Lương giáo viên được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp
Sáng 16/6, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà giáo với 451/460 (94,35%) đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành. Luật gồm 9 chương, 42 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Đáng chú ý, việc áp dụng Luật Nhà giáo đối với nhà giáo trong trường của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, lực lượng vũ trang nhân dân do Chính phủ quy định.
Cấm ép buộc học thêm dưới mọi hình thức
Báo cáo giải trình, tiếp thu chỉnh lý dự thảo luật do Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội (UBVHXH) Nguyễn Đắc Vinh trình bày cho biết, về những việc không được làm (Điều 11), có ý kiến đề nghị bổ sung khái niệm "dạy thêm"; quy định quản lý dạy thêm, học thêm để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường; giao Chính phủ xây dựng bộ quy chế về dạy thêm, học thêm và cấm nhà giáo dạy thêm trái quy định pháp luật; đề nghị cấm nhà giáo dạy thêm học sinh mình đang trực tiếp giảng dạy.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho rằng, nội dung về dạy thêm, học thêm đã được giải trình cụ thể tại Báo cáo số 1256/BC-UBTVQH15 ngày 17/4/2025. Việc quản lý dạy thêm, học thêm thuộc phạm vi điều chỉnh của của Luật Giáo dục và sẽ được quy định cụ thể ở văn bản hướng dẫn thi hành.
"Dự thảo luật không cấm việc dạy thêm, học thêm, chỉ quy định nhà giáo không được ép buộc người học tham gia học thêm dưới mọi hình thức nhằm hạn chế, khắc phục tình trạng học thêm, dạy thêm tràn lan và trục lợi từ hoạt động dạy thêm, học thêm. Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban văn bản quy định về dạy thêm, học thêm, trong đó đã thể hiện rõ nội dung cấm nhà giáo dạy thêm cho học sinh mà mình đang trực tiếp giảng dạy", ông nêu rõ.
Việc trả lương cho nhà giáo ngoài công lập căn cứ điều kiện thực tiễn
Đối với chính sách tiền lương, phụ cấp (Điều 23), có ý kiến băn khoăn về quy định lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; đề nghị thay bằng quy định xây dựng bảng lương riêng cho nhà giáo; quy định rõ mức lương khởi điểm của nhà giáo; rà soát quy định về tiền lương của nhà giáo áp dụng với cơ sở giáo dục thực hiện tự chủ để bảo đảm tính khả thi về nguồn lực tài chính.
Theo UBTVQH, nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập là viên chức; do vậy, lương của nhà giáo thực hiện theo thang bậc lương hành chính sự nghiệp áp dụng chung cho đối tượng viên chức.
Dự thảo luật quy định nguyên tắc lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Kết luận số 91-Kl/TW của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Việc quy định chi tiết về tiền lương và phụ cấp đối với nhà giáo, bao gồm hệ số, mức lương khởi điểm, cơ chế xếp lương cho nhà giáo trong cơ sở giáo dục đã thực hiện tự chủ... sẽ được Chính phủ quy định chi tiết trong văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm tính linh hoạt, khả thi và tương quan, công bằng với viên chức trong hệ thống chính trị.
Cũng có ý kiến đề nghị chỉnh lý quy định về lương của nhà giáo, bảo đảm công bằng giữa nhà giáo khu vực công lập và khu vực ngoài công lập. Chủ nhiệm UBVHXH Nguyễn Đắc Vinh cho hay, dự thảo luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 8 có quy định về chính sách tiền lương áp dụng đối với nhà giáo ngoài công lập bảo đảm không ít hơn tiền lương của nhà giáo công lập có cùng trình độ đào tạo, cùng chức danh. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đại biểu cho rằng, quy định này là không hợp lý, vi phạm nguyên tắc tự nguyện, tự chủ của cơ sở giáo dục ngoài công lập, có thể dẫn đến việc tăng học phí và các khoản phụ thu khác, ảnh hưởng đến chính sách xã hội hóa giáo dục. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 8, dự thảo luật được chỉnh lý theo hướng tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động.
"Trên thực tế, để thu hút đội ngũ nhà giáo giỏi, nhiều cơ sở giáo dục ngoài công lập sẵn sàng trả mức lương, thu nhập cao hơn nhiều so với mức lương hiện hưởng của nhà giáo trong khu vực công lập có cùng trình độ, cùng chức danh. Do vậy, để bảo đảm quyền tự chủ của cơ sở giáo dục ngoài công lập trong việc trả lương cho nhà giáo căn cứ vào điều kiện thực tiễn, UBTVQH xin được giữ quy định như dự thảo luật", ông lý giải.
Điều 11. Những việc không được làm
1. Nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập không được làm những việc viên chức không được làm theo quy định của pháp luật về viên chức và quy định khác của pháp luật có liên quan. Nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập không được thực hiện các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động theo quy định của pháp luật về lao động và quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Ngoài quy định tại khoản 1 Điều này, nhà giáo không được làm các việc sau đây:
a) Phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức;
b) Gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá người học;
c) Ép buộc người học tham gia học thêm dưới mọi hình thức;
d) Ép buộc người học nộp các khoản tiền hoặc hiện vật ngoài quy định của pháp luật;
đ) Lợi dụng chức danh nhà giáo và hoạt động nghề nghiệp để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
3. Những việc tổ chức, cá nhân không được làm đối với nhà giáo bao gồm:
a) Không thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với nhà giáo theo quy định của pháp luật;
b) Đăng tải, phát tán thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của nhà giáo trong hoạt động nghề nghiệp khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền;
c) Các việc không được làm khác theo quy định của pháp luật.