Đối ngoại Việt Nam kiến tạo vị thế trong kỷ nguyên mới

1. Thế giới đang trong giai đoạn đặc biệt, khi nhiều bất ổn cũ chưa kịp giải quyết thì đã bùng phát thêm những điểm nóng mới phức tạp và khó lường hơn. Nhiều quốc gia điều chỉnh chính sách, thậm chí có thay đổi mang tính bước ngoặt; căng thẳng giữa các nước lớn gia tăng, xu hướng bảo hộ nổi lên, vượt ra ngoài các khuôn khổ truyền thống. Những yếu tố này đã tạo ra “khoảng trống” về vai trò dẫn dắt toàn cầu, tác động trực tiếp đến trật tự đa phương, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đối ngoại Việt Nam đã đồng hành cùng đất nước vượt qua những cơn “gió ngược” trong quan hệ quốc tế, tận dụng được thời cơ, hóa giải được thách thức, thể hiện bản lĩnh, sự chủ động hội nhập, gia tăng kết nối.

Vượt lên trên xu thế phân mảnh, Việt Nam kiên trì mở rộng mạng lưới đối tác. Đến nay, nước ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 195 quốc gia và là một trong số ít quốc gia có quan hệ ngoại giao với toàn bộ 193 thành viên Liên hợp quốc (LHQ). Các hoạt động đối ngoại song phương được triển khai sôi động, thực chất và có chiều sâu. Tính từ đầu năm 2025, Việt Nam nâng cấp quan hệ với gần 20 đối tác, đưa tổng số Đối tác Chiến lược toàn diện lên 15, trong đó có 5/5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và Liên minh châu Âu (EU). Việc nâng cấp, làm sâu sắc quan hệ với nhiều đối tác đã tạo ra sự gắn kết lợi ích chặt chẽ.

Trên bình diện đa phương, trong khi nhiều thiết chế quốc tế đang đối mặt với khó khăn về hiệu quả hoạt động, Việt Nam vẫn giữ vững vai trò là một thành viên tích cực, có trách nhiệm. Sự tham gia của Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá cao trong các sứ mệnh gìn giữ hòa bình của LHQ; hoạt động cứu hộ, cứu nạn trong thiên tai; bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực; tham gia nhiều cơ chế điều hành quan trọng như Hội đồng Nhân quyền và 6/7 cơ chế chuyên môn của UNESCO.

Đặc biệt, việc tổ chức thành công nhiều sự kiện đa phương quan trọng, cùng với đóng góp thiết thực trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, đã cho thấy năng lực điều phối, dẫn dắt và trách nhiệm quốc tế rõ nét của Việt Nam. Chỉ riêng trong năm 2025, Việt Nam đăng cai nhiều sự kiện lớn như Diễn đàn Tương lai ASEAN 2025 với sự tham dự của lãnh đạo nhiều nước ASEAN; Hội nghị Thượng đỉnh P4G 2025 với chủ đề “Chuyển đổi xanh bền vững, lấy con người làm trung tâm”, quy tụ khoảng 1.700 đại biểu từ hơn 40 quốc gia và tổ chức quốc tế; hay Lễ mở ký Công ước Hà Nội với sự tham dự của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cùng lãnh đạo, đại diện cấp cao của khoảng 110 quốc gia, tổ chức lớn.

Nền tảng quan hệ đối ngoại tốt đẹp đã giúp Việt Nam thiết lập quan hệ kinh tế với hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, ký kết 16 hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có nhiều FTA thế hệ mới. Hiện nay, Việt Nam nằm trong nhóm 40 nền kinh tế hàng đầu, duy trì tốc độ tăng trưởng cao và tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhờ môi trường chính trị ổn định, thị trường năng động với quy mô gần 100 triệu dân.

2. Từ những kết quả đạt được sau 40 năm Đổi mới, tư duy đối ngoại của Việt Nam đang có bước chuyển mang tính bản lề, phản ánh rõ sự trưởng thành cả về thế và lực của đất nước. Việc Đại hội XIV của Đảng xác định đối ngoại là lĩnh vực “trọng yếu, thường xuyên”, đặt ngang tầm nhiệm vụ với quốc phòng, an ninh đã khẳng định rõ trọng trách kiến tạo của đối ngoại trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia. Hội nhập quốc tế theo đó cũng bước sang một giai đoạn mới, từ “tiếp nhận sang đóng góp”, từ “vị thế một quốc gia đi sau, hội nhập vào thế giới sang một quốc gia tiên phong, đi đầu vào những lĩnh vực mới”.

Ở góc độ kinh nghiệm phát triển, Việt Nam có ưu thế đặc biệt, bởi từng đi qua những giai đoạn khó khăn nhất, từng đối mặt với thách thức điển hình của các quốc gia đang phát triển. Chính vì vậy, những chia sẻ, sáng kiến Việt Nam về hòa bình, phát triển bao trùm, xóa đói giảm nghèo, ổn định kinh tế vĩ mô hay hội nhập quốc tế có giá trị thực tiễn cao, được nhiều đối tác quan tâm và đánh giá tích cực.

Chia sẻ với PV CAND, nhà báo, tiến sĩ sử học Mikhail Kostrikov, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên bang Nga, Phó Tổng Biên tập báo Pravda (Sự thật) nhấn mạnh: “Từ một nước nghèo chịu nhiều tổn thất do chiến tranh, Việt Nam đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành một nền kinh tế năng động với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đời sống nhân dân được nâng cao”.

Ông cho biết, nhiều đối tác, bạn bè quốc tế đều nhận thấy rõ, Việt Nam đủ vị thế, uy tín tham gia giải quyết các vấn đề chung của thế giới. Về quan điểm đối ngoại của Việt Nam sau Đại hội XIV, ông Kostrikov đánh giá đây là tư duy đối ngoại hiện đại, cho thấy tinh thần trách nhiệm và khát vọng đóng góp. Ông nhấn mạnh, ở thời điểm thế giới phân hóa và cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc Việt Nam kiên trì thúc đẩy hợp tác, đề cao luật pháp quốc tế và nhấn mạnh sự bình đẳng giữa các quốc gia, bất kể lớn hay nhỏ, đã góp phần củng cố lòng tin và tạo dựng hình ảnh một đối tác đáng tin cậy.

Bước vào kỷ nguyên mới với quyết tâm tăng trưởng nhanh, bền vững, đạt tốc độ tăng trưởng hai con số gắn với thực hiện hai mục tiêu 100 năm, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được kỳ vọng tiếp tục tạo dựng cục diện, môi trường phục vụ phát triển; đồng thời kiến tạo để Việt Nam sẵn sàng đảm nhiệm những vai trò mới, đóng góp thực chất hơn vào cục diện khu vực và toàn cầu.