Giao thông thông minh phải hướng tới giải quyết vấn đề nóng nhất của giao thông hiện nay

Chiều 18/10, UBQPAN tiếp tục Phiên họp toàn thể lần thứ 9, thẩm tra dự án Luật Đường bộ.

Nên nghiên cứu trung tâm hỗn hợp kết nối, điều hành giao thông

Dự thảo luật quy định một số trung tâm quản lý, điều hành giao thông, như Trung tâm quản lý hệ thống giao thông thông minh (Điều 43), Trung tâm quản lý, điều hành đường cao tốc quốc gia (Điều 57), Trung tâm quản lý, điều hành giao thông tuyến (Điều 58).

Qua thẩm tra, có ý kiến trong UBQPAN đề nghị làm rõ quy định về chức năng, nhiệm vụ, hạ tầng... của Trung tâm quản lý, điều hành đường cao tốc quốc gia, đồng thời quy định chi phí thực hiện quản lý, vận hành và bảo trì trung tâm này được bố trí từ nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN), đánh giá tác động quy định này có làm tăng chi phí hoạt động vận tải đường bộ không?

Có ý kiến cho rằng, khoản 1 Điều 43 dự thảo Luật Đường bộ quy định việc thu thập, lưu trữ, phân tích và xử lý dữ liệu của Trung tâm quản lý hệ thống giao thông thông minh giống với nhiệm vụ của Trung tâm chỉ huy giao thông của lực lượng CSGT, quy định tại khoản 2, Điều 67 Luật Trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đường bộ.

"Đều là nơi thu thập, lưu trữ, phân tích và xử lý dữ liệu" để phục vụ quản lý Nhà nước đối với hoạt động đường bộ và chỉ huy, điều hành giao thông. Do đó, đề nghị làm rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, đặc biệt là các thông tin cần thu thập, phân tích, xử lý của hai trung tâm này để tránh trùng lặp, chồng chéo về nhiệm vụ và lãng phí về nguồn lực", Thiếu tướng Nguyễn Thị Xuân, Uỷ viên Thường trực UBQPAN nhấn mạnh.

Góp ý về nội dung này, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai Quản Minh Cường băn khoăn việc bố trí hai trung tâm quản lý, điều hành ở Điều 57 và Điều 58 có cần thiết không, bởi lo ngại sẽ tốn thêm chi phí thực hiện quản lý, vận hành và bảo trì từ NSNN. "Đề nghị nghiên cứu, chỉ cần bố trí Trung tâm quản lý, điều hành đường cao tốc theo tuyến và được kết nối với Trung tâm chỉ huy giao thông của lực lượng CSGT và các trung tâm khác", ông nói.

Phó Chủ tịch chuyên trách Uỷ ban ATGT quốc gia Khuất Việt Hùng cho rằng, trong Luật Trật tự, ATGT đường bộ mô tả về chức năng của Trung tâm chỉ huy giao thông tương đối rõ, còn dự thảo Luật Đường bộ mô tả về Trung tâm quản lý hệ thống giao thông thông minh và Trung tâm quản lý, điều hành đường cao tốc quốc gia thì chưa rõ, cần phải cụ thể hơn.

Như ở Luân Đôn, Trung tâm quản lý, điều hành giao thông là một toà nhà, nhưng bên trong có 3 trung tâm: Trung tâm quản lý hạ tầng giao thông, Trung tâm quản lý vận tải công cộng, Trung tâm chỉ huy, điều khiển, tuần tra giao thông. "Nếu chung nhau thì nên chung được về phần nhà thôi, chứ chức năng hoàn toàn khác nhau, đặc biệt lực lượng Công an còn liên quan vấn đề an ninh, rất khó có thể ngồi chung với nhau trong cùng một chỗ và sử dụng hoàn toàn chung cơ sở dữ liệu, có thể chia sẻ dữ liệu thôi", Phó Chủ tịch chuyên trách Uỷ ban ATGT quốc gia phân tích và nhận định trung tâm ở đây là một khái niệm mang tính kỹ thuật, không phải khái niệm về mặt tổ chức.

Cho ý kiến tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương yêu cầu, nên nghiên cứu trung tâm hỗn hợp, phải được phối hợp, kết nối, liên thông, chia sẻ để điều hành. "Có cần thiết mỗi loại đường một trung tâm hay phân trung tâm theo cấp? Đây là trung tâm có tính chất kỹ thuật, nên thiết kế theo hướng, các sở, ngành cử người ra làm, điều hành hoạt động của trung tâm ở cấp quốc gia như thế nào, cấp tỉnh ra sao, chứ không phải trung tâm thông minh riêng, trung tâm CSGT riêng. Vừa rồi, tôi được xem phần mềm ATGT của Bộ Công an, nếu đề án đó phát triển lên, thiết kế trung tâm hỗn hợp để điều hành đường bộ của mình rất hợp lý", Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Dự án luật chưa điều chỉnh đường trong khu công nghiệp

Liên quan hệ thống giao thông thông minh, Phó Chủ nhiệm UBQPAN Nguyễn Minh Đức cho biết, Bộ Giao thông vận tải đang trong quá trình thực hiện. Với kinh nghiệm của các nước trên thế giới như Singapore, Úc, các nước Tây Âu..., họ đã vận dụng công nghệ AI vào hệ thống giao thông thông minh.

"Chúng tôi cho rằng, hệ thống giao thông thông minh phải tính để hướng tới giải quyết những vấn đề gì đang nóng bỏng nhất của giao thông hiện nay, ví dụ, đối với 2 đô thị lớn là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh phải quy định hệ thống thông minh làm sao cảnh báo, hạn chế thấp nhất ùn tắc giao thông, chứ hiện tại mới chỉ đầu tư hệ thống đèn tín hiệu là chủ yếu. Các nước châu Âu đã cài đặt hệ thống cảnh báo bằng vệ tinh, xe đang đi với tốc độ rất cao, nhưng đến khu vực nguy hiểm thì vệ tinh của họ đã cảnh báo, nếu người điều khiển không xử lý thì xe sẽ tự đi chậm lại. Rồi cả vấn đề khí phát thải xe hơi, trong luật phải tính tới những vấn đề này, phải có luật thì sau này mới triển khai được các ý tưởng...", Phó Chủ nhiệm UBQPAN lý giải.

Đề cập tình trạng tại Đồng Nai mỗi năm có tới 50-55 người tử vong vì TNGT tại đường khu công nghiệp, Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Quản Minh Cường băn khoăn, phạm vi điều chỉnh của luật này có điều chỉnh đường giao thông ở trong khu công nghiệp hay không? Nếu không điều chỉnh thì trật tự ATGT tại đây rất là tùy tiện. "Ngay như câu chuyện cắm biển giao thông, chúng tôi giao Sở Giao thông vận tải cắm biển trong khu công nghiệp thì đơn vị này nói là không phải chức năng của họ. Như vậy thì ai cắm đây? Ban Quản lý khu công nghiệp thì không có chức năng nhiệm vụ. Đây là vấn đề rất mới, chính vì vậy, cần phải bổ sung vào luật nội dung quản lý các tuyến đường nằm trong khu công nghiệp", ông đề nghị.

Dẫn số liệu một khu đô thị có khoảng 20.000 hộ dân, nếu cứ hai hộ có 1 ô tô thì mỗi sáng có khoảng 10.000 ô tô ra khỏi khu đô thị, Phó Chủ tịch chuyên trách Uỷ ban ATGT quốc gia Khuất Việt Hùng cho rằng, nếu khi phê duyệt quy hoạch khu đô thị không tính đến lưu lượng phương tiện, trọng tải lên hệ thống hạ tầng thì sẽ vướng. "Cái này nằm trong phần quy hoạch và quản lý quy hoạch, hạ tầng cứng rất nhiều, nên bổ sung vào Luật Đường bộ. Dự thảo lần 5 Luật Đường bộ có đặt vấn đề một chút nhưng sau lại thấy bỏ ra ngoài", ông kiến nghị thêm.

Khẳng định Luật Đường bộ cũng là dự án luật khó, tại phiên thẩm tra hôm nay có thêm nhiều vấn đề mới phát sinh, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương yêu cầu, sau phiên họp này, Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu; Cơ quan thẩm tra cần tiếp thu, phản ánh toàn bộ ý kiến của các đại biểu với tinh thần hết sức nghiêm túc, trách nhiệm và trí tuệ để đại biểu Quốc hội có cơ sở thảo luận tại kỳ họp sắp tới...