Hội thảo khoa học quốc tế về phát huy giá trị di sản Hoàng thành Thăng Long

Đồng chí Đinh Tiến Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội đã đến dự hội thảo. Cùng dự hội thảo còn có các chuyên gia UNESCO, Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế - ICOMOS, Hội đồng Bảo tàng quốc tế - ICOM, đại diện UNESCO Việt Nam; các Bộ, ngành cơ quan Trung ương, TP Hà Nội, các Viện Nghiên cứu, các trường đại học trên địa bàn Hà Nội, các Bảo tàng, các Khu di sản thế giới của Việt Nam cùng nhiều nhà khoa học của Việt Nam và thế giới.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND.TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh khẳng định, cuộc khai quật khu di tích Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội là cuộc khai quật lớn trong lịch sử ngành khảo cổ học Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Những khai quật đầu tiên được tiến hành vào tháng 12/2002, tại Di chỉ khảo cổ học 18 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội.

Kết quả khai quật đã phát lộ những dấu tích của Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội trong tiến trình lịch sử trải dài 13 thế kỷ, với các di tích và tầng văn hóa chồng xếp lên nhau. Đây là quần thể di tích, di vật mang bề dày lịch sử - văn hóa lâu đời; là di tích văn hóa, lịch sử và khảo cổ tiêu biểu; là bằng chứng vật chất, phản ánh trình độ kỹ thuật cao, chứa đựng các giá trị về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật. Đồng thời, phản ánh sự giao thoa văn hóa trong một quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc biệt của di tích, Di tích lịch sử và khảo cổ Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Năm 2010, Khu di tích Hoàng thành Thăng Long đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa của thế giới. Kể từ đó đến nay, Chính phủ và UBND.TP Hà Nội và các Bộ, ngành Trung ương đã dành sự quan tâm đặc biệt, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của khu di sản.

TP Hà Nội đã thành lập Ban chỉ đạo triển khai Dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di sản Hoàng Thành Thăng Long và Khu di tích Cổ Loa; chỉ đạo thực hiện nghiêm những cam kết của Chính phủ Việt Nam đối với khuyến nghị của ICOMOS về di sản; tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu lịch sử, khảo cổ, bảo tồn và giới thiệu, quảng bá nhằm phát huy giá trị của Di sản; để Hoàng Thành Thăng Long mãi là niềm tự hào của đất nước và con người Việt Nam.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh cũng đề nghị, các chuyên gia, các nhà khoa học, các nhà quản lý tham gia hội thảo tiếp tục góp nhiều ý tưởng tâm huyết, sáng tạo, đưa ra các giải pháp khả thi để gìn giữ và phát huy giá trị của di sản. Những kết quả của hội thảo sẽ là cơ sở khoa học để thành phố Hà Nội xây dựng phương án khôi phục và tái hiện các di sản kiến trúc cung điện trong thời gian tới; đặc biệt là các giải pháp ứng dụng công nghệ dưới dạng di sản số.

Phát biểu chào mừng hội thảo, ông Phạm Vinh Quang, Tổng thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam, Vụ trưởng Vụ Ngoại giao Văn hóa và UNESCO, Bộ Ngoại giao cũng đã thay mặt Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực của Hà Nội, Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội trong công tác trùng tu, gìn giữ khu di sản. Theo ông Christian Manhart, Hoàng Thành Thăng Long được xem như một hình mẫu về sự phối hợp giữa thành phố, ban quản lý với các chuyên gia, các nhà khoa học trong công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Tuy nhiên, hiện nay còn một số khó khăn trong việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của di sản, nhất là việc bảo tồn và phát huy các di tích khảo cổ nằm sâu dưới lòng đất. Hội thảo này là diễn đàn quan trọng và là dịp để các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách quốc tế và trong nước cùng nhau nhìn lại chặng đường đã qua, thảo luận, trao đổi kinh nghiệm giữa các cơ quan quản lý di sản tương tự của các nước trên thế giới và Việt Nam, tháo gỡ những rào cản, xây dựng chính sách tổng thể bảo tồn và phát huy giá trị của di sản.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chử Xuân Dũng cho biết, hội thảo được tổ chức nhân kỷ niệm 50 năm thực hiện Công ước Di sản Thế giới (1972 - 2022). Hội thảo tổng kết những thành tựu nổi bật trong công tác quản lý, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Khu Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội từ 2002 đến nay, đặc biệt giới thiệu kết quả khai quật khảo cổ học 10 năm gần đẩy tại khu vực Chính điện Kính Thiên (2011 - 2021).

Hội thảo là dịp để các chuyên gia, nhà quản lý trao đổi, để qua đó tìm hiểu kinh nghiệm của những người làm công tác tin nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản trong nước và quốc tế; nghiên cứu so sánh thực tế Việt Nam và các nước khu vực Đông Bắc Á trong công tác nghiên cứu, phục dựng các cung điện thời xưa. Đây cũng là dịp tham vấn khoa học định hướng cho công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị của khu di sản, góp phần thúc đẩy hoạt động quảng bá các giá trị đặc sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội, Việt Nam lan tỏa trong cả nước và ra thế giới.

Theo Ban tổ chức, hội thảo đã nhận được 31 tham luận, gồm 8 tham luận của các chuyên gia quốc tế đến từ Nhật Bản, Pháp, Anh, Italia và 23 tham luận của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, các nhà bảo tồn, quản lý... thuộc các Viện/Trung tâm nghiên cứu, các trường đại học, các cơ quan quản lý văn hóa, các bảo tàng và các Di sản văn hóa thế giới.  

Trong 2 ngày 8 và 9/9, các đại biểu tập trung thảo luận 2 chủ đề. Đó là đánh giá kết quả 20 năm nghiên cứu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, đặc biệt kết quả nghiên cứu 10 năm gần đây, kể từ khi Hoàng thành Thăng Long được vinh danh Di sản văn hóa thế giới. Các đại biểu cũng trao đổi về thực tiễn kinh nghiệm và định hướng, trong đó chú trọng việc định hướng nghiên cứu, phục dựng một số công trình kiến trúc tại khu di tích Hoàng thành Thăng Long, trọng tâm là không gian điện Kính Thiên và Chính Điện Kính Thiên.