Được phép bán phương tiện vi phạm nếu có nguy cơ cháy nổ
Thay vì 4 lần như đề xuất khi trình Quốc hội, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) được thông qua chỉ tăng mức xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản với cá nhân, tổ chức lên gấp 2 lần. Mức xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản phù hợp với mức tăng lương tối thiểu.
Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (435/ 435), sáng 25/6, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Trước khi các đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã báo cáo giải trình, tiếp thu.
Tăng gấp đôi mức xử phạt hành chính không lập biên bản
Trong luật mới được thông qua, đã điều chỉnh mức tăng tiền phạt đối với trường hợp xử phạt hành chính không lập biên bản với cá nhân, tổ chức xuống thấp hơn đề xuất trước đây. Theo đó xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản được áp dụng đối với các trường hợp xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng đối với cá nhân, 1 triệu đồng đối với tổ chức. Hành vi vi phạm do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự chuyển đến (quy định tại khoản 1 điều 63) của luật này.
Trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ thì phải lập biên bản. Trường hợp xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản, người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử phạt tại chỗ.
Trước đó tháng 4/2025, khi công bố hồ sơ xây dựng dự luật này, ban soạn thảo đề xuất tăng mức xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản với cá nhân lên 2,5 triệu đồng, tổ chức là 5 triệu đồng, gấp 10 lần so với quy định hiện hành. Đến khi trình ra Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV (tháng 6/2025), dự luật đề xuất tăng mức phạt tiền không cần lập biên bản lên 4 lần, tăng từ 250.000 đồng lên 1 triệu đồng (với cá nhân) và từ 500.000 đồng lên 2 triệu đồng (với tổ chức). Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận khi thảo luận, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội không nhất trí nội dung trên nên cơ quan chủ trì soạn thảo đã điều chỉnh mức phạt tiền tối đa áp dụng thủ tục xử phạt không lập biên bản từ “đến 250.000 đồng đối với cá nhân, 500.000 đồng đối với tổ chức” lên gấp 2 lần, thành “đến 500.000 đồng đối với cá nhân, đến 1 triệu đồng đối với tổ chức” (căn cứ theo mức phạt thực tế đối với hành vi vi phạm) để phù hợp với mức tăng lương tối thiểu là khoảng 2,5 lần (thời điểm hiện nay so với thời điểm năm 2012).
Luật vừa thông qua không tăng mức phạt tiền tối đa trong bất cứ lĩnh vực nào mà chỉ bổ sung một số lĩnh vực mới hoặc đang được quy định tại các luật chuyên ngành. Cụ thể, luật bổ sung lĩnh vực khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh với mức phạt tiền tối đa là 30 triệu đồng. Lĩnh vực dữ liệu, công nghiệp công nghệ số có mức phạt tiền tối đa là 100 triệu đồng. Lĩnh vực quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo có mức phạt tiền tối đa là 500 triệu đồng
Người vi phạm không nhận tiền bán tài sản vi phạm thì nộp vào ngân sách nhà nước
Luật quy định cho phép cơ quan chức năng được bán tang vật, phương tiện vi phạm hành chính trong một số trường hợp. Đó là sau 10 ngày từ khi hết thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện, người tạm giữ sẽ được xử lý với tang vật, phương tiện có khả năng hư hỏng, suy giảm chất lượng hoặc các phương tiện, tang vật có nguy cơ gây cháy nổ, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng trong quá trình quản lý, bảo quản.
Để bảo đảm quyền sở hữu, sử dụng tài sản của tổ chức, cá nhân, luật đã quy định rõ thời điểm thực hiện các phương án xử lý nêu trên. Người có thẩm quyền phải thông báo cho chủ phương tiện vi phạm và chỉ được thực hiện các phương án xử lý sau thời hạn thông báo lần thứ hai.
Đồng thời, việc xử lý tang vật, phương tiện cũng phải bảo đảm tuân thủ nguyên tắc "công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật" trong xử phạt vi phạm hành chính.
Tiền thu được từ việc bán tang vật, phương tiện phải gửi vào tài khoản tạm giữ mở tại Kho bạc Nhà nước. Nếu hết thời hạn quy định mà người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp tang vật, phương tiện không đến nhận thì nộp tiền thu được vào ngân sách nhà nước.