa phối hợp các bộ ngành, cơ quan đưa ra phương án ứng phó kịp thời? Bộ sẽ hiểu hơn ai hết tác động tích cực, xáo trộn ảnh hưởng người dân, doanh nghiệp nếu thiếu hụt nhân lực đăng kiểm.

"Theo tôi, đây cũng là vấn đề cần đảm bảo quán triệt mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiều lần nhấn mạnh, về bài học mà Bác Hồ và ông cha ta đã dạy, trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực, làm sao "đánh chuột không vỡ bình" để giữ được sự ổn định, và đây là sự ổn định để phục vụ hoạt động bình thường của người dân, doanh nghiệp", đại biểu nhận định.

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng cho biết, vi phạm tại các trung tâm đăng kiểm rất nghiêm trọng, gây ra hệ luỵ lớn, nhân dân phải chờ đợi, "đi ngược đi xuôi" rất vất vả trong hoạt động đăng kiểm. Có hơn 600 cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức, đăng kiểm viên sai phạm. 106/281 trung tâm bị dừng hoạt động. Vừa qua, Bộ đã phối hợp rất chặt chẽ với Bộ Công an, tập trung tháo gỡ, làm thế nào khôi phục lại các hoạt động đăng kiểm.

"Chúng tôi rất chủ động trong việc nghiên cứu để điều chỉnh lại các quy định đăng kiểm cho phù hợp với thông lệ quốc tế, đặc biệt là tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân", ông nói. Bộ triển khai song song 2 việc: khắc phục để hoạt động trở lại các trung tâm đăng kiểm và rà soát lại toàn bổ để vừa đảm bảo chặt chẽ vừa hiện đại, thông thoáng trong hoạt động đăng kiểm. Bộ GTVT cũng tiến hành sửa 2 thông tư, trong đó miễn đăng kiểm lần đầu và giãn chu kì đăng kiểm để phù hợp các nước trong khu vực. Việc này chắc chắn giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Đồng thời, liên quan việc điều chỉnh cơ chế tài chính, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết đã phối hợp Bộ Tài chính đưa vào cơ chế Luật giá, loại bỏ giá đăng kiểm ra khỏi mục giá mà chúng ta quản lý, để thị trường quyết định việc này, có như thế mới đảm bảo thu nhập cho đăng kiểm viên như đại biểu Nguyễn Trường Giang nói. Ngoài ra, tập trung tuyển dụng, đào tạo cán bộ đăng kiểm, làm sao trong 3 tháng đủ lực lượng bố trí nhân lực cho các trung tâm đăng kiểm. Khi có đủ nhân lực, hoạt động đăng kiểm sẽ trở lại bình thường. Cùng với đó đưa vào các ứng dụng công nghệ thông tin để kiểm soát chặt chẽ, hạn chế kiểm định thủ công...

Về ý kiến của đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Bộ trưởng Bộ GTVT một lần nữa nhấn mạnh đây là vụ việc hết sức đáng tiếc khi chúng ta chỉ có hơn 2000 đăng kiểm viên thì đã mất 1/3. "Để tuyển dụng 1 đăng kiểm viên mất nhiều thời gian, trải qua nhiều bước đào tạo, cấp chứng chỉ, mất cả năm... Khi vụ việc xảy ta, Bộ phải đề nghị Bộ Công an, Bộ Quốc phòng hỗ trợ lực lượng; huy động đăng kiểm viên ở tất cả trung tâm trong toàn quốc về các trung tâm thiếu hụt; tận dụng, mời gọi những đăng kiểm viên mới nghỉ hưu nhưng còn sức khoẻ trở lại làm việc; làm việc không kể ngày nghỉ, không có ngày Tết...", ông giãi bày.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, hiện Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đã tuyển dụng khoảng 350 đăng kiểm viên, sắp tới sẽ điều chỉnh Nghị định 139 về hoạt động đăng kiểm, điều chỉnh lại quy trình, không nhất thiết 1 dây chuyền có 3 đăng kiểm viên, sẽ có thêm nguồn nhân lực phục vụ công tác đăng kiểm thời gian tới. "Tôi xin cam kết với ĐBQH, trong vòng hết tháng 6, chậm nhất đầu tháng 7, các trung tâm đăng kiểm sẽ hoạt động trở lại bình thường", ông khẳng định.