Đảm bảo nguồn vật liệu cho 4 dự án cao tốc ĐBSCL
4 dự án đường cao tốc ở ĐBSCL có chiều dài là 355km, với tổng nhu cầu cát đắp nền khoảng 53,68 triệu m3. Tuy nhiên, việc cung ứng vật liệu còn chậm, chưa đáp ứng tiến độ.
Theo báo cáo của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), các dự án giao thông trọng điểm khu vực ĐBSCL gồm 4 dự án đường cao tốc: Cần Thơ - Cà Mau, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Cao Lãnh - An Hữu, Mỹ An - Cao Lãnh, có tổng chiều dài là 355km.
Tổng mức đầu tư 4 dự án khoảng 82.871 tỷ đồng và cần khoảng 53,68 triệu m3 cát đắp nền. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã trực tiếp kiểm tra, làm việc và yêu cầu các tỉnh bố trí đủ nguồn vật liệu để đẩy nhanh tiến độ các dự án.
Tỉnh An Giang được giao chỉ tiêu 7 triệu m3 (năm 2023 là 3,3 triệu m3), Đồng Tháp 7 triệu m3 (năm 2023 là 3,3 triệu m3), Vĩnh Long 5 triệu m3 (năm 2023 là 3,3 triệu m3) và ưu tiên bố trí ngay cho dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau.
Bộ Tài nguyên Môi trường (TNMT) chủ trì, phối hợp với Bộ GTVT làm việc với các địa phương và có văn bản hướng dẫn nhưng việc triển khai các thủ tục nâng công suất mỏ, giao mỏ mới cho nhà thầu khai thác theo cơ chế đặc thù còn chậm, chưa đáp ứng tiến độ. Tỉnh An Giang và Vĩnh Long chưa xác định đủ nguồn cung ứng cho dự án cao tốc Cần Thơ – Cà Mau.
Bộ GTVT yêu cầu tỉnh Đồng Tháp sớm hoàn thiện thủ tục để cung cấp 1,3 triệu m3 từ các mỏ đang khai thác cho dự án cao tốc Cần Thơ – Cà Mau và đẩy nhanh thủ tục để các nhà thầu khai thác các mỏ đã giao trong tháng 9/2023. Đồng Tháp cần có phương án cung cấp đủ khối lượng còn lại (khoảng hơn 2 triệu m3) và hoàn thành các thủ tục để các nhà thầu có thể khai thác trong năm 2023.
Ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho rằng, nguyên nhân chậm trễ trong việc cấp phép, gia hạn, nâng công suất khai thác mỏ có trách nhiệm của địa phương, các bộ, ngành và cả nhà thầu khi triển khai việc rút ngắn quy trình giao trực tiếp mỏ.
Đồng Tháp cam kết đến ngày 20/9 sẽ hoàn thành cấp phép khai thác mỏ cho nhà thầu để bảo đảm đủ nguồn cát san lấp cho dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau theo chỉ tiêu được Thủ tướng Chính phủ giao, đồng thời điều phối đủ nguồn cát san lấp cho các dự án cao tốc đi qua địa bàn.
Còn theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, vướng mắc lớn nhất trong cơ chế giao mỏ cho nhà thầu là khả năng, kinh nghiệm khai thác, để không ảnh hưởng đến môi trường, gây sạt lở. "Nhà thầu, địa phương cần ngồi lại để có cơ chế phối hợp, lựa chọn các doanh nghiệp có uy tín, kinh nghiệm trong khai thác mỏ", ông Nguyễn Thanh Bình đề xuất.
Ông Trần Quý Kiên, Thứ trưởng Bộ TN-MT cho hay, các địa phương ĐBSCL hiện cấp 121 giấy phép khai thác cát với tổng trữ lượng khoảng 80 triệu m3 (trong đó cát san lấp 63 triệu m3, cát xây dựng 17 triệu m3).
Thời gian vừa qua, các tỉnh trong vùng cấp tiếp 30 giấy phép thăm dò với trữ lượng dự kiến 39 triệu m3 cát san lấp và 3 triệu m3 cát xây dựng. Như vậy, tổng cộng có khoảng 120 triệu m3, trong đó có 20 triệu m3 cát xây dựng và 100 triệu m3 là cát san lấp.
“Trữ lượng cát ở ĐBSCL nếu khai thác, điều phối một cách hợp lý thì hoàn toàn cấp đủ cho các dự án thành phần. Vì 4 dự án đường cao tốc cần 53,68 triệu m3 nhưng không phải cần trong 1 năm mà trải đều các năm, trong đó tập trung năm 2024 nhiều nhất”, Thứ trưởng Trần Quý Kiên khẳng định.
Theo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, trữ lượng các mỏ không thiếu nhưng các địa phương, nhà thầu đang thiếu sự phối hợp, chưa hiểu cặn kẽ, đầy đủ quy định pháp lý, chưa đủ năng lực đánh giá tác động môi trường đối với những mỏ lớn để đưa ra phương án khai thác phù hợp, bảo vệ môi trường, chống sạt lở.
Các sở TN&MT, Xây dựng, GTVT phải làm tốt hơn nữa vai trò tham mưu cho lãnh đạo khi vận dụng cơ chế đặc thù trong cấp phép, gia hạn, nâng công suất khai thác mỏ, trong đó có những mỏ đã hết hạn nhưng trữ lượng vẫn còn hoặc quy hoạch mỏ đã hết hạn.
Phó Thủ tướng yêu cầu trong tháng 9/2023, các địa phương phải hoàn thành thủ tục, đưa những mỏ mới vào hoạt động cũng như gia hạn, nâng công suất các mỏ hiện có hoặc đã hết hạn nhưng trữ lượng vẫn còn. Bên cạnh đó, tất cả mỏ khai thác vật liệu phục vụ dự án cao tốc trọng điểm quốc gia phải hoàn thiện thủ tục theo cơ chế đặc thù trong năm 2023 theo đúng Nghị quyết của Quốc hội.