Khuyến học, khuyến tài phải thực chất, thiết thực

Cùng dự buổi gặp mặt có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Phạm Gia Túc, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn.

Chung tay xây dựng xã hội học tập

Báo cáo về hoạt động của Hội Khuyến học Việt Nam trong tình hình mới, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Doan, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam cho biết, được thành lập ngày 2/10/1996 theo Quyết định số 122/QĐ-TTg ngày 29/02/1996 của Thủ tướng Chính phủ, Hội có 3 nhiệm vụ chính: Khuyến khích và thúc đẩy phong trào học tập thường xuyên trong nhân dân, tạo điều kiện để mọi công dân được công bằng, bình đẳng trong học tập. Hỗ trợ hoạt động dạy và học trong hệ thống giáo dục từ mầm non đến đại học thông qua các mô hình học tập, tạo điều kiện học tập cho học sinh, sinh viên nghèo, khuyến khích học sinh, sinh viên có thành tích học tập tốt, giúp đỡ giáo viên có hoàn cảnh khó khăn. Hội làm nòng cốt, gắn kết, phối hợp với các lực lượng xã hội chung tay xây dựng xã hội học tập, trong đó mọi người tự giác học tập, học suốt đời và cũng có trách nhiệm giúp người khác học tập.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh, Hội hiện có hơn 27 triệu hội viên, đây là lực lượng nòng cốt trong triển khai nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao. Những người tham gia công tác khuyến học đều là người tâm huyết, thấu hiểu vai trò của giáo dục, khuyến học khuyến tài nên đều thể hiện trách nhiệm cao, đam mê với sự nghiệp trồng người. Hội có mạng lưới thông tin tuyên truyền tương đối rộng; kịp thời triển khai các Nghị quyết của Bộ Chính trị về giáo dục, khoa học công nghệ, bài viết của đồng chí Tổng Bí thư. Đây là luồng sinh khí mới, vừa nhắc nhở, vừa động viên, vừa yêu cầu tất cả mọi người phải học tập suốt đời để phụng sự đất nước, phát triển bản thân.

Quỹ Khuyến học Việt Nam và các cấp được hình thành 100% từ nguồn xã hội hóa. Các cấp hội đã trao học bổng cho hàng triệu người lớn và trẻ em có thành tích học tập xuất sắc, học sinh vươn lên trong học tập, tạo cơ hội cho hàng ngàn học sinh nghèo tiếp tục có cơ hội đến trường. Hội đã xây dựng và nhân rộng được nhiều mô hình học tập: “Gia đình học tập,” “Dòng họ học tập,” “Cộng đồng học tập,” “Đơn vị học tập”; xây dựng Quỹ khuyến học gia đình, dòng họ; phát triển mô hình Giải thưởng “Nhân tài Đất Việt,” “Khuyến học - Tự học thành tài” và học bổng mang tên lời dạy của Hồ Chủ tịch "Học không bao giờ cùng"... Những mô hình này đã góp phần đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy văn hóa học tập suốt đời.

Sau khi nghe các ý kiến trao đổi của đại biểu Hội Khuyến học Việt Nam, phát biểu tại buổi gặp mặt, Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao những hoạt động và kết quả đã đạt được của Hội Khuyến học trong cả nước những năm qua. Đây là tâm huyết, trách nhiệm của Ban Thường vụ Trung ương Hội, hệ thống tổ chức Hội ở khắp các địa phương và trên 27 triệu hội viên trong toàn quốc. Trước bối cảnh và yêu cầu mới đòi hỏi Hội Khuyến học Việt Nam cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, góp phần thiết thực vào mục tiêu xây dựng xã hội học tập, khơi dậy văn hóa học tập trong toàn dân, để mỗi công dân, đặc biệt là những cán bộ, nhân viên trong hệ thống chính trị “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung.”

Đổi mới phương thức hoạt động, sâu sát cơ sở

Trong thời gian tới, Tổng Bí thư gợi mở 4 định hướng trọng tâm. Hội phải khẳng định xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, là nền tảng để hình thành quốc gia học tập, quốc gia đổi mới sáng tạo, gắn liền với khát vọng phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Khuyến học, khuyến tài phải thực chất, thiết thực, hướng đến nâng cao năng suất lao động, nâng tầm trí tuệ, tạo cơ hội phát triển cho mọi người dân, đặc biệt là vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng còn nhiều khó khăn. Học tập suốt đời không chỉ là nhu cầu tự thân của mỗi người dân mà còn là chìa khóa để nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và phát triển đột phá, thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển nhanh, bền vững, giúp cho mỗi công dân trở thành người hữu dụng cho xã hội.

Hội phải đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong khuyến học, khuyến tài, trong bối cảnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, khẩn trương; cần phải xây dựng và thí điểm hồ sơ học tập suốt đời cho công dân, tiến tới triển khai trong toàn quốc; nghiên cứu học tập kinh nghiệm chương trình “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” của Quốc hội. Mỗi trung tâm học tập cộng đồng đều phải được nâng cấp thành trung tâm học tập số, có Internet, có học liệu mở gắn với nhu cầu học tập của người dân, gắn kết chặt chẽ với chương trình chuyển đổi số quốc gia.

Hội Khuyến học Việt Nam phải phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, phát huy vai trò làm đầu mối để kết nối doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, kiều bào và cộng đồng quốc tế, hình thành nguồn lực bền vững, minh bạch, công bằng trong công tác khuyến học, khuyến tài; tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động để góp phần thiết thực vào mục tiêu xây dựng xã hội học tập, khơi dậy văn hóa học tập trong toàn dân.

Hội phải tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp của các cấp ủy, chính quyền. Mỗi bộ, ngành, địa phương cần đưa ra các chỉ tiêu kế hoạch xây dựng xã hội tập và chương trình công tác hằng năm, coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên. Các cơ quan Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm phối hợp theo dõi, kiểm tra, sơ kết, tổng kết, báo cáo kết quả với Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Tổng Bí thư đề nghị, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Mặt Trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa vào kế hoạch tổng kết, đánh giá các quy định liên quan đến hoạt động của Hội, đặc biệt là Chỉ thị số 11- CT/TW, ngày 13/4/2007 của Bộ Chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học” để nhìn nhận rõ những kết quả đạt được, chỉ ra hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn. Trong quá trình đó, Hội Khuyến học Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để tham mưu, kiến nghị những mục tiêu lớn, giải pháp khả thi, hiệu quả. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sớm hoàn thiện, ban hành đề án về sắp xếp các hội và hướng dẫn các địa phương về mô hình tổ chức của Hội Khuyến học.

Hội Khuyến học các cấp cần tinh gọn, hoạt động hiệu quả, tránh hình thức, bảo đảm thực chất, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, cơ sở, đồng thời phát huy tính tự nguyện, tự quản của hội viên. Hội Khuyến học Việt Nam với phạm vi hoạt động rộng và gắn bó mật thiết với quốc sách giáo dục, cần được xem xét để có các quy định phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi để Hội hoạt động hiệu quả, đúng với vai trò, vị thế, tôn chỉ của Hội.

Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam và các cấp Hội cần quan tâm, đổi mới phương thức hoạt động, sâu sát cơ sở, gắn công tác khuyến học, khuyến tài với mục tiêu phát triển con người Việt Nam toàn diện hình thành hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc; khơi dậy mạnh mẽ truyền thống hiếu học, khuyến học, khuyến tài, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào học tập suốt đời trong nhân dân; chú trọng khuyến học trong gia đình, dòng họ, cộng đồng; khuyến khích các hình thức học tập linh hoạt, sáng tạo, không chỉ ở trong nước mà cả trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, dân tộc ta có truyền thống hiếu học, coi trọng nhân tài. Tổng Bí thư nhắc lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu,” đồng thời căn dặn: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân.” Người cũng khẳng định: “Xã hội càng đi tới, công việc càng nhiều, máy móc càng tinh xảo. Mình mà không chịu học thì lạc hậu, mà lạc hậu là bị đào thải, tự mình đào thải mình.” Tư tưởng của Bác là kim chỉ nam cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo và khuyến học, khuyến tài của nước ta. Với tinh thần xây dựng xã hội tập, khuyến học, khuyến tài, chính là đầu tư chiến lược cho tương lai của dân tộc, Tổng Bí thư mong muốn, mỗi gia đình phải trở thành một tế bào học tập, mỗi người dân là một công dân học tập suốt đời. Đây là con đường tất yếu để Việt Nam vươn lên mạnh mẽ, thực hiện khát vọng hùng cường, thịnh vượng.