Hội thảo khoa học: Chiến thắng Plei Me - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử

Thượng tướng, TS Lê Huy Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì hội thảo. 

Hội thảo còn có sự tham dự của Đại tướng Phạm Văn Trà, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; lãnh đạo Tổng Cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Viện Chiến lược & Lịch sử Quốc phòng Việt Nam, Tỉnh ủy-HĐND-UBND tỉnh Gia Lai và các cán bộ, chiến sĩ đã trực tiếp chiến đấu trong chiến thắng Plei Me…

Chiến dịch Plei Me - Mốc son chói lọi trong lịch sử kháng chiến của dân tộc

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thượng tướng Lê Huy Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh, Chiến dịch Plei Me vào mùa khô 1965 là chiến dịch tiến công đầu tiên trên chiến trường Tây Nguyên của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam khi đối đầu trực diện với quân Mỹ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. 

Sau hơn 1 tháng chiến đấu (19/10/1965-26/11/1965), Chiến dịch Plei Me đã giành được thắng lợi vang dội, loại khỏi vòng chiến đấu gần 3.000 quân địch, trong đó có 1.700 quân Mỹ, tiêu diệt 1 chiến đoàn bộ binh cơ giới hỗn hợp quân đội ngụy Sài Gòn, diệt và đánh thiệt hại 2 tiểu đoàn quân Mỹ, phá hủy 89 xe quân sự, bắn rơi 59 máy bay…

Thắng lợi của chiến dịch mở ra khả năng hiện thực quân và dân ta hoàn toàn có thể đánh bại quân viễn chinh Mỹ, củng cố niềm tin chiến thắng, cổ vũ khí thế hăng hái quyết tâm đánh Mỹ trên toàn chiến trường, tạo tiền đề cho những trận thắng lớn tiếp theo để đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi đến thành công.

Trình bày tham luận tại hội thảo, Thượng tướng Trương Thiên Tô, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam cho biết, dù lực lượng tham gia chiến dịch với 3 trung đoàn bộ binh và các đơn vị phối thuộc cùng lực lượng vũ trang địa phương, trang bị chủ yếu là vũ khí mang vác, phần lớn vừa hành quân từ miền Bắc vào chiến trường, chưa kịp phục hồi sức khỏe nhưng với quyết tâm cao độ, trải qua hơn 1 tháng chiến đấu, các lực lượng ta đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, tiêu diệt một bộ phận quân Mỹ, góp phần khẳng định quyết tâm dám đánh và biết cách đánh thắng Mỹ của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn đầu đối đầu với chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của đế quốc Mỹ.

60 năm đã trôi qua nhưng tầm vóc và ý nghĩa lịch sử của Chiến thắng Plei Me luôn là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc và lực lượng vũ trang Tây Nguyên nói riêng, của quân đội và nhân dân cả nước nói chung. Đó là thắng lợi của tinh thần, ý chí ngoan cường, sự mưu trí dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà.

Tại hội thảo, Đại tướng Phạm Văn Trà, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, Chiến dịch Plei Me là trận đánh lớn trên chiến trường Đông Dương và tác động mạnh mẽ đến dư luận nước Mỹ. Sau chiến dịch này, Mỹ đã cử Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sang thị sát, kiểm tra, tìm hiểu nguyên nhân tại sao quân đội Mỹ lại bị thiệt hại nhiều như vậy. Điều đó đã cho thấy, Chiến thắng Plei Me là mốc son chói lọi trong lịch sử quân sự Việt Nam. 

Báo cáo Tổng thuật tham luận tại hội thảo, Trung tướng Vũ Cương Quyết, Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam đánh giá: Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, song Chiến thắng Plei Me với ý nghĩa và tầm vóc lớn lao vẫn luôn là đề tài thu hút sự quan tâm, nghiên cứu, tìm hiểu của nhiều nhà chính trị, quân sự, sử học... cả trong nước và ngoài nước.

Tại hội thảo này, Ban Tổ chức đã nhận được 80 báo cáo, tham luận của các cơ quan Trung ương, các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, các địa phương, các tướng lĩnh, sĩ quan, nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học trong và ngoài Quân đội.

Các tham luận đã đề cập một cách toàn diện, hệ thống về Chiến thắng Plei Me, tập trung khẳng định và làm sáng tỏ một số nội dung chủ yếu gồm: Thắng lợi của Chiến dịch Plei Me khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng, quyết sách đúng đắn, sáng tạo, kịp thời, tạo cục diện mới về chiến lược, thúc đẩy bước phát triển của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; Chiến dịch Plei Me là mốc son mở đầu cho những thắng lợi của quân và dân ta trên chiến trường Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; Chiến dịch Plei Me - Tầm vóc thắng lợi, bài học kinh nghiệm và bước phát triển mới về nghệ thuật quân sự; phát huy Chiến thắng Plei Me, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân và các lực lượng vũ trang tỉnh Gia Lai quyết tâm xây dựng, phát triển địa phương văn minh, giàu đẹp.

Chiến thắng Plei Me không chỉ là niềm tự hào, mà còn là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử. Kế thừa truyền thống anh hùng, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân và lực lượng vũ trang tỉnh Gia Lai tiếp tục nêu cao tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp xứng đáng với vùng đất anh hùng - nơi khởi nguồn của Chiến thắng Plei Me vang dội trong lịch sử chống Mỹ, cứu nước.

Bài học lịch sử từ Chiến thắng Plei Me

Trình bày tham luận “Chiến thắng Plei Me khẳng định quyết tâm tìm Mỹ mà đánh, tìm ngụy mà diệt” tại hội thảo, Thiếu tướng Lương Đình Chung, Chính ủy Quân khu 5 cho rằng quyết tâm “Tìm Mỹ mà đánh, tìm ngụy mà diệt” đã thể hiện trong thực tiễn. Nếu Núi Thành chứng minh ý chí “dám đánh”, Vạn Tường thể hiện bản lĩnh “biết đánh” thì Plei Me khẳng định quyết tâm “quyết thắng” bằng nghệ thuật chiến dịch hoàn chỉnh: Vây điểm diệt viện, kéo địch ra ngoài công sự, “nắm thắt lưng địch mà đánh”. Chuỗi chiến thắng ấy là kết tinh của ý chí quyết tâm, nghệ thuật quân sự sáng tạo và sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Đồng quan điểm, Trung tướng, TS Đỗ Minh Xương, Giám đốc Học viện Lục quân trình bày tham luận “Chiến thắng Plei Me - Bước phát triển của nghệ thuật chiến dịch tiến công” đã nhấn mạnh: Chiến thắng Plei Me đánh dấu bước phát triển nghệ thuật chiến dịch tiến công. Trong đó, nổi bật là nghệ thuật xác định đối tượng tác chiến; nghệ thuật vận dụng phương pháp tác chiến; nghệ thuật xác định quy mô, lực lượng chiến dịch; nghệ thuật vận dụng cách đánh chiến thuật.

“Trên cơ sở xác định đúng đối tượng, phương pháp tác chiến, đánh quân ngụy trước, đánh quân Mỹ sau; thực hiện vây điểm để diệt viện, dùng mưu kế lừa dụ quân Mỹ vào đúng địa bàn quyết chiến ta chọn và chuẩn bị trước thế trận để hạn chế điểm mạnh về hỏa lực, sức cơ động của chúng. Đồng thời, phát huy sở trường đánh gần, nhanh chóng tiêu diệt từng bộ phận quân Mỹ”, Trung tướng, TS Đỗ Minh Xương phân tích.

Tham luận của Thiếu tướng Bùi Đức Hiền, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không - Không quân đã làm rõ vai trò của bộ đội phòng không trong Chiến dịch Plei Me. Thắng lợi của Chiến dịch Plei Me đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không trong tác chiến chiến dịch. Đó là: Thường xuyên nghiên cứu, nắm vững và phát triển nghệ thuật chiến dịch; lựa chọn cách đánh phù hợp và nghệ thuật nghi binh, lừa địch; tác chiến hiệp đồng và phát huy sở trường của các lực lượng trong chiến dịch; tận dụng yếu tố địa hình, địa vật; củng cố, xây dựng niềm tin và ý chí quyết chiến, quyết thắng cho bộ đội.

Đồng chí Nguyễn Thị Phong Vũ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Gia Lai tham gia hội thảo với tham luận “Phát huy tinh thần chiến thắng Plei Me, tăng cường sức mạnh đại đoàn kết, xây dựng Gia Lai thành tỉnh phát triển khá của cả nước”. Nội dung tham luận đã khẳng định tầm vóc thắng lợi và những bài học lịch sử của Chiến dịch Plei Me vẫn còn nguyên giá trị đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Phát biểu bế mạc hội thảo, Thượng tướng Phùng Sĩ Tấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam nhấn mạnh: Thắng lợi của Chiến dịch Plei Me đã để lại nhiều bài học lịch sử và kinh nghiệm sâu sắc về phát huy ý chí tiến công, tinh thần chủ động, tổ chức lực lượng, thiết bị chiến trường, lựa chọn cách đánh phù hợp, hiệu quả. Đó là những kinh nghiệm, bài học vẫn còn nguyên giá trị đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Hội thảo này đã có một số ý kiến phát biểu, tham luận của các đồng chí lãnh đạo, tướng lĩnh, sĩ quan, nhân chứng lịch sử thuộc các đơn vị, địa phương tham gia chiến dịch 60 năm trước. Những ý kiến và tham luận đó đã cung cấp nhiều tư liệu quý về Chiến dịch Plei Me. 

Đây là tài liệu nghiên cứu, tuyên truyền, học tập và giáo dục có giá trị về lịch sử chiến tranh để thế hệ trẻ hiểu rõ, hiểu đúng giá trị lịch sử của chiến thắng Plei Me trong tiến trình cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; khơi dậy và phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng tiến công trong thực hiện mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước, nhân dân và Quân đội giao phó.