Lần đầu tiên có Thông tư riêng về mô hình trường phổ thông nội trú
Thông tư 12 được xây dựng nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục tại khu vực biên giới, trong đó có chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, được nhấn mạnh tại các Nghị quyết số 71, Nghị quyết số 281, Nghị quyết số 298.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư số 12/2026 về Quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông nội trú (Thông tư số 12). Theo Bộ GD&ĐT, việc ban hành Thông tư tạo hành lang pháp lí thống nhất cho việc tổ chức và vận hành mô hình trường phổ thông nội trú; góp phần bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh tại các xã biên giới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương, đồng thời tăng cường quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.
Thông tư 12 lần đầu tiên quy định đầy đủ, toàn diện các nội dung về tổ chức và hoạt động của trường phổ thông nội trú (PTNT), bao gồm: Nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường; cơ cấu tổ chức; quản lí hoạt động giáo dục; đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên và nhân sự hỗ trợ; học sinh; cơ sở vật chất; tài chính; và mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Theo quy định, trường PTNT là loại hình trường chuyên biệt do Nhà nước thành lập tại các xã biên giới đất liền, nhằm tạo điều kiện học tập cho học sinh khu vực này, thúc đẩy công bằng trong tiếp cận giáo dục và phát triển nguồn nhân lực cho địa phương. Thông tư cũng quy định hệ thống trường PTNT gồm: Trường PTNT tiểu học và trung học cơ sở; trường PTNT trung học cơ sở và trung học phổ thông; trường PTNT liên cấp từ tiểu học đến trung học phổ thông.
Về phân cấp quản lí, trường PTNT tiểu học và trung học cơ sở do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập, UBND cấp xã quản lí. Trường PTNT có cấp học cao nhất là trung học phổ thông do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập, sở GD&ĐT quản lí. Sở GD&ĐT chủ trì, phối hợp với UBND cấp xã xây dựng nội dung phối hợp trong công tác quản lí và tổ chức các hoạt động giáo dục đối với trường PTNT. Thông tư cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc bảo đảm điều kiện hoạt động của trường PTNT.
Đối với quy mô, địa điểm, Thông tư 12 quy định địa điểm xây dựng trường PTNT phải bảo đảm khai thác tối đa điều kiện tự nhiên; có khả năng ứng phó thiên tai (sạt lở đất, bão, lũ) và tác động của biến đổi khí hậu (nắng, gió, nhiệt độ); đồng thời bảo đảm hạ tầng kĩ thuật có liên quan như điện, nước sạch, nước thải, giao thông, viễn thông. Thông tư 12 quy định, tổng diện tích đất xây dựng mỗi trường từ 5 ha đến 10 ha, quy mô khoảng 30 lớp/trường, tương ứng với khoảng 1.000 học sinh/trường. Tuy nhiên, quy mô, diện tích xây dựng phải bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng đáp ứng của cơ sở vật chất tại từng địa phương.
Về cơ cấu tổ chức, ngoài các tổ chức theo Điều lệ trường phổ thông, trường PTNT được phép thành lập tối đa 3 tổ giáo dục đặc thù. Các tổ giáo dục đặc thù có nhiệm vụ hỗ trợ hiệu trưởng trong công tác giáo dục, quản lí, chăm sóc, nuôi dưỡng học sinh nội trú và bán trú buổi trưa.
Thông tư 12 quy định đối tượng tuyển sinh là học sinh trong độ tuổi theo quy định đối với từng cấp học; thường trú tại xã biên giới nơi trường đặt trụ sở hoặc tại các xã biên giới liền kề hoặc là con cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang đang công tác tại xã biên giới. Đồng thời, Thông tư quy định cụ thể thứ tự ưu tiên trong tuyển sinh học sinh nội trú. Trường hợp xét đến thứ tự ưu tiên nào mà số học sinh đăng ký học sinh nội trú nhiều hơn chỉ tiêu còn lại thì trường PTNT thực hiện tuyển sinh theo tiêu chí do Sở GD&ĐT tạo hướng dẫn.
Ngoài ra, Thông tư 12 cũng quy định, Trường PTNT có thể tuyển sinh học sinh nước láng giềng khi được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ theo quy định của pháp luật. Bên cạnh thực hiện chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành, thực hiện khung kế hoạch thời gian năm học theo quy định phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và nhà trường, trường PTNT còn thực hiện các hoạt động giáo dục đặc thù được nêu rõ trong Thông tư 12...