Hợp nhất Quảng Bình và Quảng Trị sẽ là đòn bẩy chiến lược đưa Quảng Trị vươn lên thành cực tăng trưởng mới

Sáng 25/6, tại Quảng Bình, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đã làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Bình và Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị về kết quả triển khai thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương và một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị.

Cùng tham dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an. Các đồng chí: Lê Hoài Trung, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Trần Hồng Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương, lãnh đạo Quân khu 4, lãnh đạo các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị tham dự buổi làm việc.

Hình thành cực tăng trưởng mới ở Bắc Trung Bộ

Quảng Bình và Quảng Trị là hai tỉnh giàu truyền thống, có nhiều điểm tương đồng về địa lý, lịch sử và văn hóa. Tình hình kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị đã có bước chuyển rõ nét trong định hình mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững. Trong 6 tháng đầu năm 2025, GRDP của tỉnh Quảng Bình ước tăng 7,74%, cao hơn kịch bản tăng trưởng đề ra đầu năm (7,7%).

Tỉnh Quảng Trị, tăng trưởng kinh tế theo kịch bản ước đạt 7,16%. Tổng thu ngân sách trên địa bàn đến ngày 30/5/2025 đạt 2.141 tỷ đồng, bằng 46% dự toán Trung ương, tăng 12,6% so với cùng kỳ.

Trên địa bàn hai tỉnh, các lĩnh vực văn hóa, xã hội tiếp tục được quan tâm đúng mức; quốc phòng - an ninh được giữ vững; hệ thống chính trị được củng cố vững mạnh. Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số từng bước tạo đột phá về môi trường đầu tư, hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân.

Hai tỉnh đã chuẩn bị nghiêm túc, bài bản về tổ chức và pháp lý để sẵn sàng vận hành mô hình đơn vị hành chính cấp tỉnh mới. Sau khi hợp nhất, sáp nhập, tỉnh Quảng Trị mới có 78 đơn vị hành chính cấp xã (69 xã, 8 phường, 1 đặc khu).

Nhiều tiềm năng to lớn như Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, đường bờ biển dài, nhiều di tích lịch sử, văn hóa...

Bên cạnh đó, tỉnh có 3 cửa khẩu quốc tế (Lao Bảo, La Lay, Cha Lo), cảng nước sâu Hòn La, Mỹ Thủy; hệ thống các tuyến đường giao thông Bắc-Nam, Đông-Tây đồng bộ, hiện đại; có 2 cảng hàng không…

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhiệt liệt biểu dương, đánh giá cao những nỗ lực và kết quả rất đáng khích lệ mà Quảng Bình và Quảng Trị đã đạt được trong thời gian qua; đồng thời cũng chỉ ra những khó khăn, hạn chế, bất cập tồn tại, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, tốc độ phát triển và khả năng thu hút nguồn lực của hai địa phương.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, việc hợp nhất Quảng Bình và Quảng Trị là sự tiếp nối tinh thần lịch sử, truyền thống đoàn kết, gắn bó máu thịt của hai vùng đất kiên trung.

Tỉnh mới có điều kiện định hình mô hình phát triển kinh tế mở, hiện đại, gắn với các trục hành lang kinh tế Đông-Tây, Bắc-Nam; tận dụng tối đa lợi thế không gian ven biển, cảng nước sâu, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế.

Tổng Bí thư gợi mở, tỉnh mới sẽ sở hữu hệ thống giao thông liên vùng đa dạng và đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi để tích hợp, quy hoạch tổng thể và phát triển mạnh mẽ các lĩnh vực kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, logistics và giao thương quốc tế.

Việc hợp nhất sẽ tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, tận dụng hiệu quả hạ tầng cảng biển nước sâu Hòn La, Mỹ Thủy, các khu kinh tế ven biển và vùng nguyên liệu dọc hành lang Đông-Tây. Đây là cơ sở để nâng cao sức cạnh tranh vùng, tăng khả năng thu hút đầu tư quy mô lớn và hình thành một cực tăng trưởng mới ở Bắc Trung Bộ.

Hai tỉnh từng là tuyến đầu của “tuyến lửa” trong kháng chiến, có chung bề dày truyền thống yêu nước, anh hùng và nghĩa tình. Sự hòa quyện giữa văn hóa Hoành Sơn-Nhật Lệ và Bến Hải-Vĩnh Linh, cùng với bản sắc của các dân tộc thiểu số như Vân Kiều, Pa Cô, Chứt, Rục… tạo nên một không gian văn hóa - xã hội đặc sắc, đa dạng.

Với quy mô dân số gần 2 triệu người và nguồn tài nguyên phong phú, tỉnh mới có đủ điều kiện để xây dựng một chính quyền địa phương hiện đại, tự chủ, linh hoạt và sáng tạo hơn, có khả năng dẫn dắt phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng và hội nhập sâu rộng.

Tầm nhìn liên vùng và khát vọng phát triển chung

Để khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế và tính bổ trợ lẫn nhau giữa hai vùng của tỉnh Quảng Trị mới, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị, khẩn trương hoàn tất việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền hai cấp, tuân thủ nghiêm túc Nghị quyết số 60-NQ/TW về đề án sắp xếp, sáp nhập, hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và Kết luận số 150-KL/TW hướng dẫn xây dựng phương án nhân sự cấp ủy cấp tỉnh thuộc diện hợp nhất, sáp nhập và cấp xã thành lập mới; cần tiến hành đồng bộ, công khai, minh bạch, từ tỉnh đến cơ sở; tránh tâm lý chủ quan, đơn giản hóa; đặt phẩm chất, năng lực, hiệu quả làm việc làm tiêu chí hàng đầu, kiên quyết không để xuất hiện tư tưởng cục bộ, lợi ích nhóm hay chia rẽ nội bộ; quan tâm chế độ, chính sách đối với cán bộ trong diện sắp xếp lại, nhất là ở vùng sâu, vùng xa; chuẩn bị đội ngũ cán bộ kế cận có tư duy đổi mới, kết hợp giữa kế thừa kinh nghiệm và phát triển tư duy chiến lược.

Tổng Bí thư chỉ rõ, tỉnh mới đang sở hữu mạng lưới hạ tầng quy mô lớn: Cao tốc Bắc-Nam, đường sắt tốc độ cao, sân bay Đồng Hới và sân bay Quảng Trị (đang triển khai), cảng Hòn La và Mỹ Thủy.

Đây là điều kiện lý tưởng để phát triển các trung tâm logistics, công nghiệp phụ trợ, trung chuyển hàng hóa và năng lượng tái tạo trên hành lang Đông - Tây và Bắc-Nam.

Ngoài ra, với bờ biển dài gần 200km, hệ sinh thái du lịch biển, đảo, sinh thái mạo hiểm và văn hóa tâm linh (Phong Nha-Kẻ Bàng, Cồn Cỏ, La Vang, sông Thạch Hãn...) cần được quy hoạch thành các cụm du lịch trọng điểm, có sức cạnh tranh quốc tế.

Tỉnh cần rà soát lại toàn bộ hệ thống thể chế, chính sách, quy hoạch để tích hợp thống nhất, minh bạch, tạo hành lang pháp lý ổn định, hấp dẫn cho nhà đầu tư và phù hợp với định hướng thể chế phát triển vùng; ưu tiên số hóa các ngành kinh tế chủ lực; chú trọng hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp số tại Đồng Hới và Đông Hà, gắn với chính sách khuyến khích thanh niên, phụ nữ, nông dân khởi nghiệp sáng tạo; phát huy tối đa lợi thế vị trí cửa ngõ hành lang kinh tế Đông - Tây; có cơ chế đặc thù hỗ trợ thanh niên vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số như Vân Kiều, Pa Cô, Chứt, Rục…; tiếp cận giáo dục nghề và kỹ năng mềm, phù hợp với yêu cầu thị trường…

Để chuẩn bị chu đáo và tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh mới, Tổng Bí thư yêu cầu công tác chuẩn bị Đại hội phải được thực hiện nghiêm túc, bài bản, khoa học và đồng bộ.

Văn kiện Đại hội không được phép chỉ là sự “chắp nối” giữa hai chiến lược cũ của Quảng Bình và Quảng Trị mà phải là sự kết tinh của tư duy đổi mới, tầm nhìn liên vùng và khát vọng phát triển chung của một chỉnh thể lớn hơn, mạnh hơn và đa dạng hơn về quy mô, nguồn lực, vị thế và tiềm năng.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy mới phải khẩn trương xây dựng kế hoạch tổng thể về công tác chuẩn bị Đại hội, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tập thể, cá nhân, gắn với tiến độ kiểm tra, giám sát sát sao; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tư tưởng về mục tiêu, ý nghĩa và kỳ vọng của sự hợp nhất.

Tỉnh Quảng Trị mới có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, Tổng Bí thư lưu ý, cần chủ động nắm chắc tình hình cơ sở, đặc biệt ở các địa bàn có yếu tố dân tộc, tôn giáo, biên giới; nâng cao năng lực phân tích, dự báo, phối hợp xử lý tình huống; huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, già làng, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số để lan tỏa thông tin chính thống, tạo đồng thuận và củng cố niềm tin trong nhân dân.

Nhằm đảm bảo quốc phòng-an ninh vững chắc, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, Tổng Bí thư nhấn mạnh, tuyệt đối không để xảy ra sơ hở, bị động, bất ngờ trong quá trình tổ chức lại bộ máy, nhất là tại các địa bàn trọng yếu, các khu vực đang có dự án đầu tư lớn hoặc dễ bị tác động bởi thông tin xấu, độc. Sự ổn định chính trị-xã hội là điều kiện tiên quyết để tỉnh mới vững bước phát triển, hội nhập và nâng cao vị thế trong vùng và cả nước.

Với truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực và khát vọng vươn lên đã hun đúc qua bao thế hệ, Tổng Bí thư tin tưởng việc hợp nhất này trở thành dấu mốc chuyển mình, một đòn bẩy chiến lược đưa Quảng Trị vươn lên trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Bắc Trung Bộ.

Trước đó, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã đến dâng hoa, dâng hương tại Đền thờ Bác Hồ và các Anh hùng liệt sỹ tỉnh Quảng Bình.