Nâng tầm Giải thưởng Sách Quốc gia có sức lan tỏa rộng, định hướng giá trị, tôn vinh tác phẩm xuất sắc
Tối 8/3, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam đã tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tại Hà Nội. Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lẵng hoa chúc mừng.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương dự và phát biểu tại buổi lễ.
Về phía Ban tổ chức, dự chương trình có đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL). Cùng dự buổi lễ còn có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành trung ương và địa phương, các hội đồng chấm giải, hội đồng giải thưởng, các tác giả, dịch giả, các nhà xuất bản và đơn vị liên kết vinh dự được nhận giải thưởng.
Giải thưởng Sách Quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2018. Sau 7 kỳ tổ chức, tại mùa giải thứ VIII, Giải thưởng tiếp tục được tổ chức với tinh thần đổi mới, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng, trong đó trọng tâm là điều chỉnh cơ cấu, tiêu chí và phương thức xét chọn nhằm mở rộng khả năng phát hiện, tôn vinh nhiều hơn các bộ sách, tác phẩm có giá trị thực tiễn và sức lan tỏa xã hội. Dự Giải thưởng lần thứ VIII có 397 tên sách và bộ sách (512 cuốn) của 46/52 nhà xuất bản trong cả nước, nhiều hơn mùa giải lần VII là 25 tên sách và bộ sách, 57 cuốn sách. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” ghi nhận hơn 150 cuốn sách được đề cử từ độc giả. Căn cứ vào kết quả các vòng chấm chọn, kết quả bỏ phiếu của Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia, Cục Xuất bản, In và Phát hành và Hội Xuất bản Việt Nam đã trình Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, tôn vinh 50 cuốn sách, bộ sách.
Phát biểu tại lễ trao giải, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân dận Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định: Giải thưởng Sách Quốc gia ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cao quý của Nhà nước trong lĩnh vực xuất bản; có ý nghĩa thiết thực trong việc tôn vinh các tác phẩm có giá trị về tư tưởng, học thuật, văn hóa, khoa học và nghệ thuật; động viên, khích lệ đội ngũ tác giả, dịch giả, nhà nghiên cứu, nhà xuất bản và những người làm sách tiếp tục lao động sáng tạo, cống hiến vì sự phát triển của đất nước. Qua các lần tổ chức, Giải thưởng đã trở thành một dấu ấn có ý nghĩa trong đời sống văn hóa tinh thần của xã hội. Những tác phẩm được vinh danh hôm nay không chỉ là thành quả của lao động trí tuệ nghiêm túc, bền bỉ và trách nhiệm, mà còn phản ánh sức sống của nền học thuật, của đời sống văn hóa, của khát vọng cống hiến và tinh thần phụng sự Tổ quốc.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã biểu dương, ghi nhận, cảm ơn những đóng góp to lớn của đội ngũ những người làm công tác xuất bản trong cả nước; những người bền bỉ chắt lọc tri thức, gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần của dân tộc; đồng thời góp phần đưa tinh hoa tri thức nhân loại đến với bạn đọc Việt Nam.
Cũng theo đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, ngày nay, thế giới đang bước vào thời kỳ phát triển mới với kinh tế tri thức, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ về nguồn lực con người, về tri thức và sức mạnh mềm văn hóa. Trong bối cảnh đó, vai trò của sách, của hoạt động xuất bản và của văn hóa đọc càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Để ngành xuất bản nói chung và Giải thưởng Sách quốc gia nói riêng tiếp tục phát huy vai trò, ý nghĩa và giá trị trong giai đoạn mới, các cơ quan quản lý, các nhà xuất bản, đội ngũ tác giả, dịch giả và những người làm sách quan tâm thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể là tiếp tục nâng cao chất lượng tư tưởng, học thuật và giá trị văn hóa của mỗi tác phẩm. Mỗi cuốn sách phải thực sự là sản phẩm kết tinh của trí tuệ, trách nhiệm xã hội và bản lĩnh văn hóa; góp phần lan tỏa tri thức, bồi dưỡng tâm hồn, định hướng giá trị, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý chí tự cường và khát vọng phát triển đất nước.
Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản. Cần chủ động phát triển xuất bản điện tử, sách nói, thư viện số, các nền tảng đọc hiện đại; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ mới trong biên tập, quản lý, phát hành và quảng bá sách; từng bước xây dựng hệ sinh thái xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của bạn đọc trong thời đại số.
Phát triển mạnh mẽ văn hóa đọc trong toàn xã hội. Đây phải được xác định là mục tiêu cốt lõi, nền tảng lâu dài cho phát triển tri thức và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần mở rộng không gian đọc trong gia đình, nhà trường, cộng đồng, cơ quan, đơn vị; đặc biệt quan tâm bồi dưỡng thói quen đọc sách trong thế hệ trẻ, để đọc sách thực sự trở thành nhu cầu tự thân, nếp sống đẹp và nguồn cảm hứng học tập suốt đời.
Tăng cường hợp tác quốc tế về xuất bản và dịch thuật. Xuất bản cần trở thành một kênh quan trọng để quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, văn hóa Việt Nam ra thế giới; đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa tri thức nhân loại, góp phần nâng cao dân trí, mở rộng tầm nhìn và làm giàu đời sống học thuật trong nước.
Tiếp tục nâng tầm Giải thưởng Sách quốc gia, xây dựng Giải thưởng trở thành một thiết chế văn hóa có uy tín cao, có sức lan tỏa rộng, có khả năng định hướng giá trị, phát hiện, tôn vinh và quảng bá ngày càng nhiều hơn những tác phẩm thật sự xuất sắc; để sau giải thưởng, các cuốn sách hay tiếp tục đến được với đông đảo bạn đọc, đi vào đời sống xã hội, phát huy hiệu quả lâu dài.
Đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cũng bày tỏ tin tưởng, với truyền thống hiếu học, trọng tri thức và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam, ngành Xuất bản nước ta sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa; văn hóa đọc sẽ ngày càng được lan tỏa sâu rộng; Giải thưởng Sách quốc gia sẽ ngày càng khẳng định uy tín, chất lượng và giá trị, trở thành biểu tượng đẹp của trí tuệ, sáng tạo và cống hiến vì sự phát triển văn hóa, con người và đất nước Việt Nam.
Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã tôn vinh 2 tác phẩm được trao Giải A: "Lịch sử Việt Nam bằng hình" (tác giả: Đông A và nhiều tác giả; NXB Đại học Sư phạm; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A); bộ sách “Lịch sử văn minh thế giới” (11 phần, 45 cuốn của tác giả: Will & Ariel Durant; nhóm dịch giả: Huỳnh Ngọc Chiến, Phan Thanh Lưu, Phạm Viêm Phương, Bùi Thanh Châu, Bùi Xuân Linh, Đỗ Lan; NXB Khoa học xã hội và Viện Giáo dục IRED).
Ban tổ chức cũng đã trao 17 Giải B; 23 Giải C; 5 Giải Khuyến khích; 5 Giải Sách được bạn đọc yêu thích. Đáng chú ý, trong số 17 tác phẩm đạt Giải B có 2 tác phẩm còn được trao Giải Bạn đọc yêu thích là “Gánh gánh… gồng gồng...” (tác giả: Xuân Phượng; NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh); “Khéo khôn với tiền tránh những ưu phiền” (tác giả: Lê Thị Thúy Sen; minh hoạ: Thăng Fly; NXB Kim Đồng). 3 tác phẩm khác được trao Giải Bạn đọc yêu thích, bao gồm: “Mưa đỏ” (tác giả: Chu Lai; NXB Quân đội nhân dân; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần tri thức Văn hóa Sách Việt Nam); "Thư cho em (Chuyện tình tướng Hoàng Đan và vợ qua lời kể con trai) (tác giả: Hoàng Nam Tiến; NXB Hội Nhà văn; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam); “Tư duy mở” (tác giả: Nguyễn Anh Dũng; NXB Dân trí; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần S Books).
17 tác phẩm đạt Giải B:
“Từ điển ngôn ngữ học” (tác giả: Nguyễn Thiện Giáp; NXB Đại học Quốc gia Hà Nội); “Phác thảo điện ảnh Việt Nam thời đổi mới và hội nhập” (tác giả: TS Ngô Phương Lan; NXB Hội Nhà văn; Đơn vị liên kết: Công ty CP Văn hóa và Truyền thông Liên Việt); “Quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả - Cơ sở lý luận và thực tiễn ở Việt Nam hiện nay” (tác giả: PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, PGS.TS Lê Hải Bình (đồng chủ biên); NXB Chính trị Quốc gia Sự thật); “Thế giới đang thay đổi: Trật tự đa cực xuất hiện” (tác giả: TS Nguyễn Văn Hưởng, ThS Nguyễn Thế Tuấn; NXB Thông tin và Truyền thông); “Lĩnh Nam chích quái” (Khảo luận - Dịch chú - Nguyên bản chữ Hán) (tác giả: Nguyễn Thị Oanh; NXB Khoa học xã hội; Đơn vị liên kết: Công ty TNHH Sách và Truyền thông Việt Nam (Nhà sách Tri thức Trẻ); “Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ 21” (tác giả: Phạm Sỹ Thành, Nguyễn Tuệ Anh; NXB Thông tin và Truyền thông; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời Đại (TIMES); “ Tuyển tập những bệnh án lâm sàng đặc sắc” (Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh; Chủ biên: PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, GS.TS.BS Trương Quang Bình; NXB Y học: “Viết lại mã sự sống” (tác giả: Walter Isaacson; người dịch: Hiền Nguyễn, Lưu Trung Kiên; NXB Thế giới; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Sách Omega Việt Nam); “Gánh gánh…gồng gồng...” (tác giả: Xuân Phượng; NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh); “Trên đỉnh giời” (tác giả: Y Ban; NXB Phụ nữ Việt Nam; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Sách Tao Đàn); “Theo dấu chân Người” (tác giả: Trình Quang Phú; NXB Hội Nhà văn”; “Kể chuyện Điện Biên Phủ” (lời: Hữu Mai; tranh: Nguyễn Thế Phương; NXB Kim Đồng); “Sống” (tác giả: Hải Anh - Pauline Guitton; người dịch: Hồng Minh; NXB Kim Đồng; “Đại náo nhà ông ngoại” (tác giả: Nguyễn Xuân Thủy; NXB Kim Đồng); “Khéo khôn với tiền tránh những ưu phiền” (lời: Lê Thị Thúy Sen; minh họa: Thăng Fly; NXB Kim Đồng); “Những ô cửa gió lộng” (tác giả: Lưu Tuấn Anh; NXB Kim Đồng); “Thảo Cầm Viên Sài Gòn - Kho báu trong lòng thành phố” (biên soạn: Võ Thị Mai Chi; hình ảnh: Kan Nguyễn - Mai Chi; hiệu đính: Thảo Cầm Viên Sài Gòn; NXB Trẻ).