Người dân không cần bổ sung thông tin về mống mắt cho đến khi đổi thẻ căn cước
Luật Căn cước vừa được Quốc hội thông qua sáng 27/11 bổ sung việc thu thập mống mắt trong thông tin căn cước để làm cơ sở đối soát và xác thực thông tin của mỗi cá nhân. Vậy, người dân đã có thẻ căn cước có phải bổ sung thông tin mống mắt trong thông tin căn cước hay không?
Theo quy định của Điều 15, Luật Căn cước, thông tin trong Cơ sở dữ liệu căn cước gồm: Thông tin quy định từ khoản 1 đến khoản 18, khoản 24 và khoản 25 Điều 9 của luật (họ, chữ đệm và tên khai sinh; tên gọi khác; số định danh cá nhân; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; nơi sinh; nơi đăng ký khai sinh; quê quán; dân tộc; tôn giáo; quốc tịch; nhóm máu; số CMND 9 số; ngày, tháng, năm cấp, nơi cấp, thời hạn sử dụng của thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân, CMND 12 số đã được cấp; họ, chữ đệm và tên, số định danh cá nhân, số CMND 9 số, quốc tịch của cha, mẹ, vợ, chồng, con, người đại diện hợp pháp, người được đại diện; nơi thường trú; nơi tạm trú; nơi ở hiện tại; ngày, tháng, năm chết hoặc mất tích; số thuê bao di động, địa chỉ thư điện tử).
Cùng với đó là thông tin nhân dạng; thông tin sinh trắc học gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt, ADN, giọng nói; nghề nghiệp, trừ lực lượng QĐND, CAND, Cơ yếu; trạng thái của căn cước điện tử; trạng thái của căn cước điện tử được thể hiện dưới hình thức khóa, mở khóa và các mức độ định danh điện tử.
Theo Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới, khoa học hiện nay đã chứng minh, cùng với vân tay, mống mắt của một người có cấu trúc đường vân phức tạp và duy nhất đối với mỗi người, không thay đổi nhiều theo thời gian. Vì vậy, bên cạnh việc thu thập vân tay, dự thảo luật đã bổ sung quy định thu thập mống mắt trong thông tin căn cước để làm cơ sở đối soát và xác thực thông tin của mỗi cá nhân; hỗ trợ trong những trường hợp không thu nhận được vân tay của một người.
Việc bổ sung thu thập thông tin mống mắt vào Cơ sở dữ liệu căn cước là quy định mới của Luật Căn cước năm 2023 so với Luật Căn cước công dân năm 2014. Việc thu thập thông tin này được thực hiện khi thực hiện thủ tục cấp, cấp đổi thẻ căn cước. Luật Căn cước không quy định thủ tục riêng về thu thập thông tin mống mắt.
Bên cạnh đó, Luật Căn cước cũng quy định chuyển tiếp về giá trị sử dụng của thẻ căn cước công dân đã được cấp cho công dân được sử dụng đến hết thời hạn được cấp. Do vậy, trường hợp người đã được cấp thẻ căn cước công dân thì không phải thực hiện việc bổ sung thông tin mống mắt; chỉ khi nào họ có nhu cầu cấp thẻ căn cước thì mới phải thu thập thông tin này theo quy định của Luật Căn cước.
Cũng theo Điều 16 dự thảo luật, thông tin trong Cơ sở dữ liệu căn cước được thu thập, cập nhật, điều chỉnh từ các nguồn: Từ việc kết nối, chia sẻ thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác; từ tàng thư căn cước; hồ sơ cấp, quản lý thẻ căn cước; hồ sơ cấp, quản lý giấy chứng nhận căn cước; từ cá nhân là chủ thể của thông tin.
Đối với thông tin sinh trắc học về ADN và giọng nói được thu thập khi người dân tự nguyện cung cấp hoặc cơ quan tiến hành tố tụng hình sự, cơ quan quản lý người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong quá trình giải quyết vụ việc theo chức năng, nhiệm vụ có thực hiện trưng cầu giám định hoặc thu thập được thông tin sinh trắc học về ADN, giọng nói của người dân thì chia sẻ cho cơ quan quản lý căn cước để cập nhật, điều chỉnh vào Cơ sở dữ liệu căn cước.
Như vậy, người dân cũng không bắt buộc phải cung cấp thông tin sinh trắc học về ADN và giọng nói, mà việc này do cơ quan chức năng thu thập theo nhiều cách khác nhau.