Điều chỉnh Quy hoạch quốc gia mở không gian phát triển mới, kích hoạt tăng trưởng 2 con số

Phân vùng kinh tế - xã hội mới thành 6 vùng

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho hay, Bộ Tài chính đã triển khai việc lập điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia cùng quy hoạch 6 vùng theo nhiệm vụ được Chính phủ giao trên quan điểm xuyên suốt: Quy hoạch là công cụ quan trọng nhằm hiện thực hóa tầm nhìn phát triển quốc gia, chuyển hóa các mục tiêu chiến lược thành cấu trúc không gian cụ thể, trong đó mỗi vùng, mỗi ngành, mỗi lĩnh vực đều được xác định vai trò và vị trí trong tổng thể phát triển chung.

Việc điều chỉnh này nhằm tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số; xác định những định hướng tổng thể, đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng.

“Có thể nói, quy hoạch chính là “bản đồ định hướng” của quá trình phát triển, góp phần quan trọng tạo nên hiệu quả và tính bền vững của sự phát triển”, Thứ trưởng nêu rõ.

Tại hội nghị, Bộ Tài chính đã giới thiệu về các nội dung cốt lõi của các quy hoạch điều chỉnh.

Cụ thể, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD.

Về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia (phía Bắc, phía Nam, miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long), đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới. Tiếp tục ưu tiên hành lang kinh tế Bắc - Nam, hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, hành lang kinh tế Mộc Bài - TP Hồ Chí Minh - Biên Hòa - Vũng Tàu.

Về các ngành công nghiệp, quy hoạch ưu tiên phát triển, từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành công nghiệp mới nổi như công nghiệp chíp bán dẫn, công nghiệp rô-bốt và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phục vụ kinh tế không gian tầm thấp.

Điểm mới quan trọng là quy hoạch đã thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới thành 6 vùng.

Trong đó, Vùng Đồng bằng sông Hồng có mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 11%/năm, là động lực phát triển hàng đầu, dẫn dắt quá trình cơ cấu lại nền kinh tế. Vùng Đông Nam Bộ tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10 - 11%/năm, xây dựng trở thành vùng phát triển năng động, động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước; trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Vùng Bắc Trung Bộ, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10 - 10,5%/năm, ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển tạo đột phá tăng trưởng.

Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 9,5 - 10%/năm, tăng cường liên kết, phát huy hiệu quả chuỗi không gian biển - cao nguyên - biên giới. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 9 - 10%/năm, phát triển vùng theo hướng xanh, bền vững và toàn diện. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tăng trưởng GRDP bình quân đạt 9 - 9,5%/năm, phát triển thành trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững, năng động.

 Phải thể hiện được tư duy tích hợp, đa mục tiêu, dài hạn

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV) ngày 13/4 khẳng định: "Quy hoạch là tư duy phát triển được không gian hóa". Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, quy hoạch phát triển tổng thể phải thể hiện được tư duy tích hợp, đa mục tiêu, dài hạn, tạo ra được nhiều cấu trúc phát triển hợp lý hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, phân bổ không gian phát triển cân đối hơn, kết nối các vùng tốt hơn và mở ra dư địa tăng trưởng lớn hơn cho tương lai.

Theo Phó Thủ tướng, điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia là công cụ để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối, chiến lược của Đảng về tổ chức không gian phát triển, là bước cụ thể hóa các mục tiêu, định hướng trong các nghị quyết, kết luận, chiến lược của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về phát triển kinh tế-xã hội thành tổ chức không gian cụ thể, gắn với phân bổ nguồn lực theo ngành và theo lãnh thổ.

Đây là quy hoạch cao nhất, làm cơ sở để lập, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, thành phố.

Điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia là căn cứ quan trọng để phân bổ nguồn vốn đầu tư công, thu hút và định hướng đầu tư tư nhân, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) để thực hiện thành công các nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng đã được xác định trong nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các cấp, các ngành trong phạm vi trách nhiệm, thẩm quyền được giao tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp gắn với nội dung quy hoạch, nhấn mạnh yêu cầu “kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số đi đôi với xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”.

Đồng thời, cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường huy động nguồn lực cho phát triển; sử dụng hiệu quả vốn đầu tư công, tập trung cho các công trình, dự án động lực, có sức lan tỏa; tiếp tục cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân; thu hút có chọn lọc vốn đầu tư nước ngoài gắn với chuyển giao công nghệ; cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển các công trình hạ tầng chiến lược, các mô hình kinh tế mới.

Quá trình triển khai quy hoạch phải kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường với bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao hiệu quả hợp tác, hội nhập quốc tế…