Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xét xử của Tòa án các cấp

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai quyết liệt, quy mô lớn

Tại hội nghị, Đoàn tiến hành kiểm tra, giám sát 4 nội dung, gồm: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức, hoạt động của các cơ quan, đơn vị ở địa phương của Tòa án nhân dân tối cao khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn 2026 - 2030 từ 10% trở lên theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng; công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; việc thực hiện kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng, đảng viên và tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý theo Quy định số 366, ngày 30/8/2025 và Kết luận số 12, ngày 19/3/2026 của Bộ Chính trị.

Qua nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu tại hội nghị, Đoàn kiểm tra ghi nhận công tác quán triệt, triển khai nghị quyết được Đảng ủy Tòa án nhân dân tối cao thực hiện nghiêm túc, đồng bộ. Việc lãnh đạo, chỉ đạo sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai quyết liệt, quy mô lớn: Đã tinh gọn từ 4 cấp xuống còn 3 cấp; kết thúc hoạt động 693 tòa án nhân dân cấp huyện, tổ chức lại thành 355 tòa án nhân dân khu vực; hợp nhất 63 tòa án nhân dân cấp tỉnh, thành 34 đơn vị. Đây là một trong những thành công trong việc lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức sắp xếp bộ máy lớn nhất trong hệ thống tư pháp.

Cùng với đó, công tác tham mưu chiến lược và hoàn thiện thể chế có khối lượng lớn, phạm vi rộng: Đã trình Bộ Chính trị thông qua 1 đề án lớn về Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế; đang triển khai 3 đề án trọng điểm cấp Trung ương; từ ngày 1/7/2025 đến nay, đã tham gia xây dựng 5 dự án luật, 9 nghị định, 12 thông tư liên tịch.

Đoàn Kiểm tra đánh giá công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật, hướng dẫn áp dụng pháp luật được đẩy mạnh: Đang xây dựng 13 nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán, 12 thông tư của Chánh án, 1 thông tư liên tịch chủ trì và 11 thông tư liên tịch phối hợp, là cơ sở quan trọng bảo đảm áp dụng thống nhất hệ thống pháp luật.

Ngành cũng ban hành nhiều văn bản về chuyển đổi số, xây dựng Tòa án điện tử, chiến lược dữ liệu, chữ ký số, phần mềm quản lý nghiệp vụ, cập nhật dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", an toàn thông tin và thủ tục tố tụng trên môi trường số, thể hiện quyết tâm xây dựng Tòa án điện tử của Đảng ủy Tòa án nhân dân tối cao.

"Pháo đài" chính trị - pháp lý vững chắc, củng cố niềm tin của nhân dân

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, nói đến Tòa án là nói đến ý nghĩa thiêng liêng của công lý, công bằng - sự liêm chính, công minh - niềm tin và chỗ dựa của nhân dân. Đây là niềm tự hào, cũng là trách nhiệm rất lớn của ngành Tòa án nhân dân đối với đất nước.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Tòa án không trực tiếp tạo ra lợi nhuận nhưng tạo ra sự an tâm. Trong kinh tế, "an tâm" chính là nền tảng của mọi quyết định đầu tư và phát triển. "Nếu Viện kiểm sát đóng vai trò "người canh gác" tính thượng tôn pháp luật thì Tòa án chính là "người cầm lái" trong việc đảm bảo sự công bằng và minh bạch - 2 yếu tố tiên quyết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Định hướng một số nội dung trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, ngành Tòa án nhân dân phải luôn quán triệt sâu sắc và thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng về đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ chiến lược, các chủ trương đột phá để phát triển đất nước.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm tốt công tác tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước và triển khai thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; về cải cách tư pháp và đổi mới xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển đất nước.

Tòa án nhân dân các cấp thực hiện đầy đủ 7 luật, 2 nghị quyết của Quốc hội khóa XV và 5 pháp lệnh, 9 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ đã ban hành như: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế năm 2025; Nghị quyết số 33 ngày 12/11/2021 về tổ chức phiên tòa trực tuyến...

Nhấn mạnh yêu cầu và nhiệm vụ của đất nước trong giai đoạn mới không chỉ là làm nhiều, mà phải làm hiệu quả, làm đến cùng đo đếm được kết quả, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xét xử của Tòa án các cấp - đây là nhiệm vụ trung tâm của ngành Tòa án, cũng là nhiệm vụ trung tâm của cải cách tư pháp.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý đánh giá toàn diện mô hình Tòa án nhân dân 3 cấp bằng chỉ số cụ thể, như: Án tồn, án quá hạn, chất lượng xét xử, thời gian giải quyết, mức độ hài lòng của người dân. Đồng thời, cần lượng hóa đóng góp của Tòa án đối với phát triển kinh tế, có thể thông qua giải quyết tranh chấp thương mại, phá sản, bảo vệ quyền sở hữu, cải thiện môi trường đầu tư.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: Chuyển đổi số phải gắn trực tiếp với hoạt động xét xử: Không chỉ có phần mềm, mà phải đạt được mục tiêu giảm thời gian, tăng minh bạch, nâng cao chất lượng.

Ngành Tòa án nhân dân siết chặt đánh giá cán bộ theo sản phẩm công việc, gắn với kết quả xét xử, trách nhiệm cá nhân và người đứng đầu; làm tốt công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế, nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm, để không ngừng nâng cao năng lực hoạt động của Tòa án trong nước, nhất là trong xét xử, giải quyết những vụ án, vụ việc có yếu tố nước ngoài, có tính quốc tế và tham gia tích cực vào nền tư pháp quốc tế. Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, Tòa án nhân dân tiếp tục có bước phát triển vượt bậc trong thời gian tới, thực sự trở thành biểu tượng của công lý, công bằng, của niềm tin và lẽ phải, là "pháo đài" chính trị - pháp lý vững chắc, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, các ý kiến của Đoàn Kiểm tra, giám sát, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng khẳng định Đảng ủy Tòa án nhân dân tối cao sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo toàn ngành để thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết trụ cột và các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư để tiếp tục nâng cao chất lượng công tác xét xử, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đẩy mạnh cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và đặc biệt Tòa án phải thực sự đóng góp vào sự kiến tạo, phát triển đối với đất nước trong tình hình mới.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trồng cây lưu niệm trong khuôn viên Tòa án nhân dân tối cao.