Những điểm mới căn bản của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)
Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng sẽ trình Quốc hội khóa XV xem xét và thông qua tại Kỳ họp thứ 9.
Theo cơ quan chủ trì xây dựng, những nội dung sửa đổi căn bản của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) bao gồm:
1. Sửa đổi các nội dung liên quan đến hình phạt tử hình, trong đó: Dự kiến bỏ hình phạt tử hình và thay thế bằng hình phạt tù chung thân không xét giảm án (vẫn bảo đảm cách ly người phạm tội ra khỏi đời sống xã hội) tại 8/18 tội danh có khung hình phạt tử hình ở Bộ luật Hình sự hiện hành: Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh; Tội vận chuyển trái phép chất ma tuý; Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; Tội gián điệp; Tội tham ô tài sản; Tội nhận hối lộ. Bên cạnh đó, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sửa đổi một số quy định khác liên quan đến hình phạt tử hình như: Bổ sung quy định về việc Tòa án có thể tuyên hoãn thi hành án tử hình 2 năm đối với người bị kết án tại thời điểm tuyên bản án tử hình; bổ sung trường hợp không thi hành án tử hình đối với người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối, người nhiễm HIV đã chuyển giai đoạn AIDS, đang có nhiễm trùng cơ hội.
2. Nâng định lượng là tiền đối với các tội danh có định lượng là tiền làm căn cứ định tội, định khung hoặc có hình phạt tiền thì nâng gấp 2 mức số tiền so với quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành.
3. Mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 6 tội: Tội mua bán người; Tội mua bán người dưới 16 tuổi; Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật; Tội sản xuất, buôn bán hàng giả; Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và Tội sản xuất trái phép chất ma túy.
4. Mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm của pháp nhân thương mại đối với 9 tội: Tội mua bán người; tội mua bán người dưới 16 tuổi; Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả; Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác; Tội làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán niêm yết chứng khoán; Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; Tội gian lận bảo hiểm y tế và tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại.
5. Bổ sung hình phạt tù đến 30 năm; hình phạt tù chung thân không xét giảm án là các hình phạt chính.
6. Bổ sung quy định về việc loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp thử nghiệm công nghệ mới để đáp ứng yêu cầu về đổi mới, sáng tạo theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
7. Nâng mức hình phạt tù, tiền đối với một số tội danh và một số hành vi để đảm bảo tính răn đe để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là các tội về môi trường, ma túy...