Đưa quan hệ Việt Nam - Sri Lanka phát triển lên tầm cao mới

Sợi dây lịch sử và niềm tin chính trị bền bỉ

Theo Đại sứ Sri Lanka tại Việt Nam Poshitha Perera, nhìn lại chiều dài hơn nửa thế kỷ, mối quan hệ giữa Việt Nam và Sri Lanka được xem là một hình mẫu của sự gắn kết dựa trên sự chân thành và thấu hiểu. Ngược dòng lịch sử về năm 1970, Sri Lanka đã chìa bàn tay hữu nghị khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam.

Nhắc lại dấu mốc lịch sử này với niềm tự hào, Đại sứ Poshitha Perera chia sẻ rằng trong khi nhiều quốc gia còn ngần ngại trước bối cảnh quốc tế phức tạp, Sri Lanka là một trong những nước đầu tiên khẳng định sự tin tưởng và đồng hành cùng Việt Nam. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi là một trong những nước đầu tiên chìa bàn tay hữu nghị, và trong hơn 5 thập kỷ qua, mối quan hệ đó đã phát triển dựa trên sự tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác bền bỉ”.

Sự tương đồng về lịch sử chính là chất keo tự nhiên gắn kết hai dân tộc. Cả Việt Nam và Sri Lanka đều đã trải qua những thử thách nghiệt ngã của thời kỳ thuộc địa, cùng nỗ lực vươn lên từ tro tàn của các cuộc chiến tranh để giành độc lập và tự chủ. Chính những trải nghiệm chung đó đã tạo nên một sự đồng cảm sâu sắc, giúp lãnh đạo và nhân dân hai nước luôn tìm thấy tiếng nói chung trên các diễn đàn quốc tế.

Theo Đại sứ Poshitha Perera, chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ là một xung lực mạnh mẽ để nâng tầm quan hệ đối tác lên mức chiến lược: “Chuyến thăm không chỉ củng cố sự tin cậy chính trị mạnh mẽ vốn có giữa hai dân tộc, mà còn nâng tầm quan hệ đối tác đa phương lên một tầm cao mới, mang tính chiến lược hơn”.

Trong tổng thể mối quan hệ song phương, nếu chính trị là nền tảng thì văn hóa và tôn giáo chính là chiều sâu, giúp tình hữu nghị giữa hai nước trở nên mềm mại và bền vững trước mọi biến động. Ít có cặp quan hệ ngoại giao nào lại sở hữu một sợi dây liên kết tâm linh đặc biệt như Việt Nam và Sri Lanka, nơi Phật giáo đóng vai trò là nhịp cầu văn minh bền vững. Thực tế đã chứng minh, ngay cả trước khi những văn bản ngoại giao chính thức được ký kết, sự gắn kết về tinh thần giữa hai dân tộc đã nảy nở và phát triển mạnh mẽ.

Theo Đại sứ, một trong những minh chứng sống động nhất cho mối liên kết này chính là việc Sri Lanka trao cây bồ đề con tách từ cây Jaya Sri Maha Bodhi thiêng liêng tặng chùa Bái Đính. Đây không chỉ là một món quà tôn giáo, mà còn là biểu tượng của sự kết nối di sản, nơi kiến trúc và tâm hồn Sri Lanka hòa quyện cùng không gian văn hóa Việt Nam. Cùng với đó, sự hiện diện của một ngôi chùa Việt Nam tại vùng đất cổ kính Kandy đã trở thành trung tâm giao lưu văn hóa sôi động.

Đại sứ Poshitha Perera chia sẻ: “Thật cảm động khi thấy trẻ em địa phương tìm hiểu tiếng Việt và văn hóa Việt Nam — đây chính là sự kết nối nhân dân ở mức độ chân thành nhất”.

Khát vọng đột phá và những trụ cột hợp tác tương lai

Có thể nói, tình hữu nghị truyền thống tốt đẹp chỉ thực sự phát huy hết sức mạnh khi được cụ thể hóa bằng những thành quả kinh tế thực chất. Đại sứ Poshitha Perera nhận định một cách thẳng thắn rằng, dù quan hệ thương mại đang trên đà tăng trưởng, nhưng để đạt được bước đột phá thực sự, hai bên cần thay đổi tư duy tiếp cận: “Chúng ta cần vượt qua các mô hình thương mại truyền thống và tập trung vào sự hợp tác sâu rộng hơn về mặt cấu trúc”.

Trong tầm nhìn tương lai, sự kết nối giữa thế mạnh sản xuất của Việt Nam và khả năng tiếp cận thị trường của Sri Lanka thông qua các hiệp định thương mại tự do sẽ là hướng đi ưu tiên. Các lĩnh vực như may mặc, sản xuất cao su, lắp ráp điện tử và chế biến nông sản đang mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp liên doanh, giúp cả hai quốc gia tiếp cận hiệu quả hơn vào thị trường các nước thứ ba. Bên cạnh đó, kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng được kỳ vọng là những “động cơ” mới, nơi các công ty khởi nghiệp của Việt Nam có thể tìm thấy thị trường tiềm năng tại Sri Lanka.

Một trong những nút thắt quan trọng nhất cần được tháo gỡ để thúc đẩy mọi mặt hợp tác chính là kết nối hạ tầng và giao thông hàng không. Đại sứ tin rằng việc sớm vận hành các chuyến bay trực tiếp cùng với những biện pháp đơn giản hóa thị thực sẽ đóng vai trò chất xúc tác mạnh mẽ. Khi các doanh nhân có thể di chuyển thuận tiện hơn, các sản phẩm nông sản chế biến sâu của Việt Nam có mặt rộng rãi hơn tại Sri Lanka và ngược lại, đó chính là lúc tình hữu nghị được chuyển hóa thành sự thịnh vượng chung một cách rõ nét nhất.

Từ nền tảng của những trang sử vàng hơn nửa thế kỷ qua, tương lai của mối quan hệ Việt Nam – Sri Lanka đang nằm trong tay thế hệ trẻ. Những chương trình trao đổi học thuật, những học bổng nghiên cứu về triết học và di sản tại Sri Lanka dành cho sinh viên Việt Nam là những đầu tư dài hạn cho sự phát triển bền vững. Đại sứ Poshitha Perera khẳng định mục tiêu cuối cùng của mọi nỗ lực ngoại giao chính là: “Biến sự kết nối tâm linh và lịch sử sâu sắc thành một nền tảng gắn kết năng động — một nền tảng không chỉ thắt chặt quan hệ văn hóa mà còn giúp thế hệ trẻ hai nước thấu hiểu, trân trọng và kết nối với nhau tốt hơn”.

Với chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng ta có quyền tin tưởng rằng mối quan hệ Việt Nam – Sri Lanka đang đứng trước một vận hội mới. Một sự kết hợp hài hòa giữa nền tảng lịch sử dày dặn, chiều sâu văn hóa tâm linh và những khát vọng kinh tế mãnh liệt sẽ là bệ phóng đưa hai dân tộc tiến xa hơn trên con đường phát triển, khẳng định giá trị của một tình bạn thủy chung, son sắt xuyên thế kỷ.