Điện hạt nhân có vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng

Chiều 22/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân (Ban Chỉ đạo) chủ trì phiên họp thứ ba của Ban Chỉ đạo.

Cùng dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các Bộ, ngành, cơ quan, địa phương là thành viên Ban Chỉ đạo.

Mở đầu phiên họp, Thủ tướng nhấn mạnh đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng quốc gia cung ứng đủ điện ổn định là yêu cầu cấp thiết của phát triển kinh tế.

Kinh nghiệm những năm vừa qua cho thấy cứ tăng trưởng 1 điểm phần trăm thì tăng trưởng điện phải gấp 1,5-2 lần. Như vậy, nếu tăng trưởng bình quân như năm 2024 hơn 7% thì tăng trưởng điện tăng trưởng 12% và dự kiến năm nay tăng trưởng kinh tế trên 8% thì tăng trưởng điện phải 15-16%. Hiện nay, công suất tiêu thụ điện đỉnh của cả nước là 54.500 MW, như vậy mức tăng trưởng mỗi năm là từ 6.500-8.200 MW.

Thủ tướng nêu rõ thời gian tới, nước ta chủ trương tập trung phát triển công nghệ cao, sản xuất chip bán dẫn, xây dựng các trung tâm dữ liệu lớn quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi xanh, tăng cường sử dụng xe điện, xây dựng hệ thống đường sắt tốc độ cao, đường sắt nội đô… nên nhu cầu sử dụng điện rất lớn. Do đó, chúng ta cần phải phát triển các nguồn điện cấp bách, trong đó điện hạt nhân được đánh giá là nguồn điện ổn định, có vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng và đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng sạch, thân thiện với môi trường, đạt mục tiêu phát thải thấp.

Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương đã có Nghị quyết thống nhất chủ trương tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, tiếp tục nghiên cứu chương trình phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam.

Nghị quyết về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 tiếp tục chỉ đạo khẩn trương triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2, với các đối tác phù hợp, đảm bảo lợi ích cao nhất của Việt Nam có tính đến thỏa thuận trước đây.

Thủ tướng đã có các quyết định thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân để chỉ đạo giải quyết các vấn đề quan trọng liên ngành trong quá trình triển khai Nghị quyết của Quốc hội về tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

Cho biết sau khi Bộ Chính trị có Nghị quyết 70, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Công Thương căn cứ vào Nghị quyết này trình Quốc hội, Chính phủ ban hành một số cơ chế, chính sách, khẩn trương thể chế hóa chủ trương; yêu cầu hiện thực hóa các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm khi thăm, làm việc với Viện năng lượng nguyên tử Việt Nam.

Thủ tướng yêu cầu tại phiên họp này, các thành viên Ban Chỉ đạo tập trung rà soát việc triển khai các nhiệm vụ; đưa ra các giải pháp, trên tinh thần “quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó”; phân công 6 rõ “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ thẩm quyền.”

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội khóa XII phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2009, với quy mô 2 nhà máy, công suất trên 4.000MW. Nhưng sau đó, vào năm 2016, Quốc hội khóa XIV có nghị quyết về việc tạm dừng triển khai dự án.

Đứng trước yêu cầu của thời kỳ phát triển mới, cuối năm 2024, Trung ương Đảng, Quốc hội đã xem xét, thống nhất chủ trương tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Ngay sau đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Các bộ, ngành và tỉnh Ninh Thuận (nay là tỉnh Khánh Hòa) đã và đang triển khai nhiều công việc liên quan xây dựng nhà máy điện hạt nhân, trong đó đã đề xuất đơn vị đảm nhiệm nhiệm vụ là chủ đầu tư Dự án; nghiên cứu các cơ chế đặc thù để triển khai thực hiện Dự án; báo cáo cấp thẩm quyền xin chủ trương tái đàm phán với các đối tác nước ngoài; rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, bổ sung Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; nghiên cứu sửa một số Luật liên quan; liên hệ với cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) để đánh giá cơ sở hạ tầng điện hạt nhân Việt Nam theo tiêu chuẩn của IAEA.

Các bộ, ngành, địa phương đang lên các phương án, lựa chọn công nghệ, lộ trình khảo sát, lập thiết kế khả thi, thi công và các bước thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi (FS), sẵn sàng đàm phán, ký hợp đồng tổng thầu (EPC); xây dựng chương trình nghiên cứu khoa học công nghệ đặc biệt cấp quốc gia về công nghệ và an toàn điện hạt nhân; xây dựng kế hoạch đào tạo bồi dưỡng nhân lực quản lý nhà nước nghiên cứu-khoa học, hỗ trợ khoa học và kỹ thuật phục vụ phát triển điện hạt nhân…